• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    17°C 14.7°C / 17.9°C
    0 BF
    73%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.5°C / 15.5°C
    2 BF
    84%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.0°C / 17.9°C
    1 BF
    68%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 14.2°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.4°C / 12.9°C
    2 BF
    76%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.7°C / 14.8°C
    1 BF
    80%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 9.1°C / 11.2°C
    1 BF
    87%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 15.2°C / 16.6°C
    1 BF
    86%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 17.1°C / 19.8°C
    3 BF
    79%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 14.9°C / 16.9°C
    2 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.1°C / 19.6°C
    5 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.6°C / 16.6°C
    3 BF
    66%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    2 BF
    70%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    15°C 12.5°C / 14.9°C
    1 BF
    88%
  • Λαμία
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    14°C 12.5°C / 15.0°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 17.8°C / 21.8°C
    2 BF
    65%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.9°C / 18.1°C
    2 BF
    81%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.2°C / 15.5°C
    0 BF
    81%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    15°C 13.7°C / 15.6°C
    2 BF
    84%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 10.8°C
    1 BF
    77%

William Faulkner  «Αβεσσαλώμ, Αβεσσαλώμ!». Μυθιστόρημα. Μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου. Gutenberg, 2021. Σελ. 531

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το έπος του αμερικανικού Νότου

  • A-
  • A+

«Να το διαβάσουν και τέταρτη». Αυτή ήταν η συμβουλή που έδωσε ο Γουίλιαμ Φόκνερ στους αναγνώστες του μετά την ερώτηση που του τέθηκε για το τι να κάνουν αν έχουν διαβάσει τα βιβλία του τρεις φορές και δεν τα καταλαβαίνουν. Η αλήθεια είναι πως πίσω από το θάρρος και το θράσος μιας τέτοιας απάντησης κρύβεται μια ιδιαίτερη αθωότητα η οποία κυριαρχεί όχι μόνο στο έργο μα και στην προσωπικότητα του Φόκνερ, που θα μπορούσε να αποτελεί και το σπέρμα για τη γνωστή ατάκα των προγραμματιστών της δεκαετίας του '70: «Αν είναι δύσκολο να το γράψεις, πρέπει να είναι δύσκολο και να το καταλάβεις».

Επ' ευκαιρία της έκδοσης του αριστουργήματος Αβεσσαλώμ, Αβεσσαλώμ! του Φόκνερ από τις εκδόσεις Gutenberg θα προσπαθήσω να τοποθετήσω με λίγα λόγια -και φυσικά αυτό κι αν είναι δύσκολο- τη θέση του μυθιστορήματος στο πλαίσιο της αμερικανικής λογοτεχνίας με μια δικιά μου αθωότητα, που οφείλεται στο γεγονός ότι δεν είμαι φιλόλογος μα ένας απλός αναγνώστης ο οποίος προσπαθεί στο μυαλό του να χωρέσει τους γίγαντες που στριμώχνονται στην περίοδο του μεσοπολέμου της λογοτεχνικής σκηνής της Αμερικής.

Το Αβεσσαλώμ Αβεσσαλώμ! δημοσιεύεται για πρώτη φορά το 1936, ενώ ο Φόκνερ προσπαθεί να βρει τη θέση του στα αμερικανικά γράμματα και να λύσει τα οικονομικά του προβλήματα (πράγμα που θα πετύχει όχι με τα βιβλία του μα ως σεναριογράφος στο Χόλιγουντ). Ο τίτλος παραπέμπει άμεσα στη Βίβλο. Ο Αβεσσαλώμ ήταν ο τρίτος γιος του Δαβίδ ο οποίος επαναστάτησε εναντίον του πατέρα του, για να καταλήξει νεκρός από τα χέρια του αδερφού του. Το οικογενειακό δράμα της οικογένειας του Δαβίδ είν’ αυτό που παραλληλίζεται άμεσα από τον Φόκνερ στο πλαίσιο του δικού του έργου.

Λίγα χρόνια πριν από το Αβεσσαλώμ Αβεσσαλώμ!, το 1925, δημοσιεύεται από τον F. Scott Fitzerald η νουβέλα The Great Gatsby, ένα αλληγορικό και λιτό αφήγημα με στόχο όχι μονάχα τα στοιχειώδη της ανθρώπινης ζωής («the fundamental things apply») αλλά και το ίδιο το αμερικανικό όνειρο που βρίσκεται εν τη γενέσει του.

Το 1929 το «αντίπαλον δέος» του Φόκνερ, o Hemingway, εκδίδει τη δική του ιστορία ζωής και έρωτα στο πλαίσιο του «Αποχαιρετισμού στα όπλα» και ετοιμάζει το «Για ποιον χτυπά η καμπάνα» ζώντας από κοντά τον ισπανικό εμφύλιο.

Περίπου την ίδια εποχή με την έκδοση του Αβεσσαλώμ, Αβεσσαλώμ! ο Thomas Wolfe εκδίδει το Of Time and the River, μια πληθωρική σε όλα τα επίπεδα καταγραφή της δίψας για τη ζωή και την τέχνη που χαρακτηρίζει τον νέο Αμερικανό του μεσοπολέμου. Ο Wolfe θα πεθάνει στα 37 του χρόνια, δύο χρόνια μετά, και o αγώνας δρόμου που ήταν η ζωή του θα πάρει ένα τέλος που εγώ θα ονόμαζα το δυστυχέστερο για την αμερικανική λογοτεχνία – συμπεριλαμβανόμενης και της αυτοκτονίας τού Wallace.

Στο πλαίσιο των παραπάνω πληθωρικών προσωπικοτήτων ο Φόκνερ με τη σχετικά προσγειωμένη του μορφή, που τον ορίζει περισσότερο για υπάλληλο ταχυδρομείου παρά για συγγραφέα, εκδίδει το «Αβεσσαλώμ, Αβεσσαλώμ!» συνεχίζοντας και επεκτείνοντας τα όρια του αμερικανικού ονείρου -μα και τη συντριβή του- στο πλαίσιο του αμερικανικού Νότου. Η ιστορία του βιβλίου μέσα από μια σειρά από πολυφωνικές αφηγήσεις ξεκινά κάποια χρόνια πριν από τον αμερικανικό εμφύλιο και συνεχίζεται με τους απογόνους των ηρώων στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα. Οι αμαρτίες των γονέων εκπαιδεύουν αλλά και παιδεύουν τα τέκνα σε μια εξίσου αλληγορική κατάληξη που οδεύει στη συνεχόμενη συντριβή αντίστοιχη με τη συντριβή του Αβεσσαλώμ και του Δαβίδ.

Η μοντερνιστική γραφή του Φόκνερ αναπτύσσει σε πολύπλοκες διαδρομές την ιστορία του Τόμας Σάτπεν, ο οποίος το μόνο που ήθελε ήταν να αναπτύξει τη δυναστεία του αποκτώντας γιους και τελικά οι γιοι του ήταν αυτοί που όρισαν την καταστροφή τη δική του και της δυναστείας του.

Φυσικά θα μπορούσε κανείς να κάνει δεκάδες τύπους ανάγνωσης σε ένα τόσο πολυεπίπεδο μυθιστόρημα που τα πλοκάμια του φαίνεται να αγγίζουν όλους τους σύγχρονους του Φόκνερ συγγραφείς. Το Αβεσσαλώμ, Αβεσσαλώμ! διαβάζεται ως μια βιβλική αλληγορία για τους γονείς και τα παιδιά τους που οδηγούνται σε νευρωτικές συμπεριφορές και στη συντριβή. Διαβάζεται ως ένα βιβλίο που παρόμοια με τον Αποχαιρετισμό στα όπλα αφορά τα στοιχειώδη της ζωής και της πάλης. Διαβάζεται -όπως προείπα- ως μια επέκταση του Great Gatsby και της καταστροφής τού american dream. Διαβάζεται ως ένα λογοτεχνικό tour de force που ο Thomas Wolfe θα ζήλευε κι ο ίδιος αν κατάφερνε να το εντάξει στο πληθωρικό του ταλέντο. Διαβάζεται και ως μια έντονη καταδίκη της δουλείας στον Νότο, που ο Φόκνερ φαίνεται να της αποδίδει μέσα από το βιβλίο μια τεράστια μερίδα των δεινών που ακολουθούν.

Για μένα έχει ακόμη μια ανάγνωση που αφορά τον τρόπο με τον οποίο ο Τόμας Σάτπεν οραματίζεται το μέλλον σχεδιάζοντάς το με μια φιλοδοξία και μια αθωότητα που δεν συνάδει εύκολα με το υπόλοιπο του χαρακτήρα του. Ο Σάτπεν είναι συγκεντρωμένος σ’ αυτά που ζητά να επιτύχει και αγνοεί όλα τα υπόλοιπα που συμβαίνουν ως επακόλουθο των επιλογών του. Η πραγματιστική του αφέλεια είναι αυτή που τελικά οδηγεί στην οριστική πτώση, τη δική του, της οικογένειάς του αλλά και του υπόλοιπου Νότου αργότερα. Η μελέτη αυτή της πτώσης ως αλληγορία της αρχέτυπης πτώσης των πρωτόπλαστων θα συνεχιστεί λίγα χρόνια αργότερα με την πτώση του Finnegan στο Ξύπνημα του Φίννεγκαν του Τζόις.

Το Αβεσσαλώμ, Αβεσσαλώμ!, αν και εκδόθηκε λίγο πριν το καλοκαίρι -με μια επική μετάφραση από τη Μαργαρίτα Ζαχαριάδου-, δεν είναι ακριβώς αυτό που θα λέγαμε βιβλίο παραλίας. Είναι βιβλίο που θα συνοδέψει τους αναγνώστες του για πολλά χρόνια και ίσως κάποιους από αυτούς να τους στοιχειώσει μετά την τρίτη ή την τέταρτη ανάγνωση που θα χρειαστούν για να το χωνέψουν και να μπορέσουν να ξεδιαλύνουν τις φωνές του πίσω απ' τις φωνές της δικής τους συνείδησης.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Στις ρίζες του φιλοσοφικού μοντερνισμού
Προλογίζοντας τη Φαινομενολογία του πνεύματος (1807) ο Χέγκελ δηλώνει από τις πρώτες κιόλας γραμμές πως «ό,τι κι αν άρμοζε να πούμε για τη φιλοσοφία σε έναν πρόλογο, και όπως κι αν το λέγαμε, δεν μπορεί να...
Στις ρίζες του φιλοσοφικού μοντερνισμού
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Λογοτεχνική δημοσιογραφία
Στον νέο υβριδικό κόσμο η μοντέρνα γραφή, αν θέλει να τον εκφράσει, είτε πρόκειται για λογοτεχνία είτε για δοκιμιακό λόγο είτε για τις γνωστές ακαδημαϊκές πειθαρχίες, δεν μπορεί παρά να είναι υβριδική.
Λογοτεχνική δημοσιογραφία
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Φιλτραρισμένος λυρισμός
Τα συνολικώς 24 ποιήματα του βιβλίου κατανέμονται σε τέσσερις ενότητες με ιδιαίτερους τίτλους η καθεμιά («Αίθουσα αναμονής», «Νέα από την κανονικότητα», «Σχεδόν ξεχασμένες Μαρίες» και ο δυσερμήνευτος τίτλος...
Φιλτραρισμένος λυρισμός
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Οι θεοί με τα εύθρυπτα και θρεπτικά φτερά
Ισως εν αρχή ην το τραύμα, το γρατζούνισμα του χάους πριν ενωθούν τα κύτταρά μας» γράφει η Αννα Γρίβα στο διήγημα με τίτλο «Ο φεγγίτης», που περιλαμβάνεται στη συλλογή διηγημάτων «Τα ζώα θεοί».
Οι θεοί με τα εύθρυπτα και θρεπτικά φτερά
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Φθινοπωρινές σελίδες πεζογραφίας
Από τη φετινή φθινοπωρινή ελληνική πεζογραφική σοδειά διακρίναμε είκοσι έναν τίτλους (αναμφίβολα υπάρχουν κι άλλα αξιοσύστατα βιβλία), τα οποία θα κυκλοφορήσουν το προσεχές δίμηνο.
Φθινοπωρινές σελίδες πεζογραφίας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Γραφές της πόλης
Λογοτεχνία της πόλης ή πόλεις της λογοτεχνίας; Από όποια σκοπιά και να το δεις (περιπατητής κειμένων ή αναγνώστης αστικού ιστού) η γραφή της περιπλάνησης αναχωνεύει ένα διπλό βλέμμα: του αυτόπτη ή αυτήκοου...
Γραφές της πόλης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας