• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    27°C 23.2°C / 28.4°C
    2 BF
    64%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 20.9°C / 24.4°C
    2 BF
    70%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.0°C / 27.0°C
    1 BF
    77%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    1 BF
    88%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 19.6°C / 19.9°C
    2 BF
    94%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.0°C / 22.0°C
    1 BF
    78%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.4°C / 18.7°C
    0 BF
    55%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.2°C / 23.2°C
    1 BF
    65%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 27.2°C
    3 BF
    53%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 20.1°C / 22.9°C
    2 BF
    64%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 23.3°C / 25.4°C
    0 BF
    65%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.2°C / 21.2°C
    3 BF
    77%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.8°C / 25.8°C
    2 BF
    60%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.8°C / 21.9°C
    3 BF
    88%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    25°C 19.5°C / 25.5°C
    2 BF
    69%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 24.8°C
    2 BF
    53%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.2°C / 27.1°C
    2 BF
    89%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 20.3°C / 21.0°C
    1 BF
    85%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.0°C / 22.8°C
    2 BF
    83%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.1°C / 19.1°C
    2 BF
    69%

JOHN BERRYMAN. Ονειρικά τραγούδια. Δίγλωσση έκδοση. Πρόλογος-Εκλογή-Μετάφραση: Αντώνης Ζέρβας. Σελ. 400. Εκδόσεις Περισπωμένη, 2021

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τα μπλουζ του Μπέριμαν

  • A-
  • A+
Η έκδοση, προϊόν πολυετούς εργασίας, είναι μια καλή ευκαιρία να πάρουμε εκείνη τη γενναία ανάσα και να βουτήξουμε στην άβυσσο αυτού του εξαιρετικά ιδιοσυγκρασιακού δημιουργού της μεταπολεμικής αμερικανικής ποίησης.

Φαντασία, έρωτας, διάνοια και πόνος. Ναι, πρέπει να γνωρίσεις τον πόνο». Αυτά είναι τα τέσσερα στοιχεία της ποιητικής φύσης σύμφωνα με τον κορυφαίο Αμερικανό ποιητή Τζον Μπέριμαν (1914-1972), που έβαλε τέλος στη ζωή του πέφτοντας από γέφυρα στα νερά του ποταμού Μισισιπή.

Ισως ο πόνος της ανθρώπινης φωνής –φωνής κωμικοτραγικής και τρεμάμενης– να είναι εκείνος που σπάει και «χρωματίζει» τα απαιτητικά και απολύτως ιδιόμορφα τριακόσια ογδόντα πέντε ποιήματα σονετικής σύλληψης που αποτελούν τα Ονειρικά τραγούδια. Ενας εξαντλητικά σχολιασμένος τόμος των Τραγουδιών κυκλοφόρησε πρόσφατα σε δίγλωσση έκδοση από την «Περισπωμένη» σε μετάφραση Αντώνη Ζέρβα.

Η έκδοση, προϊόν πολυετούς εργασίας, είναι μια καλή ευκαιρία να πάρουμε εκείνη τη γενναία ανάσα και να βουτήξουμε στην άβυσσο αυτού του εξαιρετικά ιδιοσυγκρασιακού δημιουργού της μεταπολεμικής αμερικανικής ποίησης. Ο Ζέρβας, αφοσιωμένος μελετητής του Μπέριμαν, καταθέτει στα ελληνικά έναν πολύτιμο τίτλο και φροντίζει να μας εξοικειώσει –όσο το δυνατόν περισσότερο– με τα πιο αινιγματικά ποιήματα της σύγχρονης αγγλόφωνης λογοτεχνίας, έχοντας ήδη από το 2004 παρουσιάσει ένα μέρος της δουλειάς αυτής σε αφιέρωμα του περιοδικού «Νέα Εστία».

Πλούσια σχόλια, συνεντεύξεις του ποιητή και δοκίμια με μεγάλο ενδιαφέρον για το έργο του (ξεχωρίζει αυτό της Βέντλερ) περιλαμβάνονται στην έκδοση (σε επιμέλεια της Ε. Κ. Ζέρβα), σε μια συστηματική άσκηση ερμηνείας. Λυρισμός, ψυχαναλυτικό υπόβαθρο, νοηματικές ακροβασίες, αυτοβιογραφικά και εξομολογητικά στοιχεία, ασταθείς ρίμες, πολλαπλά στρώματα, εκτεταμένη και εκπληκτικά λεπτοφυής διακειμενικότητα, νευρικό μέτρο, παρωδία, κοινωνική κριτική, γλωσσικοί αρχαϊσμοί, ατελής ή στρεβλή σύνταξη, νηπιακή ομιλία αλλά και νέγρικο ιδίωμα στον ρυθμό των Μπλουζ συνθέτουν το νέο «τραγούδι» της Αμερικής.

Ενα τραγούδι μακρόπνοο, βαθιάς θλίψης. Γραμμένο τμηματικά τη δεκαετία του 1960, βραβευμένο με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης και συχνά συγκρινόμενο με το Τραγούδι του εαυτού του Γουόλτ Γουίτμαν, μοιάζει να ιστορεί ένα «εγώ» κατακερματισμένο και πρισματικό, με βασικές περσόνες τον πρωταγωνιστή Ερρίκο και τον συμπονετικό, έμπιστο αλλά μέχρι τέλους ανώνυμο συνομιλητή του. Ανάμεσά τους μια άλλη τρίτη φωνή συχνά βοηθά την αφήγηση στη διαλογική σκηνοθεσία των ποιημάτων.

Ο Ερρίκος, που σύμφωνα με τον Μπέριμαν δεν αποτελεί προβολή του εαυτού του, είναι ένας λευκός, καλλιεργημένος αλκοολικός Αμερικανός με ασθενική κράση, που ο συνομιλητής του αποκαλεί «Κυρ- Κοκκάλα». Για την προσφώνηση αυτή διαβάζουμε περισσότερα στον πρόλογο του Ζέρβα, όπου κάνει λόγο για το κόκαλο ως ζάρι της τύχης, αλλά και για το κόκαλο ως αυτοσχέδιο όργανο στη μουσική των μαύρων. Αυτός ο φίλος, λοιπόν, προσπαθεί να «σταθεί» στον απελπισμένο Ερρίκο. Οσο για την αιτία της απόγνωσης του Ερρίκου, μια όψη της αντανακλάται στο Ονειρικό τραγούδι «28» με τον τίτλο «Χιονογραμμή». «Απελπισία και φόβος εν είδει προβάτου χωρίς ποιμένα», όπως λέει ο μεταφραστής γι’ αυτό το ποίημα της μεγάλης συναισθηματικής έλλειψης και πείνας.

Το μεταφέρω εδώ:

“Ηταν νωπό και λευκό και γοργό και πού είμαι/ δεν ξέρουμε. Ήτανε σκοτεινά και μετά/ δεν είναι./ Θα ’θελα να ’ρθει ο γκέκας. Φαίνεται πως δεν έχει/ τίποτε για φαΐ./ Είμαι ασυνήθιστα κουρασμένος./ Και είμαι μοναχός».

«Μακάρι να ’ρχόταν ο αλλόκοτος με τα τόσα λίγα ποδάρια,/ θα ’κανα την προσευχή μου βελάζοντας, όπως συνήθως./ Πού ’ναι οι νότες του που μ’ έθελγαν τόσο; Ισως και να ’ναι φρικτές δύσκολο να πεις./ Ο γκέκας με δαγκάνει μα νιώθω ούτως ή άλλως/ πως είναι κι αυτός με το μέρος μου».

«Είμαι πολύ μόνος. Φως δεν βλέπω. Αν όλοι γινόταν/ να τρέξουμε, καλύτερο θα ’ταν. Πεινάω./ Ο ήλιος δεν ζεσταίνει./ Την έχω άσχημα εδώ χάμω/ Αν ήταν να ξαναρχίσω μπρος πίσω/ δεν θα ξανάρχιζα πάλι».

Τη «Χιονογραμμή» ακολουθεί το δημοφιλές Ονειρικό τραγούδι «29». Κλείνω με τους πρώτους στίχους στο πρωτότυπο. Και, παρακαλώ, αναζητήστε αυτόν τον μεγάλο ποιητή που κρατά ακόμα καλά κρυμμένα τα χαρτιά του. «There sat down, once, a thing on Henry’s heart/ so heavy, if he had a hundred years/ & more, & weeping, sleepless, in all them time/ Henry could not make good. Starts again always in Henry’s ear/ the little cough somewhere, an odour, a chime».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Μεταμοντέρνο υπαρξιακό νουάρ
Ενα μεταμοντέρνο υπαρξιακό νουάρ, που πασχίζει όχι μόνο να λύσει το αίνιγμα αλλά και να καταδείξει τον σκοτεινό κλοιό μιας κοινωνίας σε παρακμή, που καταπνίγει τη δημιουργικότητα και βυθίζει τους απόμαχους και...
Μεταμοντέρνο υπαρξιακό νουάρ
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Μια αφήγηση για την επανάσταση
Ο Μαζάουερ εκφέρει την αφήγησή του με έναν μυθιστορηματικό σχεδόν τρόπο, ενσωματώνοντας ένα εκπληκτικό εύρος πηγών και μελέτες πολλών άλλων ιστορικών, ακόμα και πολύ πρόσφατων.
Μια αφήγηση για την επανάσταση
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Καλοκαίρι, πρωί
Δεν συζητούσαν κάτι συγκεκριμένο: τα φαγητά που έτρωγαν παιδιά, αν πίστευαν στους εξωγήινους, μια τρίχρωμη γάτα που συνάντησαν το μεσημέρι. Μίλαγαν και μετά κοιμόταν εκείνη. Εκείνος συνέχιζε να μιλάει. Μετά το...
Καλοκαίρι, πρωί
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Καλοκαιρινή βαλίτσα με βιβλία
Φτου ξελευθερία! Ετσι θα πρέπει να αισθάνονται τα παιδιά στην αρχή αυτού του καλοκαιριού. Ελευθερία από την πανδημία, αλλά κι από τον κλοιό των αρνητικών ειδήσεων που εισβάλουν στο σπίτι από παντού: πόλεμος,...
Καλοκαιρινή βαλίτσα με βιβλία
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Για πάντα
Το Ανοιχτό Βιβλίο κι αυτό το καλοκαίρι, εκτός από αναγνωστική πυξίδα, σας προσφέρει και αναγνωστική απόλαυση – μια παράδοση που άρχισε από συστάσεως της «Εφ.Συν.», από συστάσεως αυτών των σελίδων. Αυτό το...
Για πάντα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Κολυμπώντας στην οικογενειακή ιστορία
Ενα ακόμα πολύτροπο βιβλίο, γοητευτικά προσωπικό και τολμηρό αντικαθρέφτισμα, ώριμο καταστάλαγμα της ποιητικής της Γαλανάκη και αναδρομικό σχόλιο σε όλο της το έργο.
Κολυμπώντας στην οικογενειακή ιστορία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας