• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 15.1°C / 19.1°C
    2 BF
    70%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 12.5°C / 17.8°C
    0 BF
    81%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    17°C 15.4°C / 18.3°C
    3 BF
    69%
  • Ιωάννινα
    Ομίχλη
    9°C 8.9°C / 12.0°C
    0 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 15.2°C
    2 BF
    87%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.6°C / 16.5°C
    1 BF
    73%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 9.4°C / 11.7°C
    0 BF
    87%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.4°C / 17.9°C
    1 BF
    65%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 17.7°C / 20.4°C
    4 BF
    63%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    2 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.9°C / 19.8°C
    5 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 14.6°C / 17.7°C
    2 BF
    72%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    0 BF
    82%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.5°C / 13.5°C
    0 BF
    76%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.8°C / 13.5°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.6°C / 21.8°C
    2 BF
    60%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    17°C 14.9°C / 19.3°C
    2 BF
    67%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 13.3°C / 15.5°C
    2 BF
    78%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 12.6°C / 17.8°C
    1 BF
    64%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    1 BF
    81%

ΦΙΛΙΠ ΛΑΡΚΙΝ. Οσο υπάρχει ακόμη καιρός. 50 ποιήματα. Δίγλωσση έκδοση. Μετάφραση: Θοδωρής Ρακόπουλος. Πατάκης, 2020, σελ. 158

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Κίνηση Λάρκιν

  • A-
  • A+

«Το κρυφό μου μειονέκτημα είναι πως δεν είμαι αρκετά καλός, όπως και όλοι οι άλλοι. Ποτέ μου δεν υπήρξα διδακτικός, δεν προσπάθησα να κάνω την ποίηση να εξυπηρετήσει κάτι. Την περίμενα να έρθει με οποιαδήποτε μορφή ήθελε εκείνη», δήλωνε ο πιο Αγγλος από τους Αγγλους ποιητές, Φίλιπ Λάρκιν (1922-1985), στη συνέντευξη που παραχώρησε κατ’ εξαίρεση ο μονήρης αλλά δημοφιλέστατος ποιητής στην Paris Review of Books το 1982.

Την ίδια χρονιά στην Ελλάδα κυκλοφορεί το τεύχος 56 του «Διαβάζω» με αφιέρωμα στην αγγλική λογοτεχνία. Μεταξύ των συνεργασιών και το κείμενο της Κατερίνας Αγγελάκη - Ρουκ «Η μεταπολεμική ποίηση στην Αγγλία». Η ποιήτρια εστίασε την προσοχή της στη λεγόμενη Κίνηση (The Movement), καθώς την αναγνώρισε ως την πιο γνήσια αγγλική σχολή ποίησης (μετά τον Β' Παγκόσμιο) με βασικό εκπρόσωπο τον Λάρκιν.

Βρετανική απομόνωση, τοπικισμός, συστολή για ό,τι είναι έκφραση πάθους είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά της ομάδας αυτής που αποτύπωσε την εσωτερική σύγκρουση του αγγλικού κόσμου. Τη σύγκρουση ανάμεσα στο όνειρο και τον κοινό νου. Στους νόμους της πραγματικότητας και τις διεκδικήσεις της φαντασίας, όπως σημειώνει η Ρουκ.

Ηταν αρχές της δεκαετίας του ’50 όταν οι φοιτητές-ποιητές από την Οξφόρδη (Λάρκιν, Κίνγκσλεϊ Εϊμις, Τζον Γουέιν) και το Κέιμπριτζ (Τομ Γκαν, Ντόναλντ Ντέβι και Ενραϊτ) δημιουργούν την Κίνηση ως απάντηση στον νεορομαντισμό των μοντερνιστών, προκρίνοντας τη λογική, τον ρεαλισμό και την εμπειρία.

«Στο παρελθόν είχαμε πολύ φεγγαρόφωτο και κλάψα» θα πει ο Λάρκιν που θα αναδειχθεί στο αντίπαλο δέος, στον άλλον δαφνοστεφή ποιητή, σε έναν αντι-Ελιοτ, για να δανειστώ τον χαρακτηρισμό που χρησιμοποιεί ο Θοδωρής Ρακόπουλος στην εισαγωγή που υπογράφει ως μεταφραστής στην έκδοση πενήντα επιλεγμένων ποιημάτων του Λάρκιν «Οσο υπάρχει ακόμη καιρός» (Εκδόσεις Πατάκη).

Πρόσφατη κυκλοφορία και νέα ματιά στο ρυθμικό, φλεγματικό και ειλικρινές έργο του Λάρκιν με τις μόλις τέσσερις ποιητικές συλλογές, μία ανά δεκαετία. Ενα βιβλίο-αφορμή για να επισκεφθούμε ξανά το αντι-όραμα του ποιητή που εξέφρασε -και εκφράζει ακόμα- τις ιδιαιτερότητες της αγγλικής ψυχοσύνθεσης.

Ο Ρακόπουλος το αντι-όραμα του Λάρκιν το εντοπίζει στον αντι-λυρισμό και την αντι-ιδεολογία του. Πράγματι, στα 112 ποιήματα που συγκροτούν το corpus του Λάρκιν, ανάμεσα σε ευφυείς, σαρκαστικές και πνευματώδεις στροφές διαβάζουμε, φαινομενικά μονάχα ανάλαφρη, κριτική που δεν σταματά ούτε μπροστά στους θεσμούς.

Η Εκκλησία, η οικογένεια, οι κυβερνήσεις δέχονται τα βέλη του ποιητή και οι ελευθερόστομοι στίχοι του χαράσσονται στη μνήμη. Ποιήματα σαν το «Church Going» που δεν βρίσκουμε στην έκδοση, αλλά κι άλλα που βρίσκουμε, όπως τα «Νερό», «Ντόκερι και Υιός» και «Τιμή σε μια κυβέρνηση» το επιβεβαιώνουν. Το «Ας είναι αυτός ο στίχος» φτάνει στα χείλη σαν επωδός: «Ο άνθρωπος στον άνθρωπο αφήνει δυστυχία/ Βαθαίνει αργά σαν υφαλοκρηπίδα. Νωρίς,/Πολύ νωρίς, βγες έξω από τη διαδικασία,/ παιδιά δικά σου να μην κάνεις - κι ας μπορείς».

Ο Λάρκιν, όμως, δεν υπήρξε προοδευτικός. Είχε πει: «Γράφω για να διατηρήσω τα πράγματα που είδα-σκέφτηκα-αισθάνθηκα». Η διατήρηση βρίσκεται στο βάθος κάθε τέχνης». Στην ποίησή του, έτσι, απηχούν οι Γέιτς, Οντεν και κυρίως ο Τόμας Χάρντι. Και με αυτήν την ποιητική, αισθητική στάση διατήρησης ταυτίζεται και κοινωνικά ένα μέρος της συντήρησης.

O Αντονι Χάρτλεϊ του Spectator έγραφε: «Πιστεύαμε στην αναγκαιότητα ενός κράτους πρόνοιας, αλλά χωρίς ψευδαισθήσεις. Ηταν μια απόδραση από τον ιδεαλισμό προς έναν εμπειρισμό που ήταν καλοδεχούμενος. Είχαμε δει πως ο ιδεαλισμός ήταν η κατάρα του 20ού αιώνα».

Η ποίηση του Λάρκιν, που αρχικά μας συστήθηκε στα ελληνικά το 1986 στο περιοδικό «Χάρτης» από τον Χάρη Βλαβιανό ο οποίος έχει επιμεληθεί τη μετάφραση και στην έκδοση που συζητάμε, έγινε ευρύτερα γνωστή μέσα από τις μεταφραστικές εργασίες του πρόσφατα εκλιπόντος Νίκου Φωκά ήδη από το 1988 (περιοδικό «Πλανόδιον»). Ακολούθησαν κι άλλες αποδόσεις, ενδεικτικά, των Ευριπίδη Απέργη, Αντώνη Ζέρβα και Σπύρου Δόικα.

Η πρόταση του Ρακόπουλου, που κατανόησε το πλαίσιο του Λάρκιν, διαθέτει σημερινό παλμό και λύσεις που προσπάθησαν να μεταδώσουν το τέμπο του ποιητή. Σ’ αυτήν την έκδοση, που είναι δίγλωσση, ο Λάρκιν δεν αδικείται. Ενας τέτοιος σολίστας του ομοιοκατάληκτου, άλλωστε, είναι δυσαναπλήρωτα απολαυστικός στο πρωτότυπο.

Με δικά του λόγια, «η ποίηση είναι συνυφασμένη με την απόλαυση». Ας τον φανταστούμε, λοιπόν, να «φωτογραφίζει» μια εποχή σε μια στροφή, φορώντας το αγαπημένο του, όπως λένε, D.H. Lawrence μπλουζάκι. «So life was never better than/ In nineteen sixty-three/ (though just too late for me) - /Between the end of the Chatterley ban/ and the Beatles’ first LP».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Στις ρίζες του φιλοσοφικού μοντερνισμού
Προλογίζοντας τη Φαινομενολογία του πνεύματος (1807) ο Χέγκελ δηλώνει από τις πρώτες κιόλας γραμμές πως «ό,τι κι αν άρμοζε να πούμε για τη φιλοσοφία σε έναν πρόλογο, και όπως κι αν το λέγαμε, δεν μπορεί να...
Στις ρίζες του φιλοσοφικού μοντερνισμού
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Λογοτεχνική δημοσιογραφία
Στον νέο υβριδικό κόσμο η μοντέρνα γραφή, αν θέλει να τον εκφράσει, είτε πρόκειται για λογοτεχνία είτε για δοκιμιακό λόγο είτε για τις γνωστές ακαδημαϊκές πειθαρχίες, δεν μπορεί παρά να είναι υβριδική.
Λογοτεχνική δημοσιογραφία
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Φιλτραρισμένος λυρισμός
Τα συνολικώς 24 ποιήματα του βιβλίου κατανέμονται σε τέσσερις ενότητες με ιδιαίτερους τίτλους η καθεμιά («Αίθουσα αναμονής», «Νέα από την κανονικότητα», «Σχεδόν ξεχασμένες Μαρίες» και ο δυσερμήνευτος τίτλος...
Φιλτραρισμένος λυρισμός
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Οι θεοί με τα εύθρυπτα και θρεπτικά φτερά
Ισως εν αρχή ην το τραύμα, το γρατζούνισμα του χάους πριν ενωθούν τα κύτταρά μας» γράφει η Αννα Γρίβα στο διήγημα με τίτλο «Ο φεγγίτης», που περιλαμβάνεται στη συλλογή διηγημάτων «Τα ζώα θεοί».
Οι θεοί με τα εύθρυπτα και θρεπτικά φτερά
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Φθινοπωρινές σελίδες πεζογραφίας
Από τη φετινή φθινοπωρινή ελληνική πεζογραφική σοδειά διακρίναμε είκοσι έναν τίτλους (αναμφίβολα υπάρχουν κι άλλα αξιοσύστατα βιβλία), τα οποία θα κυκλοφορήσουν το προσεχές δίμηνο.
Φθινοπωρινές σελίδες πεζογραφίας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Γραφές της πόλης
Λογοτεχνία της πόλης ή πόλεις της λογοτεχνίας; Από όποια σκοπιά και να το δεις (περιπατητής κειμένων ή αναγνώστης αστικού ιστού) η γραφή της περιπλάνησης αναχωνεύει ένα διπλό βλέμμα: του αυτόπτη ή αυτήκοου...
Γραφές της πόλης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας