• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    20°C 17.7°C / 22.0°C
    1 BF
    61%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    19°C 16.4°C / 20.9°C
    2 BF
    65%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    19°C 16.0°C / 20.7°C
    1 BF
    54%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.9°C / 15.9°C
    0 BF
    87%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.0°C / 20.0°C
    2 BF
    57%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    18°C 15.8°C / 20.2°C
    0 BF
    51%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.8°C / 14.5°C
    2 BF
    31%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.1°C / 23.1°C
    2 BF
    51%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    19°C 17.8°C / 22.5°C
    2 BF
    74%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    3 BF
    62%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    22°C 19.6°C / 22.4°C
    3 BF
    64%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.8°C / 22.8°C
    2 BF
    53%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.3°C / 21.3°C
    2 BF
    67%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.5°C / 14.5°C
    1 BF
    39%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    14°C 14.5°C / 22.9°C
    1 BF
    36%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    23°C 15.8°C / 23.2°C
    0 BF
    64%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    20°C 18.0°C / 22.2°C
    1 BF
    46%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.4°C / 19.4°C
    2 BF
    74%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.5°C / 21.0°C
    2 BF
    94%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.8°C / 14.8°C
    1 BF
    29%
ΧΑΡΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Βιβλία της παιδικής κι εφηβικής βαλίτσας

  • A-
  • A+
27 ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ. Παιδικό βιβλίο
Ακολουθήστε μας στο Google news

Την ώρα που οι μεγάλοι ξαπλώνουν για τη μεσημεριανή σιέστα. Στην αυλή, κάτω από τη λεμονιά ή ξάπλα στο πλατύ περβάζι του παραθύρου. Στη σκηνή, με τον φακό αναμμένο ή στο κρεβάτι ανάποδα, με τα πόδια ανεβασμένα στον τοίχο.

Με τα τζιτζίκια να κρατάνε το ίσο ή τα τριζόνια να κάνουνε δεύτερη φωνή στον γκιόνη ή και με το θυμωμένο γκάζι μιας μηχανής να αντηχεί μελαγχολικά στον έρημο δρόμο της πόλης... Τότε, εκείνες τις ώρες τις ληθαργικές του καλοκαιριού, που οι μεγάλοι γλαρώνουν, τα παιδιά ανοίγουν το βιβλίο. Υστατη αντίσταση στο «ώρα για ύπνο». Πρόβα εγκατάλειψης της οικογενειακής εστίας. Το πουλάκι όπου να ’ναι θα πετάξει από τη φωλιά, αλλά ευτυχώς κανείς δεν υποψιάζεται πόσο κοντά είναι αυτή η ώρα. Και οι σελίδες γυρίζουν.

ΧΑΡΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Καλοκαίρι δεν σημαίνει μόνο εξοχή και διακοπές. Πολλά παιδιά, άλλωστε, δεν ξέρουν τι θα πει διακοπές. Τι πειράζει, αφού ο κόσμος όλος βρίσκεται στη γειτονιά μας;

Για παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας

● Η μικρή Βιολέτα ζει μια θαυμάσια περιπέτεια, μια αλλιώτικη γιορτή συνεργασίας με τους πολύχρωμους και πολύτροπους γείτονές της, όταν θα αναγκαστεί να αντιμετωπίσει μια αναποδιά που απειλεί να τινάξει στον αέρα τη γιορτή που όλοι περιμένουν στο «Μια μεγάλη οικογένεια» (εκδ. Ικαρος, μτφρ. Α. Παπαθεοδούλου) της Elisenda Roca, με εικονογράφηση της Rocio Bonilla.

● Η οικογένεια, όμως, μπορεί να περιλαμβάνει όχι μόνο τους γείτονες, αλλά και απρόσκλητους επισκέπτες, όπως μια γερακίνα που έχει στρογγυλοκαθίσει στην καμινάδα του σπιτιού. Τα πουλάκια της ετοιμάζονται να βγουν από το αυγό τους, αλλά η καμινάδα πρέπει ν’ ανάψει, να ζεστάνει το σπίτι. Και τότε η ενσυναίσθηση γίνεται ποίηση και τέχνη ζωής, μια τέχνη που κατέχουν καλά τα μικρά παιδιά, στο «Γεράκι στην καμινάδα» (εκδ. Καστανιώτη) της Ειρήνης Αγγέλη, με εικονογράφηση Πέρσας Ζαχαριά.

● Μια θέση στην καρδιά, όμως, μπορεί να διεκδικήσει και ένα απλό κλαδάκι. Ενα κλαδάκι που έλκει την αξία του από το βλέμμα ενός παιδιού που θα το προσκαλέσει στη ζωή του και θα το αναγάγει σε κάτι μοναδικό. Σε καιρούς όπου αγαθά και σχέσεις είναι «μιας χρήσης», ο Τίμος λάμπει σαν χρυσός Ο φίλος μου ο Τίμος το κλαδάκι της Αλισον Φαλκονάκη (με εικονογράφηση Ν. Ντάσκα, εκδ. Παπαδόπουλος).

● Κι αν μπορεί ένα παιδί να κάνει αιώνιο φίλο ένα κλαδάκι, άλλο τόσο τα θέλει όλα δικά του! Τον κόσμο όλο στα πόδια του θέλει ένα παιδί για να τον χαρεί με τους φίλους του! Και μια παγωτομηχανή, κι ένα λούνα παρκ, και, και, και... Σε βαθμό που οι φίλοι ν’ αρχίσουνε να μη χωράνε πια στην εικόνα αυτής της ευδαιμονίας! Αλλά τι είναι πιο σημαντικό τελικά; Οι θησαυροί αυτοί που συσσωρεύτηκαν στο φανταστικό τέλειο σπίτι που τα έχει όλα ή οι φίλοι; Στο «Τάτα;;» της Ιριδας Σαμαρτζή (εκδ. Ικαρος).

● Τότε είναι που χρειάζεται το βλέμμα του Φίλιππου Φωτιάδη στο καλαίσθητο «Το μπάνιο μας» (εκδ. Μάρτης), όπου, ακόμη και υπό συνθήκες περιορισμού σε ένα μπάνιο, ο κόσμος όλος αποκαλύπτεται σ’ όποιον ξέρει να βλέπει και να κατανοεί. Στον απόηχο του εγκλεισμού, το βλέμμα διαρρηγνύει και διευρύνει τους τέσσερις τοίχους.

● Λίγο πριν τον ύπνο είναι που έρχεται ο φόβος κι ο Βασίλης Παπαθεοδώρου τον ξορκίζει με χιούμορ και τρυφερότητα στο «Δεν πιστεύω να φοβάσαι!» (εικ. Πέτρου Χριστούλια τον εκδ. Καστανιώτη) με την εμβληματική φράση «φοβάμαι μη φοβηθώ» να ωθεί και τους ενήλικους να αποδεχτούν πως ούτε κι αυτοί έχουν κλείσει τους λογαριασμούς τους με τον αρχέγονο φόβο.

● Ενώ η Αργυρώ Πιπίνη, σε εικονογράφηση της Ιριδας Σαμαρτζή, ξεδιπλώνει υπέροχους κόσμους και περιπέτειες σ’ ένα βιβλίο - φυσαρμόνικα, στο «Οταν ο ήλιος πάει για ύπνο» (εκδ. Μάρτης).

● Αν όμως χάσει κανείς για καλά το κουράγιο του, μικρός ή μεγάλος, θα εκπλαγεί από τους άπειρους δρόμους που του ανοίγει ο Αλέξης Κυριτσόπουλος στο «Κουράγιο» (με εικονογράφηση του ίδιου, εκδ. Κέδρος).

● Αλλωστε, οι άνθρωποι δεν είμαστε το κέντρο του κόσμου. Οταν λείπουμε, στο δάσος συμβαίνουν μύρια θαύματα. Μια εξαιρετική μετατόπιση του ανθρωποκεντρικού βλέμματος από τον Θοδωρή Παπαϊωάνου στο «Οταν εσύ λείπεις…» (εικ. Π. Μπουλουμπάση, εκδ. Πατάκης).

● Ανθρωποι, ζώα, κλαράκια... είναι όλα ζωντανά; Τι είναι ζωή; Πώς την ορίζουμε; Τα μικρά παιδιά καμιά φορά ταυτίζουν τη ζωή με την κίνηση. Μια φλόγα που τρέμει είναι ζωντανή! Εδώ, όμως, ο Christian Bortslap, στο «Η ζωή είναι…» (μτφρ. Μαρία Παπαγιάννη, εκδ. Πατάκη) δείχνει τα ουσιώδη χαρακτηριστικά της ζωής, πηγαίνοντας πολύ πέρα από τη βιοποικιλότητα και φτάνοντας στην ουσία της διαφορετικότητας και της αλληλεξάρτησης.

Για αναγνώστες των τελευταίων τάξεων του Δημοτικού

● Σε ένα άλλο δάσος, αυτό της προεφηβείας, μας εισάγει το graphic novel των Σπύρου Γιαννακόπουλου - Στέλλας Στεργίου «Στο δάσος» (εκδ. Πατάκη), αξιοποιώντας πλήθος μοτίβων από τα κλασικά παραμύθια και τους μύθους. Από το ίδιο πηγάδι των κλασικών παραμυθιών και μύθων αρδεύει και «Ο πιο δυνατός άνθρωπος του κόσμου» του Δημήτρη Μπασλάμ (εικ. Ν. Σταματιάδη, εκδ. Καλειδοσκόπιο), καθώς φαίνεται πως τα πιο επίκαιρα και ζέοντα θέματα με τους κώδικες των κλασικών ιστοριών μπορείς τα προσεγγίσεις και να τα φωτίσεις μοναδικά. Στην ελληνική μυθολογία βασίζεται και «Η Πηνελόπη της Θάλασσας» του Gema Sirvent (εικ. R.Guridi, μτφρ. Μ. Ψύχαλου, εκδ. Μικρή Σελήνη).

● Γιατί ποιος είπε ότι η θάλασσα είναι του Οδυσσέα μόνο; Και πάλι οι κλασικοί και πάλι οι γυναίκες, από την Κ. Σέρβη, εικ. Σ. Ελευθερίου στο «Ιλιάδα και Οδύσσεια – Κορίτσια που έγιναν μύθος» (εκδ. Διόπτρα). Ενα τέτοιο κορίτσι που έγινε μύθος είναι και η Μαρία Κάλλας στο βιβλίο της Κατερίνας Λαγού «Μαρία Κάλλας, το κορίτσι με τα χίλια ονόματα» (εικ. Π. Κρίγκου, εκδ. Ψυχογιός).

● Πίσω, στην πραγματική ζωή των παιδιών, στο σχολείο, τη διαλυμένη και επανασυσταμένη οικογένεια, και στην αντιαισθητική καθημερινότητα. Στο ξέφωτο της τέχνης και της προσωπικής ολοκλήρωσης οδηγούν τους ήρωές τους τόσο η Τζένη Κουτσοδημητροπούλου στο «Κοραλλιογενής ύφαλος» (εικ. Β. Γρίβα, εκδ. Μεταίχμιο) όσο και η Ιωάννα Αργυρού «Στο πάρκο με τις νεραντζιές» (εκδ. Καστανιώτης).

● Απόλυτα πραγματικά, όμως, είναι και τα ηθικά ζητήματα που θίγει ο Γιώργος Παναγιωτάκης στο τελευταίο βιβλίο της σειράς «Λέσχη Αλλόκοτων Πλασμάτων», «Το νέο αίμα» (εκδ. Πατάκη), παρά το φαινομενικά αλλόκοτο των πλασμάτων που φοιτούν στο δικό του φανταστικό σχολείο.

● Στη μακρινή Κίνα της πολιτιστικής επανάστασης του Μάο και στις σύγχρονες φαβέλες του Ρίο της Βραζιλίας μάς μεταφέρουν οι Τσάο Γουέν Σουέν, με το τιμημένο με το Βραβείο Αντερσεν «Μπρούτζος και Ηλιοτρόπιο» (μτφρ. από τα κινεζικά Δ. Σωτάκης) και ο Γ. Παναγιωτάκης με το «Τίγκρε. Με τα χέρια γυμνά» (αμφότερα από εκδ. Πατάκη). Για να φτάσουν, από τόσο διαφορετικούς δρόμους, συγγραφικούς και πολιτισμικούς, στις ίδιες πανανθρώπινες αλήθειες, στα μόνα μέσα που έχει ένας άνθρωπος για να τα βγάλει πέρα, όταν, από το ξεκίνημά της ζωής του, ο δρόμος είναι σπαρμένος με εμπόδια.

Για έφηβους βιβλιόφιλους

● Για το εφηβικό ανήσυχο μυαλό που είναι έτοιμο να αναποδογυρίσει τον κόσμο, να στοχαστεί φιλοσοφικά και πολιτικά, γράφει μια δυνατή αλληγορία ο Μάνος Κοντολέων, «Το νησί με τις λέξεις που αγαπάνε» (εκδ. Πατάκη). Ενώ σε ένα άλλο νησί εκτυλίσσεται μια άλλη, κλασική αλληγορία, μία πικρή περιπέτεια που ανατέμνει το Κακό που διαχέεται μέσα μας από τον Γουίλιαμ Γκόλντιγκ, «Ο άρχοντας των μυγών» (σε νέα μετάφραση της Ε. Τσιρώνη, εκδ. Διόπτρα).

● Από τα ανατολικά σύνορα της βυζαντινής αυτοκρατορίας μάς έρχεται μια γοητευτική ηρωίδα, η κόρη του Διγενή Ακρίτα, η Ανδώ, για να ψάξει να βρει το χαμένο μισό του σπαθιού του πατέρα της, την ταυτότητά της και τη χαμένη δύναμη μιας αυτοκρατορίας, στο περιπετειώδες αφήγημα του Γιώργου Χατζόπουλου «Μάζεψε το θάρρος σου, Ανδώ» (εικ. Θ. Μιμηλάκη, εκδ. Πατάκη).

● Σε λιγότερο ηρωικούς καιρούς, στη σημερινή εποχή, ένας δεκαεξάχρονος παλεύει να τα βγάλει πέρα σ’ έναν κόσμο εχθρικό, σκοτεινό, δυσοίωνο, ώσπου να βρει, ψηλαφιστά το «Φως σε μαύρο ουρανό» της Ελένης Πριοβόλου (εκδ. Καστανιώτη).

● Την Ελλάδα της εποχής της δικτατορίας και τη μετάβαση από την παιδική στην εφηβική ηλικία ζωγραφίζει με εικόνες και λέξεις η Φωτεινή Στεφανίδη στο εξαιρετικά καλαίσθητο «Παπούτσια με λουράκι» (εκδ. Καλειδοσκόπιο), ένα βιβλίο στο οποίο επιστρέφεις, όπως επιστρέφεις σε έναν πίνακα ζωγραφικής για να δεις ξανά τις λεπτομέρειες του σχεδίου.

● Η παιδική και νεανική λογοτεχνία είναι τελικά ένα σπάνιο λουλούδι, που θέλει τέχνη για να ανθίσει. Αν ένας νομπελίστας διστάζει να θεωρήσει τον εαυτό του άξιο κηπουρό του, τότε δεν μένει παρά να αποθαυμάσουμε την ομορφιά του άνθους στον Ζοζέ Σαραμάγκου «Το μεγαλύτερο λουλούδι του κόσμου» (σε νέα μετάφραση του Χ. Μπουλώτη, εκδ. Μέλισσα).

*Συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας, βιβλιοκριτικός στο Ανοιχτό Βιβλίο («Εφ.Συν.») και δασκάλα Δημιουργικής Γραφής.

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ο λυρικός κόσμος της Λουίζ Γκλικ
Το 2020 ήταν η χρονιά κατά την οποία η Αμερικανίδα ποιήτρια Λουίζ Γκλικ (Louise Glück, γενν. 1943) τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ για το σύνολο του έργου της. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε την αφορμή να γίνει η...
Ο λυρικός κόσμος της Λουίζ Γκλικ
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Με τη δύναμη του ακαριαίου
Σε ένα καλαίσθητο τομίδιο των εκδόσεων Μελάνι και με τίτλο Μαθήματα δημιουργικής γραφής, κυκλοφόρησε η νουβέλα της Κλαίτης Σωτηριάδου. Η Αγγελική Πεχλιβάνη, εκπαιδευτικός έμπειρη και δραστήρια, έδωσε το...
Με τη δύναμη του ακαριαίου
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Χαρτογραφώντας τον θεατρικό νεοελληνικό μονόλογο
Το βιβλίο της αναπληρώτριας καθηγήτριας στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών της Πάτρας, Λίνας Ρόζη, εξετάζει ένα φαινόμενο το οποίο έχει γίνει ορατό εδώ και χρόνια από την κριτική και το κοινό: την κατακόρυφη αύξηση...
Χαρτογραφώντας τον θεατρικό νεοελληνικό μονόλογο
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Οι κεραίες της ασπόνδυλης εποχής μας
Σήμερα, ο πανεπιστημιακός, φιλόλογος και κριτικός λογοτεχνίας Κώστας Καραβίδας (πιάνοντας το νήμα του Α. Σαΐνη για τον Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλο), μας επανασυστήνει εποπτικά τον πεζογράφο Δημήτρη Νόλλα.
Οι κεραίες της ασπόνδυλης εποχής μας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Κίνηση Λάρκιν
«Το κρυφό μου μειονέκτημα είναι πως δεν είμαι αρκετά καλός, όπως και όλοι οι άλλοι. Ποτέ μου δεν υπήρξα διδακτικός, δεν προσπάθησα να κάνω την ποίηση να εξυπηρετήσει κάτι. Την περίμενα να έρθει με οποιαδήποτε...
Κίνηση Λάρκιν
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Οι παρρησιαστές της Βαϊμάρης
Ο Κουρτ Τουχόλσκι (1890-1935), δημοσιογράφος, εκδότης, ποιητής και κριτικός του γερμανικού μεσοπολέμου, αντιπροσωπεύει μια συγγραφική «γενιά» παραγνωρισμένη πια.
Οι παρρησιαστές της Βαϊμάρης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας