• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 24.8°C / 28.5°C
    2 BF
    29%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 23.5°C / 26.5°C
    2 BF
    64%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    28°C 26.0°C / 27.7°C
    1 BF
    42%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    3 BF
    33%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.9°C / 26.9°C
    0 BF
    54%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 27.0°C
    1 BF
    85%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.4°C / 23.4°C
    1 BF
    53%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 21.8°C / 21.8°C
    1 BF
    33%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 22.1°C / 26.1°C
    1 BF
    66%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    28°C 24.6°C / 27.9°C
    0 BF
    44%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 26.4°C / 26.8°C
    2 BF
    41%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 23.7°C / 24.6°C
    2 BF
    78%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.9°C / 26.9°C
    3 BF
    47%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.1°C / 26.6°C
    2 BF
    64%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 23.4°C / 27.7°C
    1 BF
    54%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.8°C / 26.8°C
    3 BF
    57%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 26.0°C / 28.2°C
    3 BF
    38%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 24.3°C / 24.3°C
    2 BF
    61%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.6°C / 24.7°C
    1 BF
    86%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 20.3°C / 20.3°C
    2 BF
    67%

Henry James

Η σκόνη της ζωής και της γραφής

  • A-
  • A+

«Προσπάθησε να είσαι ένας από τους ανθρώπους για τους οποίους τίποτα δεν πάει χαμένο!»
Henry James, «The art of fiction», 1884

Ο Χένρι Τζέιμς (1843-1916) γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη, αλλά έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Αγγλία, γεγονός που επηρέασε και τη ζωή, αλλά και τη γραφή του. Ο Τζέιμς υπήρξε περισσότερο ένας παρατηρητής του ανθρώπινου μυαλού παρά καταγραφέας της εποχής του.

Ελάχιστα από τα μυθιστορήματά του διηγούνται συναρπαστικά γεγονότα ή έχουν έντονη δράση, οι ήρωές τους μάλλον παρατηρούν τη ζωή, παρά την ζουν. Αυτό ισχύει και για τη νουβέλα «Η δεύτερη ευκαιρία», όπως κυκλοφόρησε στα ελληνικά το «The Middle Years», το οποίο γράφτηκε το 1893, όταν ο Τζέιμς ήταν πενήντα χρόνων. Ενας άρρωστος μεσήλικας συγγραφέας, ο «καημένος» ο Ντένκομπ, πηγαίνει στο Μπόρνμουθ, «θέρετρο υγείας» της Αγγλίας. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του εκεί κυκλοφορεί το τελευταίο του βιβλίο, το οποίο στην αρχή φοβάται να διαβάσει, αλλά όταν τελικά το κάνει, αναγνωρίζει ότι είναι καλό.

Τι ζητά, λοιπόν, ο «καημένος» ο Ντένκομπ, τώρα που έφτασε στην ωριμότητα και γράφει καλά; Μια δεύτερη ευκαιρία, ή καλύτερα, περισσότερο χρόνο για να τελειοποιήσει το έργο του και να αφήσει πίσω του κάτι αξιόλογο. Στο τέλος ο «καημένος» ο συγγραφέας αποδέχεται ότι πεθαίνει και τα αριστουργήματα που θα μπορούσε να γράψει δεν θα γραφτούν ποτέ. Στην αποδοχή της μοίρας του τον βοηθά ένας φανατικός θαυμαστής του, ο δόκτωρ Χιου. Μέσα από τον θαυμασμό του Χιου, ο Ντένκομπ συνειδητοποιεί ότι η ζωή του δεν πήγε χαμένη και ότι έκανε ό,τι καλύτερο μπορούσε.

Ο Λέον Εντελ, ο βιογράφος του Τζέιμς, χωρίζει το συγγραφικό του έργο σε τρεις περιόδους. Στη διάρκεια της πρώτης περιόδου, η οποία κορυφώθηκε με το «Portrait of a Lady» (Το πορτρέτο μιας κυρίας) (1881), ο Τζέιμς έγραψε για τις εμπειρίες, τα συναισθήματα αλλά και τις διαφορές στην κουλτούρα μεταξύ Αμερικανών και Ευρωπαίων. Στη δεύτερη περίοδο πειραματίζεται με τη θεματολογία αλλά και την αφηγηματική φόρμα. Η σχέση του καλλιτέχνη με την κοινωνία, η διαταραγμένη ψυχολογία των καταπιεσμένων παιδιών, αλλά και οι στοιχειωμένοι άνδρες και γυναίκες του «The Turn of the Screw» (Το στρίψιμο της βίδας) (1898) είναι κάποια από τα θέματά του αυτή την περίοδο. Κατά τη διάρκεια της τρίτης και πιο ώριμης συγγραφικής του περιόδου, η οποία αρχίζει χονδρικά το 1900, ο Τζέιμς ασχολείται ξανά με θέματα που τον είχαν απασχολήσει στην αρχή της καριέρας του, με τη διαφορά ότι η γραφή του τώρα είναι πολύ πιο αφαιρετική, ο λόγος πλουσιότερος, η σύνταξη πιο πολύπλοκη.

Ο Τζέιμς αφήνει σταδιακά πίσω του τον παντογνώστη αφηγητή και γίνεται ο αόρατος αφηγητής της ιστορίας που διηγείται. Ο μυθιστορηματικός του κόσμος, όπως το έθεσε πολύ σωστά και ένας κριτικός του, αναπαράγει την ατμόσφαιρα που υπάρχει μέσα στο ανθρώπινο μυαλό. Αυτό που απασχολεί τον συγγραφέα όσον αφορά στους χαρακτήρες που δημιουργεί είναι το να δείξει τι είναι αυτό που ο κάθε ήρωας βλέπει, πώς επεξεργάζεται νοητικά αυτό που βλέπει και πώς αντιδρά νοητικά και πάλι στα γεγονότα που αφηγείται η ιστορία. Η πραγματική ιστορία είναι η διαδικασία αλλαγής στη συνείδηση του ήρωα που επιφέρουν τα αφηγημένα γεγονότα και όχι τα γεγονότα αυτά καθαυτά.

Η διαδικασία της αλλαγής στη συνείδηση του Ντένκομπ της «Δεύτερης Ευκαιρίας» είναι η πραγματική ιστορία. Ετσι παρέχεται στον αναγνώστη η ευκαιρία να δει τη συνείδηση και να βιώσει τα συναισθήματα του ετοιμοθάνατου συγγραφέα.

Μια αριστουργηματικά δομημένη νουβέλα για τη ζωή και την τέχνη, δοσμένη με τρυφερή ειρωνεία για τον «καημένο» τον Ντένκομπ, αλλά και για όλους τους ανθρώπους, καλλιτέχνες και μη, που συχνά αναζητούν αυτήν τη δεύτερη ευκαιρία.

Η μετάφραση της Καρολίνας Μέρμηγκα βοηθά τον αναγνώστη να απολαύσει αυτό το μικρό αριστούργημα του Τζέιμς. Ενδιαφέρον επίσης το επίμετρο και κατατοπιστικό το χρονολόγιο που υπογράφει η ίδια.

 

Info:

Henry James, «Η δεύτερη ευκαιρία»

Μετάφραση, επίμετρο, χρονολόγιο: Καρολίνα Μέρμηγκα

Μελάνι, 2014, σελ. 90

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Πατημασιές της Ιστορίας στο χιόνι
Ο Χατζημωυσιάδης ούτε για μια στιγμή δεν χάνει τον στόχο του. Βάζει τον άνθρωπο στο κέντρο της ιστορικής δίνης, τον άνθρωπο εν πολέμω και το πεπρωμένο του, ανθρώπους κάποτε αγέρωχους και τώρα αθύρματα,...
Πατημασιές της Ιστορίας στο χιόνι
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Σε ποιον ανήκει η εκδίκηση;
Το μυθιστόρημα της Μαρί Ντιάι θέτει με τον πιο λεπταίσθητο και στοχαστικό τρόπο τη διαφορά της καταγωγής και τις σχέσεις εξουσίας που επιβάλλει το αποικιοκρατικό παρελθόν μιας χώρας που θέλει να λογίζεται...
Σε ποιον ανήκει η εκδίκηση;
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ο ορισμός του ποιοτικού μπεστ σέλερ
Ο συγγραφέας, Ντέιβιντ Γκάλγκουτ, με τρόπο οξυδερκή, καθιστά το ατομικό οικουμενικό, αποτυπώνει με λεπτομέρεια και από πλήθος διαφορετικών οπτικών την ιστορία της Νότιας Αφρικής κατά τη διάρκεια των τελευταίων...
Ο ορισμός του ποιοτικού μπεστ σέλερ
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η ιστορία, από τη μαρτυρία στη «σέλφι»
Η σκοπιά του παρόντος έχει πάψει να είναι απλώς το υποκειμενικά φορτισμένο σημείο στο οποίο στέκεται ο ιστορικός, για να προβληθεί στο ίδιο το παρελθόν, μαζί με τον φορέα του, τον συγγραφέα-αφηγητή.
Η ιστορία, από τη μαρτυρία στη «σέλφι»
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Μυθιστόρημα ενηλικίωσης
Η συγγραφέας τοποθετεί σε πρώτο πλάνο την προσωπική αφήγηση της ιστορίας, το συναίσθημα και την υποκειμενικότητα της ματιάς στα πρόσωπα και τα γεγονότα, αφού επιθυμία της είναι η μυθοπλασία, και όχι το...
Μυθιστόρημα ενηλικίωσης
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Αποχώρηση από τη σκηνή με υπόκλιση
Αν και ο Σουβόριν αποτελεί το κεντρικό πρόσωπο του βιβλίου, οι μονόλογοί του μπερδεύονται εντέχνως με την πρωτοπρόσωπη αφήγηση του συνομιλητή του, με αποτέλεσμα να κοντοστέκεται συχνά κανείς κατά την ανάγνωση...
Αποχώρηση από τη σκηνή με υπόκλιση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας