• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    30°C 27.6°C / 31.8°C
    4 BF
    37%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 29.0°C / 32.1°C
    3 BF
    44%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    30°C 30.0°C / 32.6°C
    2 BF
    62%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.9°C / 30.9°C
    2 BF
    45%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    0 BF
    51%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    33°C 32.0°C / 32.6°C
    2 BF
    44%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    28°C 28.4°C / 29.8°C
    2 BF
    30%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    30°C 30.2°C / 30.2°C
    1 BF
    47%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.1°C / 26.8°C
    4 BF
    61%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 26.2°C / 27.9°C
    3 BF
    54%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 26.4°C / 26.8°C
    4 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.7°C / 26.7°C
    1 BF
    47%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    2 BF
    78%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 29.0°C / 30.9°C
    3 BF
    33%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    31°C 29.5°C / 31.0°C
    3 BF
    40%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.6°C / 28.8°C
    3 BF
    75%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 27.5°C / 32.0°C
    3 BF
    28%
  • Καβάλα
    Βροχοπτώσεις μέτριας έντασης
    23°C 22.7°C / 27.3°C
    4 BF
    85%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    33°C 27.8°C / 33.3°C
    3 BF
    60%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    30°C 30.2°C / 30.2°C
    0 BF
    42%

Η Μαρία Ξυλούρη ξεσκονίζει τη βιβλιοθήκη της από την παιδική ηλικία μέχρι σήμερα

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Ηταν ο καιρός των κατσαρίδων (πάντα περισσότερες από τα βιβλία…)

  • A-
  • A+

ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ...

Επιμέλεια: Μισέλ Φάις

Βιβλία στο προσκέφαλο

Πολυαγαπημένα, πολυδιαβασμένα, βιβλία που μας διαμόρφωσαν ή μας στήριξαν σε δύσκολες στιγμές. Πρόσωπα της γραφής ξεφυλλίζουν την «αυτοβιογραφική» βιβλιογραφία τους.

Η Μαρία Ξυλούρη (το δεύτερο μυθιστόρημά της, «Πώς τελειώνει ο κόσμος», βραβεύτηκε με το The Athens Prize for Literature - Περιοδικό (δέ)κατα, 2013) ξεσκονίζει τη βιβλιοθήκη της από την παιδική ηλικία μέχρι σήμερα. Από την «Αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα» της Αλκης Ζέη μέχρι τον Φραγκιά, τον Χατζή, αλλά και τον Μπολάνιο, τον ΜακΓιούαν, τον Πίντσον και τον Γουάλας. Η νέα πεζογράφος και μεταφράστρια διασταυρώνει βιογραφικές λεπτομέρειες με αναγνωστικές εμμονές σε μια χαμηλόφωνη, ειρωνική αφήγηση.

 ❖ ❖ ❖ ❖ ❖

Στο πατρικό μου υπήρχαν ελάχιστα βιβλία· τη βιβλιοθήκη τη φτιάξαμε εμείς τα παιδιά, μεγαλώνοντας. Και καθώς οι γονείς μας δεν είχαν δικά τους αγαπημένα να μας προτείνουν ή απόψεις για το τι ήταν κατάλληλο ή όχι (το μόνο βιβλίο που μας είχε απαγορευτεί να διαβάσουμε ήταν ένα γκουμουτσοειδές ρομάντζο, η Ελεωνόρα, που η μητέρα μου είχε βρει τρομακτικό ή έτσι έλεγε:

φυσικά, το διαβάσαμε όλες· αλλά δεν θυμάμαι τίποτα απ’ αυτό, πλην μιας σκηνής με την απεγνωσμένη ηρωίδα σε έναν καναπέ στο κάστρο ενώ έξω βρέχει· αλλά τόσο οι απεγνωσμένες ηρωίδες, όσο και οι καναπέδες και τα κάστρα –αφήστε πια οι βροχές– αφθονούν στα μυθιστορήματα του είδους· μπορεί να το μπερδεύω με κάποια από τις νουβέλες-φυλλαδιάκια που βρήκα ένα καλοκαίρι στο κομοδίνο της γηραιάς Α.

«Αυτά μην τα πειράξεις, είναι βίοι αγίων», μου είπε, προφανώς για να τα καταστήσει βαρετά κι αδιάφορα· πλην όμως, τα είχα ήδη διαβάσει στα κρυφά κι ήξερα ότι βίοι αγίων δεν ήταν –εκτός κι αν η γηραιά Α. πίστευε ότι, εξαϋλωμένες από το πάθος τους, οι ηρωίδες μαζί με το χάπι εντ τους επάξια κέρδιζαν και το φωτοστέφανο), τα διαβάσματά μου ήταν ανοργάνωτα, ανεξέλεγκτα, άναρχα (για παράδειγμα, ξεκίνησα τη Ζέη ανάποδα, από την Αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα στο Γυμνάσιο, για να καταλήξω στον Μεγάλο περίπατο του Πέτρου στο μεταπτυχιακό)· πολύ περισσότερο, που εξαρτιόνταν από τους διαθέσιμους τίτλους σε σπίτια φίλων, συγγενών και στη βιβλιοθήκη της κοινότητας, όπου με πήγε η μητέρα μου όταν αντιλήφθηκε τη σοβαρότητα της κατάστασης.

Εκείνο τον καιρό, διάβαζα και ξαναδιάβαζα Τα γενέθλια της Ζωρζ Σαρή και ό,τι βιβλίο του Ιουλίου Βερν έπεφτε στα χέρια μου, με πιο αγαπημένο το Πέντε βδομάδες με αερόστατο, και έστελνα τον πατέρα μου στα βιβλιοπωλεία του Ηρακλείου με λίστες που είχαν βιβλία ανύπαρκτα: εφόσον τα είχα φανταστεί, δεν μπορεί, θα είχαν γραφτεί.

Στην πρώτη εκείνη επίσκεψη θυμάμαι τη βιβλιοθήκη σαν ένα αραχνιασμένο, σκοτεινό δωμάτιο. Στις τελευταίες μου επισκέψεις, στο Λύκειο, όταν πια είχα δανειστεί και διαβάσει από Καζαντζάκη και Κάφκα και Φλομπέρ και Μπαλζάκ και τα Στοιχεία για τη Δεκαετία του ’60 και τα Διηγήματα του Τσίρκα και τους Αθλιους του Ουγκό σε παμπάλαιη δίτομη δερματόδετη έκδοση, μέχρι κάτι απίθανες ιδίοις αναλώμασι εκδόσεις, των οποίων μήτε τίτλους μήτε συγγραφείς ξέρω πια, και την παγκόσμια ιστορία του Time Life (διαβασμένη τόμο τον τόμο ένα καλοκαίρι που πρέπει να βαριόμουν θανάσιμα), το δωμάτιο το θυμάμαι καθαρό και φωτεινό και φροντισμένο.

Ενδιαμέσως είχαμε ανακαλύψει και μια κούτα με βιβλία στο πατάρι: τα περισσότερα «Πολιτικές και λογοτεχνικές εκδόσεις»· ανάμεσά τους και το Ημερολόγιο ενός φυλακισμένου της Ελλης Παπά, ολόκληρα αποσπάσματα του οποίου για καιρό ήξερα σχεδόν απέξω. (Στην ίδια κούτα και τα Ματωμένα χώματα, που επίσης διάβασα και ξαναδιάβασα, αλλά χρειάστηκε η Εντολή για να κάνω τη σύνδεση).

Αλλα βιβλία που διάβαζα και ξαναδιάβαζα: η Χαμένη άνοιξη του Τσίρκα· και, στο Λύκειο, η Ιερή πείνα του Μπάρι Ανσγουορθ (παρ' ότι πολλές φορές προσπερνούσα τα κομμάτια του Ερασμου Κεμπ –ακόμα τον απεχθάνομαι) και το Και με το φως του λύκου επανέρχονται της Ζατέλη.

Στα φοιτητικά μου χρόνια αντικατέστησα τη βιβλιοθήκη της κοινότητας με αυτή του Πανεπιστημίου, από την οποία έφτασα στη διπλωματική για να δανειστώ βιβλία «της επιστήμης μου» –στο μεταξύ είχα δανειστεί τον πρώτο Πίντσον (Βραδείας καύσεως, το παντελώς ακατάλληλο βιβλίο για πρώτος Πίντσον), ό,τι μπορούσα να βρω από την Καρυστιάνη, τον πρώτο μου Σαραμάγκου (Το κατά Ιησούν Ευαγγέλιο), είχα λατρέψει το Διπλό βιβλίο του Χατζή, είχα τελειώσει την τριλογία του Τσίρκα κι είχα συναντηθεί με άλλο ένα διαβασμένο και ξαναδιαβασμένο: το Πλήθος του Φραγκιά. Και είχα ήδη διαβάσει πάνω από τρεις φορές τον Ανθρωπο που μπέρδεψε τη γυναίκα του με ένα καπέλο του Ολιβερ Σακς.

Μετά το πρώτο πτυχίο, έμενα σε μια γκαρσονιέρα όλο υγρασία: το χαμηλό ενοίκιο επέτρεπε ένα μέρος του ασήμαντου μισθού μου να γίνεται βιβλία.

Ηταν ο καιρός των κατσαρίδων (πάντα περισσότερες από τα βιβλία), του Καλβίνο και του Μπαρίκο, του Οστερ (το βιβλίο του που έχω διαβάσει περισσότερο είναι Το παλάτι του φεγγαριού: ίσως επειδή ο Μάρκο είχε σχεδόν μόνη περιουσία τα βιβλία του θείου του), όταν ξεκίνησα να διαβάζω απ’ τα αγγλικά κι άρχισαν να καταφτάνουν τα δέματα απ’ το amazon· ο καιρός που θα περνούσα ολόκληρο τριήμερο διαβάζοντας απανωτά πέντε δανεικούς ΜακΓιούαν· που έβγαινα στην αυλή και ώς το βράδυ διάβαζα, με τη γάτα του γείτονα να κοιτάζει απορημένη (σ’ εκείνη την αυλή τελείωσα Το ουράνιο τόξο της βαρύτητας)· ο καιρός του Μπολάνιο κι ο καιρός του Γουάλας· ο καιρός που διάβασα πρώτη φορά το πιο πρόσφατο διαβασμένο και ξαναδιαβασμένο μου, Τα χίλια φθινόπωρα του Γιάκομπ ντε Ζουτ του Ντέιβιντ Μίτσελ.

Τελευταίο βιβλίο της Μ. Ξυλούρη είναι το μυθιστόρημα «Η νυχτερινή βάρδια του καλλιγράφου» (Καλέντης, 2015).

 

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ξεφλουδίζοντας το πένθος και τη γραφή
Το βραβευμένο βιβλίο (Εθνικό Βραβείο Λογοτεχνίας ΗΠΑ, 2018) της Σίγκριντ Νιούνεζ προκάλεσε κριτικές και συζητήσεις με τον θάνατο και το μελαγχολικό πένθος να είναι από τα βασικά θέματά του.
Ξεφλουδίζοντας το πένθος και τη γραφή
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Κολάζ και μοντάζ τεκμηρίων στη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία
​Μέχρι το 2010, όταν ολοκλήρωσα τη διατριβή μου για το θέμα, η λογοτεχνία τεκμηρίων είχε ήδη κάνει αισθητή την παρουσία της με πολλούς συγγραφείς να είχαν γράψει πεζογραφήματα στηριγμένα σε εξωλογοτεχνικά...
Κολάζ και μοντάζ τεκμηρίων στη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Βάζοντάς τα με τον εαυτό
Ο Φίλιπ Ροθ γεννήθηκε στο Νιούαρκ του Νιου Τζέρσεϊ τον Μάρτιο του 1933, ο μικρότερος από τους δυο γιους μιας οικογένειας Αμερικανοεβραίων που είχε μεταναστεύσει στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα. Σε...
Βάζοντάς τα με τον εαυτό
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ο Τ.Κ. Παπατσώνης και η κριτική της νεοελληνικής λογοτεχνίας
Η επισήμανση μελετητών και κριτικών ότι ο Τάκης Παπατσώνης δεν έδωσε κριτική προσοχή στα νεοελληνικά γράμματα, ενώ, αντιθέτως, επέμεινε, με την ευχέρεια που του παρείχε η ευρυμάθειά του αλλά και η άριστη...
Ο Τ.Κ. Παπατσώνης και η κριτική της νεοελληνικής λογοτεχνίας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η άμυνα των ιδεών
Ξαναπιάνοντας το νήμα του προηγούμενου Σαββάτου -όταν σας παρουσιάσαμε τα σημαντικότερα βιβλία φιλοσοφίας και ξένης λογοτεχνίας του 2017- σήμερα συνεχίζουμε με τους τίτλους που ξεχωρίζουν. Εδώ οι ιδέες από τον...
Η άμυνα των ιδεών
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Στις βιβλιοθήκες του κόσμου
Βιβλία που κέντρισαν τον ειδικό ή τον απλό αναγνώστη, βιβλία που διανοίγονται σ’ ένα ευρύ φάσμα ιδεών, έκφρασης, αλλά και συνομιλίας, υπέρβασης ή ρήξης με άλλα βιβλία, βιβλία νεότερων ή παλαιότερων συγγραφέων,...
Στις βιβλιοθήκες του κόσμου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας