• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    32°C 29.7°C / 35.1°C
    3 BF
    31%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    30°C 26.9°C / 32.9°C
    3 BF
    51%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 29.4°C / 35.9°C
    2 BF
    30%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    2 BF
    20%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.1°C / 29.9°C
    3 BF
    42%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    28°C 26.8°C / 34.0°C
    2 BF
    61%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    30°C 24.0°C / 30.4°C
    3 BF
    29%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    35°C 34.6°C / 34.6°C
    3 BF
    15%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    29°C 26.5°C / 31.1°C
    2 BF
    49%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 30.9°C / 31.2°C
    3 BF
    42%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    28°C 25.5°C / 28.8°C
    2 BF
    44%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    29°C 27.3°C / 28.7°C
    2 BF
    58%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.9°C / 29.9°C
    4 BF
    32%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 31.8°C / 33.9°C
    3 BF
    35%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    32°C 27.5°C / 32.2°C
    3 BF
    41%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.7°C / 27.8°C
    4 BF
    53%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    34°C 30.0°C / 35.3°C
    3 BF
    27%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 29.3°C / 29.3°C
    3 BF
    45%
  • Κατερίνη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    27°C 27.0°C / 28.7°C
    2 BF
    61%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    30°C 30.2°C / 30.2°C
    2 BF
    32%

Ο Πασκάλ Κινιάρ γράφει με έναν μειλίχιο τρόπο που αγγίζει τόσο συναισθηματικά όσο και νοητικά τον αναγνώστη

ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΑΣΑΡΓΙΩΤΑΚΗ

Διηγήματα-ντοκιμαντέρ ο πόνος της μουσικής και η ανθρώπινη ωρίμανση

  • A-
  • A+

Οταν άνθρωποι της μουσικής γράφουν λογοτεχνικά έργα που την αφορούν, επιχειρούν εν πολλοίς να μετατρέψουν σε λέξεις τον άρρητο κόσμο των φθόγγων και να μεταδώσουν στο κοινό τους τις άφατες συγκινήσεις που οι μελωδίες προκαλούν.

Ο Πασκάλ Κινιάρ (γενν. 1948) είναι μια πολυδιάστατη προσωπικότητα που ασχολείται με τη λογοτεχνία, τη μουσική, το κινηματογραφικό σενάριο, τη σκηνοθεσία, ασχολίες που ενίοτε αναμιγνύονται μεταξύ τους σε άρτιες συνθέσεις. Το ίδιο κάνει και στα τρία διηγήματα της παρούσας συλλογής, όπου η αφήγηση συναντά την Ιστορία και ο λόγος τη μουσική.

Τρία πρόσωπα επιλέγονται για να γίνουν φορείς των ιδεών του, ο Γάλλος Μαρέν Μαραί τον 17ο-18ο αιώνα, ο Ελληνας Αριστοτέλης τον 4ο π.Χ. και ο Κινέζος Τσενγκ Λιέν τον 5ο-4ο αι. π.Χ. Ετσι, μέσα σε ιστορικά συμφραζόμενα αναζητούνται οι λεπτές αποχρώσεις της μουσικής, η σύνδεσή τους με τη ζωή και η κοινωνική τους επίδραση, όχι όμως με έναν άκρως δοκιμιακό λόγο αλλά πιο πολύ με ένα είδος ντοκιμαντέρ που ωσμώνει αφήγηση και σχόλια.

Στο πρώτο διήγημα με τίτλο «Ενα επεισόδιο από τη ζωή του Μαρέν Μαραί» ο Π. Κινιάρ χρησιμοποιεί έναν μουσικό της προνεωτερικής εποχής, για να συζητήσει την ανθρώπινη μεταφώνηση, την αλλαγή δηλαδή στη φωνή, κυρίως των αγοριών, κατά την εφηβεία. Σ’ αυτό το πλαίσιο, συνδυάζει τη φωνητική (και βιολογική) ωρίμαση με τη σεξουαλικότητα, την ανθρώπινη φωνή με τη μουσική, που υπηρετούσε ο Μαραί, τη μαθητεία του σε σπουδαίους δασκάλους με τη γέννησή του ως μουσικού κ.λπ.

Στο δεύτερο κείμενο, ο Αριστοτέλης φτάνει στην Αθήνα, για να σπουδάσει κοντά στον Πλάτωνα, κι εκεί ανακαλύπτει την τραγωδία και τη μεταμορφωτική της δύναμη. Στο τρίτο διήγημα, το μεγαλύτερο μάθημα για τον καλύτερο μουσικό του κόσμου Πο Για έρχεται, όταν ο δάσκαλός του σπάει προκλητικά τα πολύτιμα όργανά του και τον κάνει να κλάψει από θλίψη. Η μουσική είναι οδύνη.

Ο Π. Κινιάρ μεταφέρει στον αναγνώστη την πεποίθησή του ότι η μουσική, που συνθέτουν κυρίως άνδρες, αποτελεί την προσπάθειά τους να ξαναβρούν τον χαμένο παράδεισο της αθωότητας, τη φωνή της παιδικής ηλικίας η οποία έχει χαθεί ανεπιστρεπτί. Η μουσική, παρά τα κοινά σημεία που έχει με τη λογοτεχνία, προχωρά αντίθετα από αυτήν: η πρώτη συλλαμβάνει το άχρονο, επιστρέφει αέναα στην παιδική ηλικία και επιχειρεί μια νοσταλγική παραδείσια επιστροφή, ενώ η τέχνη του λόγου σχηματοποιεί τον χρόνο και την ανθρώπινη εξέλιξη.

Κι η τραγωδία είναι ακριβώς η καλλιτεχνική έκφραση του τραγίζειν, δηλαδή του βραχνιάσματος που συνοδεύει τη μετάβαση στην εφηβεία. Η αναλογία αναφέρεται και στη μεταμόρφωση που λαμβάνει χώρα: το μικρό αγόρι μεταμορφώνεται σε άνδρα και αλλάζει «πουκάμισο», αλλάζει δηλαδή φωνή, ενώ ο ηθοποιός απεκδύεται τον εαυτό του και συμμετέχει σε μια τραγ(ωδ)ι(α)κή ιεροτελεστία.

Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί λυρική γλώσσα για να εκφράσει τον βαθύτερο πυρήνα της μουσικής (και της τέχνης γενικότερα) που δεν είναι η τεχνική αλλά η συγκίνηση. Αυτή διέρχεται μέσα από μεταμορφώσεις, επώδυνες αλλαγές, οδυνηρούς αποχωρισμούς, βίαιες εσωτερικές ωριμάσεις. Ο άνθρωπος που αγαπά τη φωνή του πρέπει να την αποχωριστεί και να την ξαναβρεί στη μελωδία, μέσω της οποίας βιώνει τη νοσταλγία του παραδείσου και την τραγικότητα της ύπαρξης.

Ο Πασκάλ Κινιάρ γράφει με έναν μειλίχιο τρόπο που αγγίζει τόσο συναισθηματικά όσο και νοητικά τον αναγνώστη. Συνδυάζοντας αφήγηση και δοκίμιο, καταφέρνει να αποτυπώσει όλο εκείνο το συναισθηματικό φορτίο που συνδέει τη λογοτεχνία και τη μουσική κι εντέλει να καταδείξει ότι ο άνθρωπος σπαράσσεται από την απώλεια παιδικότητας, γι’ αυτό και ψάχνει συνεχώς τρόπους να την αναβιώσει.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ξεφλουδίζοντας το πένθος και τη γραφή
Το βραβευμένο βιβλίο (Εθνικό Βραβείο Λογοτεχνίας ΗΠΑ, 2018) της Σίγκριντ Νιούνεζ προκάλεσε κριτικές και συζητήσεις με τον θάνατο και το μελαγχολικό πένθος να είναι από τα βασικά θέματά του.
Ξεφλουδίζοντας το πένθος και τη γραφή
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Κολάζ και μοντάζ τεκμηρίων στη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία
​Μέχρι το 2010, όταν ολοκλήρωσα τη διατριβή μου για το θέμα, η λογοτεχνία τεκμηρίων είχε ήδη κάνει αισθητή την παρουσία της με πολλούς συγγραφείς να είχαν γράψει πεζογραφήματα στηριγμένα σε εξωλογοτεχνικά...
Κολάζ και μοντάζ τεκμηρίων στη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Βάζοντάς τα με τον εαυτό
Ο Φίλιπ Ροθ γεννήθηκε στο Νιούαρκ του Νιου Τζέρσεϊ τον Μάρτιο του 1933, ο μικρότερος από τους δυο γιους μιας οικογένειας Αμερικανοεβραίων που είχε μεταναστεύσει στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα. Σε...
Βάζοντάς τα με τον εαυτό
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ο Τ.Κ. Παπατσώνης και η κριτική της νεοελληνικής λογοτεχνίας
Η επισήμανση μελετητών και κριτικών ότι ο Τάκης Παπατσώνης δεν έδωσε κριτική προσοχή στα νεοελληνικά γράμματα, ενώ, αντιθέτως, επέμεινε, με την ευχέρεια που του παρείχε η ευρυμάθειά του αλλά και η άριστη...
Ο Τ.Κ. Παπατσώνης και η κριτική της νεοελληνικής λογοτεχνίας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η άμυνα των ιδεών
Ξαναπιάνοντας το νήμα του προηγούμενου Σαββάτου -όταν σας παρουσιάσαμε τα σημαντικότερα βιβλία φιλοσοφίας και ξένης λογοτεχνίας του 2017- σήμερα συνεχίζουμε με τους τίτλους που ξεχωρίζουν. Εδώ οι ιδέες από τον...
Η άμυνα των ιδεών
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Στις βιβλιοθήκες του κόσμου
Βιβλία που κέντρισαν τον ειδικό ή τον απλό αναγνώστη, βιβλία που διανοίγονται σ’ ένα ευρύ φάσμα ιδεών, έκφρασης, αλλά και συνομιλίας, υπέρβασης ή ρήξης με άλλα βιβλία, βιβλία νεότερων ή παλαιότερων συγγραφέων,...
Στις βιβλιοθήκες του κόσμου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας