• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 31.7°C / 36.3°C
    4 BF
    34%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 32.1°C / 34.8°C
    4 BF
    46%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    36°C 35.0°C / 38.2°C
    2 BF
    46%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    34°C 33.9°C / 33.9°C
    2 BF
    27%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 33.9°C / 34.6°C
    5 BF
    27%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    36°C 35.0°C / 37.3°C
    2 BF
    35%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    33°C 31.4°C / 33.7°C
    2 BF
    55%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    36°C 36.3°C / 36.3°C
    1 BF
    20%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.8°C / 33.2°C
    4 BF
    48%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.7°C / 30.9°C
    5 BF
    40%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 28.4°C / 28.8°C
    5 BF
    54%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.7°C / 30.1°C
    2 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    33°C 32.9°C / 32.9°C
    0 BF
    40%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    35°C 34.0°C / 34.9°C
    3 BF
    34%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    34°C 31.5°C / 35.1°C
    3 BF
    35%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.8°C / 31.8°C
    4 BF
    45%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 31.7°C / 35.0°C
    3 BF
    26%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 28.3°C / 29.9°C
    3 BF
    65%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    37°C 30.6°C / 37.2°C
    3 BF
    37%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    33°C 33.2°C / 33.2°C
    3 BF
    24%

ΜΑΡΙΑ ΓΑΒΑΛΑ. Ο μικρός Γκοντάρ. Μυθιστόρημα Σελ. 336. Εκδόσεις Πόλις, 2022

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μυθιστόρημα ενηλικίωσης

  • A-
  • A+
Η συγγραφέας τοποθετεί σε πρώτο πλάνο την προσωπική αφήγηση της ιστορίας, το συναίσθημα και την υποκειμενικότητα της ματιάς στα πρόσωπα και τα γεγονότα, αφού επιθυμία της είναι η μυθοπλασία, και όχι το ιστορικό ντοκουμέντο ή το δοκίμιο γύρω από το σινεμά.

Ο μικρός Γκοντάρ, το πλέον πρόσφατο μυθιστόρημα της πολυγραφότατης Μαρίας Γαβαλά (Κορωπί, 1947), αποτελεί ταυτόχρονα έναν ύμνο και μια απόπειρα κατανόησης μιας εποχής που παρά τη σκοτεινότητά της επέτρεπε να ακουστεί ο αντίλαλος μιας ελπίδας ερχόμενης από το μέλλον.

Παρίσι, άνοιξη 1969. Η Λουκία Βακάρη αφήνει πίσω της μια χώρα στον γύψο για να σπουδάσει κινηματογράφο. Η μητέρα της έχει από χρόνια εγκαταλείψει τη συζυγική σκέπη για να ακολουθήσει τον Δανό εραστή της στη χώρα του. Ο πατέρας της, οδοντίατρος στο επάγγελμα, αμφιβάλλει διαρκώς για τη χρονική συγκυρία υπό την οποία η κόρη του βρέθηκε για σπουδές στο Παρίσι, έναν χρόνο μετά τα γεγονότα του Μάη. Η Λουκία θα γνωρίσει, και θα ερωτευτεί, τον σχεδόν συνομήλικό της Γκασπάρ Φρενέλ, αγνώστου πατρός, έναν ερασιτέχνη κινηματογραφιστή, που με μια 16άρα κάμερα στον ώμο τριγυρνάει και καταγράφει όσα συμβαίνουν γύρω του.

Η αβεβαιότητα του έρωτα, με τις εξαφανίσεις του Γκασπάρ και τα δυσερμήνευτα σημάδια, και η είδηση της φυλάκισης του θείου της από τη χούντα, δίδυμου αδερφού του πατέρα της, με τον οποίο διατηρούσε ανέκαθεν μια ιδιαίτερη σχέση, θα πυροδοτήσουν την ανάγκη της Λουκίας να κατανοήσει, θα γεννήσουν μέσα της συναισθήματα ακραία που δεν γνώριζε πως ήταν ικανή να βιώσει, θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τον κινηματογράφο, τη λειτουργία και τη δυναμική του.

Το ανά χείρας βιβλίο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί μυθιστόρημα ενηλικίωσης. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση, με την οποία η Γαβαλά επιλέγει να αφηγηθεί αυτή την ιστορία, αποτυπώνει ευκρινώς τη στενωπό την οποία η Λουκία διέρχεται, οι εσκεμμένες επαναλήψεις και εμμονές σε συγκεκριμένα γεγονότα λειτουργούν και επιτείνουν την αληθοφάνεια της αφήγησης.

Η συγγραφέας τοποθετεί σε πρώτο πλάνο την προσωπική αφήγηση της ιστορίας, το συναίσθημα και την υποκειμενικότητα της ματιάς στα πρόσωπα και τα γεγονότα, αφού επιθυμία της είναι η μυθοπλασία, και όχι το ιστορικό ντοκουμέντο ή το δοκίμιο γύρω από το σινεμά. Η κατασκευή της αφήγησης είναι τέτοια που λειτουργεί ως ένα κουκούλι του προσωπικού, είναι η ιστορία της Λουκίας αυτή με το κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο να λειτουργεί ως τέτοιο, χωρίς να πρωταγωνιστεί περισσότερο από όσο του αναλογεί. Αυτή είναι η πλέον κομβική απόφαση που η συγγραφέας παίρνει, απόφαση που απαλλάσσει το μυθιστόρημα από την αναμάσηση γνώριμων κλισέ. Η Γαβαλά πετυχαίνει να ενσωματώσει την ιστορία στην εποχή της, αλλά και την εποχή στην ιστορία της.

Η Γαβαλά έχει μια ωραία ιστορία να αφηγηθεί και τα καταφέρνει περίφημα χωρίς να παρασύρεται από την εξωτικότητα της εποχής, ενώ αποτυπώνει αρκετά πειστικά τους παρισινούς δρόμους, αποφεύγοντας τις κακοτοπιές. Ο μικρός Γκοντάρ στον πυρήνα του φέρει ευκρινώς την αγάπη της συγγραφέως για τον κινηματογράφο, την πίστη της πως η μαρτυρία και η καταγραφή συμβάλλουν στην εξέλιξη της ιστορίας και στη διάσωση της συλλογικής μνήμης, της α-λήθειας. Η ιστορία αυτή δεν διέπεται μόνο από νοσταλγία, αλλά διαθέτει και κάτι το επίκαιρο. Και ο επίκαιρος αυτός χαρακτήρας της δεν έχει να κάνει μόνο με τις αναλογίες της ζωής κάθε νεαρής κοπέλας σε κάθε εποχή, αλλά με την αποστροφή της κάθε εξουσίας με την καταγραφή των πεπραγμένων της, τη λογοκρισία της μαρτυρίας.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η ιστορία, από τη μαρτυρία στη «σέλφι»
Η σκοπιά του παρόντος έχει πάψει να είναι απλώς το υποκειμενικά φορτισμένο σημείο στο οποίο στέκεται ο ιστορικός, για να προβληθεί στο ίδιο το παρελθόν, μαζί με τον φορέα του, τον συγγραφέα-αφηγητή.
Η ιστορία, από τη μαρτυρία στη «σέλφι»
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Αποχώρηση από τη σκηνή με υπόκλιση
Αν και ο Σουβόριν αποτελεί το κεντρικό πρόσωπο του βιβλίου, οι μονόλογοί του μπερδεύονται εντέχνως με την πρωτοπρόσωπη αφήγηση του συνομιλητή του, με αποτέλεσμα να κοντοστέκεται συχνά κανείς κατά την ανάγνωση...
Αποχώρηση από τη σκηνή με υπόκλιση
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«Σαν την αλαφροΐσκιωτη με το βαρύ σπαθί»
Ετσι προκύπτει ένας νέος μαίανδρος μικροϊστοριών για νόθα παιδιά και δύσμορφα πλάσματα, αέρηδες που σηκώνουν ανθρώπους, μαγικούς συνειρμούς και φανταστικές συναντήσεις, δράμα και φάρσα σε αέναη εναλλαγή.
«Σαν την αλαφροΐσκιωτη με το βαρύ σπαθί»
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ξεφλουδίζοντας το πένθος και τη γραφή
Το βραβευμένο βιβλίο (Εθνικό Βραβείο Λογοτεχνίας ΗΠΑ, 2018) της Σίγκριντ Νιούνεζ προκάλεσε κριτικές και συζητήσεις με τον θάνατο και το μελαγχολικό πένθος να είναι από τα βασικά θέματά του.
Ξεφλουδίζοντας το πένθος και τη γραφή
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ενας μεγάλος Ελληνας
Από τα πρώτα χρονογραφήματα στις Εικόνες της μικρής Ελλάδας του 1968, ειδικός συνεργάτης της Monde σε θέματα σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας στο Παρίσι του ταραγμένου 1969!
Ενας μεγάλος Ελληνας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας