• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.2°C / 16.9°C
    3 BF
    69%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 11.3°C / 13.3°C
    1 BF
    85%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 18.2°C
    4 BF
    70%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 11.9°C / 13.3°C
    1 BF
    59%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    3 BF
    76%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 10.7°C / 12.0°C
    1 BF
    85%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 8.4°C / 8.4°C
    1 BF
    87%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 14.6°C
    1 BF
    72%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 15.5°C / 18.2°C
    3 BF
    80%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.0°C / 14.9°C
    0 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 15.5°C / 16.4°C
    4 BF
    72%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 11.8°C / 14.7°C
    2 BF
    77%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.7°C / 16.7°C
    4 BF
    72%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 11.8°C / 13.4°C
    2 BF
    94%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 13.4°C / 14.4°C
    1 BF
    83%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.8°C / 19.3°C
    3 BF
    68%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.5°C / 17.1°C
    0 BF
    64%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.7°C / 13.3°C
    3 BF
    79%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.4°C / 12.8°C
    2 BF
    100%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 10.0°C / 10.0°C
    2 BF
    77%

Ο Μιχάλης Τσιμπλάκης και ο Μανώλης Σημαντήρας

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Δυο αξιοπρόσεκτες φωνές στη μικρή φόρμα

  • A-
  • A+
Μιχάλης Τσιμπλάκης: Αρδεύοντας κυρίως από το πηγάδι της φαντασίας και της προσωπικής αναζήτησης αλλά και από αυτό της ιστορικής μνήμης, των στοχασμών και της προσεκτικής παρατήρησης. Μανώλης Σημαντήρας: Με γλώσσα άρτια και αισθητικά επεξεργασμένη γράφει για τους κατοίκους του Φαλήρου, την καθημερινότητα αλλά και τις μνήμες τους, εμμένοντας στα σημάδια που άφησαν οι επιθυμίες και οι προσδοκίες τους, οι φανερές και κυρίως οι άδηλες.

Στις περισσότερες από τις δεκαέξι ιστορίες που απαρτίζουν τη συλλογή διηγημάτων «Λιμενοβραχίονας», ο Μιχάλης Τσιμπλάκης επικεντρώνεται στην πόλη της Σάμου έτσι όπως τη γνώρισε όταν ήταν παιδί αλλά και αργότερα, την περίοδο που σπούδαζε στο εξωτερικό και επέστρεφε στο νησί για τις καλοκαιρινές διακοπές.

Ωστόσο, ακόμη κι όταν αναφέρεται με ρεαλισμό στις συνήθειες των κατοίκων του νησιού και την ιδιάζουσα ανθρωπογεωγραφία τους, το αποτέλεσμα απέχει παρασάγγας από αυτό που θα αποκαλούσαμε τυπικό ηθογραφικό αφήγημα ή χρονογράφημα. Αρδεύοντας κυρίως από το πηγάδι της φαντασίας και της προσωπικής αναζήτησης, αλλά και από αυτό της ιστορικής μνήμης, των στοχασμών και της προσεκτικής παρατήρησης, μετουσιώνει ακόμη και την πιο κοινότοπη όψη τους σε σύμπαν παράδοξο και παρά ταύτα οικείο και προφανές. Συνδυάζοντας διαφορετικά λογοτεχνικά είδη και ύφη -συνδυασμός που φαίνεται να έχει επιδράσει καταλυτικά στη συγγραφική του ωρίμανση- απογειώνει τις αφηγήσεις του, ενισχύοντάς τες και με ποικίλους εγκιβωτισμούς και παρεμβολές άλλων κειμένων.

Μιχάλης Τσιμπλάκης. Λιμενο­βραχίονας. Διηγήματα. Σελ. 132. Εκδόσεις Απόπλους, 2022

Στο διήγημα «Η φαλτσέτα», για παράδειγμα, το απόσπασμα από το διήγημα του Μαρκές «Μια από αυτές τις μέρες» φωτίζει πλαγίως αλλά και με τον πιο εύσχημο τρόπο την υποδόρια συγγένεια με αυτό που κρύβεται πίσω από τη αφήγηση με τη λεπτομερή περιγραφή των τελετουργικών κινήσεων του κουρέα, ενώ και στο διήγημα «Vincent’s bedroom in Arles», το γράμμα του Βαν Γκογκ προς τον αδελφό του, Τεό, δίνει άλλη διάσταση στην αγχώδη περιδίνηση του φοιτητή πρωταγωνιστή, ο οποίος, κινούμενος κι αυτός σε ψυχική και σωματική σύγχυση ταυτίζεται με τον ζωγράφο (τα ζεστά και ασυνήθιστα χρώματα στον πίνακα «Το υπνοδωμάτιό μου στην Αρλ», έτσι όπως τα περιγράφει ο Βαν Γκογκ στο γράμμα του, υποδηλώνουν εκτός από έντονο ερωτικό και συναισθηματικό έλλειμμα και μια αλλοιωμένη χρωματική πρόσληψη και υπόσταση). Περισσότερο γλωσσοκεντρικά τα διηγήματα «Μολύβι ή Λάπτοπ», «Γέφυρα», «Ερείπιο» και «Λιμενοβραχίονας», ξεχωρίζουν τόσο για τις φιλοσοφικές προεκτάσεις και τις εννοιολογικές μεταφορές και συλλήψεις, όσο και για την εκφραστική και υφολογική τους συνέπεια∙ στοιχεία που προεικάζουν μια συγγραφική πορεία αντάξια των δυνατοτήτων του εμπνευστή τους.


Συνεκτικός κρίκος για τα δεκαοκτώ διηγήματα που συγκροτούν τη συλλογή διηγημάτων του Μανώλη Σημαντήρα «Μια βόλτα μέχρι το σκάκι», φαίνεται να αποτελεί το Παλαιό Φάληρο, έτσι όπως ο ίδιος το γνώρισε και το είδε να αλλάζει μορφή στα τέλη του εικοστού και στις αρχές του νέου αιώνα.

Μανώλης Σημαντήρας. Μια βόλτα μέχρι το σκάκι. Διηγήματα. Σελ. 131. Εκδόσεις Ενύπνιο, 2021

Στο βιβλίο του, με γλώσσα άρτια και αισθητικά επεξεργασμένη γράφει για τους κατοίκους του, την καθημερινότητα αλλά και τις μνήμες τους, εμμένοντας στα σημάδια που άφησαν οι επιθυμίες και οι προσδοκίες τους, οι φανερές και κυρίως οι άδηλες. Ψάχνοντας για τα ίχνη τους στην προκυμαία και στο λιμάνι, στους δρόμους και στις παιδικές χαρές, οραματίζεται τη ζωή τους, ακόμη και τη σβησμένη ή σχεδόν αόρατη δια «γυμνού οφθαλμού», αυτή που περιφέρεται ή μένει θαμμένη στις εκκλησίες, στα σχολεία, στα δημόσια κτίρια και στις ελάχιστες εναπομείνασες επαύλεις. Το Παλαιό Φάληρο δεν είναι στις μέρες μας αυτό που ήταν∙ από φημισμένο αστικό προάστιο και παραθεριστικό θέρετρο έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι μιας πόλης σύγχρονης, άναρχης και πολυπληθούς.

Μια ασφυξία και ένα πνίξιμο διακατέχουν τον πρωταγωνιστή στο διήγημα «Στομαχικός ίλιγγος», ένα ανομολόγητο αίσθημα ματαίωσης, πικρής νοσταλγίας και αποξένωσης θα οδηγήσει και τους υπόλοιπους ήρωες στο αδιέξοδο, στην παραίτηση, στη φυγή, σε κάποιον νέο και αμετάκλητο αποχωρισμό («Γέφυρες», «Θαλασσογραφίες», «Χωρίς ρολόι», «Στη μέση του δρόμου», «Φωτογραφία»).

Ο χρόνος της αφήγησης (όπως και στα διηγήματα του Τσιμπλάκη), τεμαχίζεται, διασπάται, περιστρέφεται, γυρίζει μπρος πίσω, περνά στα χρόνια της Γερμανικής Κατοχής, στους εφιάλτες και στις οδυνηρές μνήμες μιας ηλικιωμένης Εβραίας από το στρατόπεδο του Άουσβιτς («Το λουτρό») και στη συνέχεια, στο έγκλημα ενός αξιωματικού των ναζί σε κάποιον από τους δρόμους της συνοικίας («Τελευταία βόλτα»). Εκεί, στον τόπο του εγκλήματος, ο δρόμος έχει πάρει το όνομα της κοπέλας που δολοφονήθηκε, ο δολοφόνος όμως δεν θα λογοδοτήσει ποτέ για την πράξη του. Πλέον, στις πολυώροφες κατοικίες οι σημερινοί ένοικοι μοιράζονται τη σιωπή τους με τις αναμνήσεις των γηραιότερων και την άηχη παρουσία των αλλοδαπών νοσοκόμων («Στη βεράντα»), ενώ τη ίδια στιγμή στον σταθμό του προαστιακού, στον μόλο, στις πλατείες και στα παγκάκια πρόσφυγες μάχονται για την επιβίωση, δίπλα στους ντόπιους και τους ξένους άστεγους (Ντόμπρε νότσι, Μέχρι το σκάκι).

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Αυτογνωσία συλλογικής μνήμης
Λάθος είναι και να θεωρήσουμε ότι διαβάζουμε το βιβλίο ενός ρομαντικού. Στην πραγματικότητα, μιλώντας για το παρελθόν, ο συγγραφέας μιλάει για το παρόν του – αναζητά τα στοιχεία που τον καθόρισαν, γράφει ένα...
Αυτογνωσία συλλογικής μνήμης
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Μεταμορφώσεις του βιώματος
Η Βογιατζόγλου, ακολουθώντας το μοντερνιστικό παράδειγμα, δίνει μια παραδειγματικά θετική απάντηση στο διαρκώς επανερχόμενο ερώτημα αν και κατά πόσο η αυθεντικότητα του βιώματος μπορεί να γίνει ποίηση και πώς...
Μεταμορφώσεις του βιώματος
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Οι μεταφορές της εβραϊκότητας
Ο συγγραφέας συνδυάζει την κοινωνική κριτική με το μαύρο χιούμορ, τη ρεαλιστική απεικόνιση της πραγματικότητας με την ποιητική σύλληψη αυτής και δημιουργεί ένα μυθιστόρημα πολυπρισματικό, πολυφωνικό και...
Οι μεταφορές της εβραϊκότητας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Αναμνήσεις από τα μελλοντικά, ελπίδες από τα περασμένα
Ο Μαρξ, ο Ράιχ, ο Τσε, ο Μπρεχτ, ο Σαββόπουλος, ο Χάκκας, ο Λένον και ο Λένιν, όλα χωρούσαν και έμπαιναν στην ημερήσια διάταξη. Και στα χρόνια της χούντας το «επαναστατικό καθήκον» ταυτίστηκε με τους χτύπους...
Αναμνήσεις από τα μελλοντικά, ελπίδες από τα περασμένα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Πληγή και επούλωση
Αν και η παλέτα του συγγραφέα έχει επιλέξει τις σκοτεινές αποχρώσεις, το σφρίγος της γλώσσας και η ευφάνταστη και συχνά ποιητική εικονοποιία φωτίζουν με τις δικές τους ζωηρές αναλαμπές το κείμενο.
Πληγή και επούλωση
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Εικασία με αποδείξεις
Η Ολγα Πετροπούλου, πάντοτε με καθαρό μυαλό και απολύτως συνεκτική επιχειρηματολογία, έχει τη λύση και χάρη στην εικασία 3ν+1 επιλύει τον γρίφο σε αυτό το μυθιστόρημα, στο οποίο μέσα από καθεμιά ιστορία...
Εικασία με αποδείξεις

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας