Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.0°C / 12.8°C
    2 BF
    62%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    10°C 7.2°C / 12.2°C
    1 BF
    61%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.4°C / 10.0°C
    1 BF
    76%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 2.8°C / 4.0°C
    1 BF
    87%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    5°C 5.0°C / 5.0°C
    2 BF
    75%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    10°C 8.9°C / 10.0°C
    1 BF
    61%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 7.0°C / 7.0°C
    0 BF
    49%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.4°C / 11.0°C
    1 BF
    76%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 11.1°C / 15.0°C
    3 BF
    67%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    10°C 10.0°C / 10.0°C
    1 BF
    53%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.0°C / 13.3°C
    3 BF
    41%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    11°C 9.4°C / 13.0°C
    2 BF
    67%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    11°C 11.0°C / 11.0°C
    1 BF
    76%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.0°C / 10.0°C
    0 BF
    71%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    9°C 4.4°C / 11.1°C
    1 BF
    50%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    10°C 10.0°C / 11.0°C
    4 BF
    43%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.3°C / 9.4°C
    1 BF
    66%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 10.0°C / 10.0°C
    3 BF
    66%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.9°C / 10.0°C
    1 BF
    78%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 7.0°C / 7.0°C
    0 BF
    49%
Τα μάτια της γραφής
ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΡΥΣΟΠΟΥΛΟΣ

Τα μάτια της γραφής

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Τι ψάχνει και δεν βρίσκει ένας πλάνητας στη σημερινή Αθήνα; Και μάλιστα όχι ένας απλός περιπατητής, αλλά ένας flâneur μανιακός με την καταγραφή, που γράφει και φωτογραφίζει αδιάπτωτα την περιπλάνησή του; Πώς μπορούν τα σπαράγματα του βλέμματος να συνδεθούν σε ένα σημαίνον σύνολο;

Το τομίδιο του Χρήστου Χρυσόπουλου Η συνείδηση του πλάνητα, που απαρτίζεται από ζεύγη ασπρόμαυρων φωτογραφιών με κείμενα, έρχεται να διατρέξει το ερώτημα αυτό, στοιχειοθετώντας μια θεωρία της περιπλάνησης στον αστικό χώρο.

Ο Χρυσόπουλος δεν φωτογραφίζει γενικές όψεις της πόλης, ούτε αστικά τοπία, ούτε συναθροισμένα πλήθη. Τον ενδιαφέρουν αποσπασματικά αστικά τεκμήρια, το μέρος αντί του όλου, ιδίως όταν αυτό έχει μεταλλαχτεί σε κάτι άλλο: ο πίνακας δρομολογίων που έχει λιώσει, πιθανόν από τις φωτιές στα γεγονότα του 2008, η διαφήμιση αρχιτεκτονικού διαγωνισμού με τα σβησμένα γράμματα «Το κέντρο της θήνας αλλάζ», ένα αινιγματικό ισόγειο γραφείο όπου κάποιος κοιμάται στο πάτωμα τυλιγμένος με μια κουβέρτα.

Οι εικόνες συνδέονται με κείμενα που μερικώς μόνο εξηγούν την προέλευσή τους, που αντιστέκονται στον πειρασμό να μας πουν κατηγορηματικά τι βλέπουμε ή τι πρέπει να δούμε, δημαγωγώντας το βλέμμα.

Απεναντίας, τα φωτογραφικά τεκμήρια του Χρυσόπουλου καλούνται να συνεισφέρουν στην εικόνα ως γεγονός, να υπαινιχθούν τις συνθήκες, την τοποθεσία και τον χρόνο της φωτογραφικής πράξης, όχι ως επεξήγηση, αλλά ως συστατικό στοιχείο αυτού που η εικόνα δείχνει και ταυτόχρονα, κυρίως, αυτού που η εικόνα αποσιωπά: βλέποντας τα θολά γυμνά κλαδιά στην κορυφή ενός δέντρου, ασύμβατα καδραρισμένα μέσα στο σκοτάδι, απορούμε με τη λογική του αποσπάσματος που δεν έχει αισθητική πρόθεση.

Τα κείμενα συνιστούν μια παιδαγωγία του βλέμματος.

Για να καταλάβουμε τη σύγχρονη Αθήνα, μοιάζει να μας λέει ο Χρυσόπουλος, πρέπει να κοιτάξουμε τις λεπτομέρειες, τους τυχαίους συσχετισμούς των πραγμάτων που εισβάλλουν στο οπτικό μας πεδίο.

Η Αθήνα διαρκώς αναιρεί τον εαυτό της, μεταλλασσόμενη μέσα στη βία της εποχής: υποκύπτει στην ένδεια, στον φόβο, στην αποσάθρωση. Το υπόστρωμα βρίσκεται σαφώς στην οικονομική κρίση. Το νόημα της πόλης προκύπτει από τις ρωγμές που προκαλεί η βία της πρόσκρουσης της μίας εικόνας με την άλλη.

Το μικρό αυτό βιβλίο, μέρος του εικαστικού έργου Disjunction – Η συνείδηση του πλάνητα συμπληρώνει και θεωρητικοποιεί σε βάθος το ζήτημα της αστικής περιπλάνησης που διατρέχει το έργο του Χρυσόπουλου σχεδόν στο σύνολό του.

Ταυτόχρονα, έρχεται να προστεθεί σε μια παράδοση βιβλίων που επεξεργάζονται συνδυαστικά, με φωτογραφία και κείμενο, όψεις του αστικού τοπίου αλλά και τις συνισταμένες θέασής του. Από τη θρυλική Ομόνοια 1980 του Γιώργου Ιωάννου μέχρι τον Χρυσόπουλο η παράδοση αυτή κεντρίζει τους αναγνώστες να παρατηρούν και ταυτόχρονα να αναστοχάζονται τη διαδικασία της παρατήρησης.

 

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Κολάζ και μοντάζ τεκμηρίων στη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία
​Μέχρι το 2010, όταν ολοκλήρωσα τη διατριβή μου για το θέμα, η λογοτεχνία τεκμηρίων είχε ήδη κάνει αισθητή την παρουσία της με πολλούς συγγραφείς να είχαν γράψει πεζογραφήματα στηριγμένα σε εξωλογοτεχνικά...
Κολάζ και μοντάζ τεκμηρίων στη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Βάζοντάς τα με τον εαυτό
Ο Φίλιπ Ροθ γεννήθηκε στο Νιούαρκ του Νιου Τζέρσεϊ τον Μάρτιο του 1933, ο μικρότερος από τους δυο γιους μιας οικογένειας Αμερικανοεβραίων που είχε μεταναστεύσει στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα. Σε...
Βάζοντάς τα με τον εαυτό
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ο Τ.Κ. Παπατσώνης και η κριτική της νεοελληνικής λογοτεχνίας
Η επισήμανση μελετητών και κριτικών ότι ο Τάκης Παπατσώνης δεν έδωσε κριτική προσοχή στα νεοελληνικά γράμματα, ενώ, αντιθέτως, επέμεινε, με την ευχέρεια που του παρείχε η ευρυμάθειά του αλλά και η άριστη...
Ο Τ.Κ. Παπατσώνης και η κριτική της νεοελληνικής λογοτεχνίας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η άμυνα των ιδεών
Ξαναπιάνοντας το νήμα του προηγούμενου Σαββάτου -όταν σας παρουσιάσαμε τα σημαντικότερα βιβλία φιλοσοφίας και ξένης λογοτεχνίας του 2017- σήμερα συνεχίζουμε με τους τίτλους που ξεχωρίζουν. Εδώ οι ιδέες από τον...
Η άμυνα των ιδεών
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Στις βιβλιοθήκες του κόσμου
Βιβλία που κέντρισαν τον ειδικό ή τον απλό αναγνώστη, βιβλία που διανοίγονται σ’ ένα ευρύ φάσμα ιδεών, έκφρασης, αλλά και συνομιλίας, υπέρβασης ή ρήξης με άλλα βιβλία, βιβλία νεότερων ή παλαιότερων συγγραφέων,...
Στις βιβλιοθήκες του κόσμου
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Είναι πολλά τα μάτια της φαντασίας
Ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης είναι καλός μπάρμαν. Παίρνει τα υλικά και τα βάζει σε πολύχρωμα σέικερ λογοτεχνικής ώσμωσης. Η διογκούσα φαντασία μετασχηματίζει λ.χ. τις μικρές αθερίνες σε τεράστια κήτη, αντιστρέφοντας...
Είναι πολλά τα μάτια της φαντασίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας