Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Μα όλα είναι ζωή»

Μαρία Μαραγκουδάκη. Διπλή όψη. Η Κάρμεν φορούσε μαύρα. Ο Αλλος εν λευκώ. Εύμαρος, 2020. Σελ. 68

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Μα όλα είναι ζωή»

  • A-
  • A+

Η Μαρία Μαραγκουδάκη εμφανίστηκε λογοτεχνικά το 2010 με την ποιητική συλλογή Εστω ότι… Ακολούθησε η συλλογή διηγημάτων Μηδενική γωνία (2017) και ο θεατρικός μονόλογος Μαύρο γιασεμί (2019). Το καινούργιο της δίκλωνο βιβλίο Διπλή όψη. 1. Η Κάρμεν φορούσε μαύρα. 2. Ο Αλλος εν λευκώ συνδυάζει την αφηγηματική μορφή, με τον θεατρικό μονόλογο και τη δοκιμιακή σκέψη, με διάσπαρτα ποιητικά εμβόλιμα. Στο πρώτο μέρος μια γυναίκα άνω των εξήντα, στα πρόθυρα της τρίτης ηλικίας, αναστοχάζεται τη ζωή της και την αφηγείται σ’ έναν άνδρα που πληκτρολογεί∙ στο δεύτερο ένας άνδρας κατά τι μικρότερος, πενήντα επτά ετών, εκτονώνεται παραμιλώντας. Δύο παράλληλοι μονόλογοι που αρδεύονται πικρά από τη μοναξιά.

Η γυναίκα, που συστήνεται ως Κάρμεν, αλλά δεν τη λένε Κάρμεν, αφηγείται τη ζωή της σε κάποιον που πρόκειται να τη γράψει: «Μη γράφεις ό,τι βλέπεις. Να γράφεις τις ιστορίες που θα σου λέω. Γιατί αυτή είμαι. Είμαι οι πολλές ιστορίες μου. Αληθινές ιστορίες. Άλλες έχουν συμβεί, άλλες μπορεί να μην έχουν συμβεί, όμως όλες οι ιστορίες που θα σου πω έχουνε γραφτεί μέσα μου. Και να ξέρεις πως αληθινό είναι ό,τι γράφεται μέσα μας», του λέει. Και το ίδιο λίγο παραλλαγμένο, επαναλαμβάνει και ο ΑΝΔΡΑΣ πριν κλείσει η αυλαία.

Αυτήν την πολυδιάσπαστη ζωή της λοιπόν αγωνίζεται να συναρμολογήσει η αφηγήτρια Κάρμεν, που αναθέτει σε άλλον τη συγγραφή, γιατί η ίδια έχει πρόβλημα με τα μάτια της. Θυμάται ανάκατα, ό,τι της έχει συμβεί και θέλει όλα να καταγραφούν, επιθυμεί όμως το ίδιο να περάσουν στο χαρτί και οι σκέψεις της. Πιστεύει πως μόλις βγει το βιβλίο θα είναι έτοιμη ακόμη και να πεθάνει.

Η Κάρμεν είναι μία γυναίκα που κραυγάζει τη μοναξιά της, φοβάται το φως, αγαπά το κόκκινο χρώμα και μισεί το άσπρο. Στα 14 έμεινε έγκυος και της έκαναν έκτρωση∙ στα 17 σπιτώθηκε από έναν παντρεμένο∙ η συνέχεια αναμενόμενη: «Κέρδισα λεφτά με το κορμί και την ομορφιά μου».

Στο δεύτερο σκέλος του βιβλίου, με τίτλο «Ο άλλος εν λευκώ» και υπότιτλο (άρα τις έστι), ο άνδρας, στα πεντηκοστά έβδομα γενέθλιά του, παλεύει με τον χρόνο και παραληρεί επί παντός. Ξεκινά με τη φράση «Ετσι κι αρχίζει να βραδιάζει κάτι με πιάνει, κάτι σαν τρέλα», που επαναλαμβάνει αρκετές φορές, και ψάχνει συνέχεια για τα κλειδιά του, ενώ επίμονα ένας ήχος καμπάνας τρυπάει το μυαλό του. Τάση φυγής, κόπωση απ’ όλους και απ’ όλα, αδιαφορία: «Δεν έχω επιθυμίες.

Δεν έχω θλίψη. Μόνο μνήμες. Κι αυτές ξεθωριασμένες και αδύνατες», λέει. Ο φόβος συνέχει τα πάντα. «Ο θάνατος είναι η μόνη αλήθεια της ζωής» πιστεύει. Ο άνδρας που παρατηρεί και σχολιάζει φαίνεται να είναι ποιητής. Το ανατρεπτικό και άκρως εντυπωσιακό τέλος όμως αποκαθιστά αλλιώς τα πράγματα. Από την αφήγησή του προκύπτει ότι με την Κάρμεν τον συνδέουν αξεδιάλυτοι δεσμοί.

Η γραφή της Μαραγκουδάκη ανήκει στη βιωματική μυθοπλασία. Οι μαθηματικές της γνώσεις υπόκεινται στους υπαρξιακούς της προβληματισμούς, είτε για τον χρόνο και τη μνήμη μιλάει, είτε για τη γάτα του Σρέντινγκερ, είτε για την ένατη δύναμη του αριθμού δύο.

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Μια στοχαστική ελεγεία
Το ποιητικό έργο του Αντώνη Φωστιέρη είναι ένα από τα περισσότερο καταξιωμένα στο σύνολο της ποιητικής παραγωγής από τη δεκαετία του 1970 και εξής, ειδικότερα σε ό,τι κατά συνθήκη ονομάζουμε μέχρι σήμερα...
Μια στοχαστική ελεγεία
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Σελίδες για την πανδημία
Η πανδημία, η οποία εξακολουθεί δριμύτατη, εκτός από τις άμεσες και τραγικές συνέπειες στην ζωή και στην υγεία των ανθρώπων, επέφερε πολλές ανατροπές και ανέδειξε πολλά και κρίσιμα ζητήματα για τις κοινωνίες,...
Σελίδες για την πανδημία
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Στο παράλληλο σύμπαν του λόγου
Στα μέσα της δεκαετίας του 1960, ο Ρολάν Μπαρτ δίνει στο Παρίσι ένα πρωτοποριακό σεμινάριο για την αρχαία ρητορική, το οποίο προστίθεται στην πρόσφατη ακόμα τότε ανάκαμψη του ενδιαφέροντος για ένα παλαιόθεν...
Στο παράλληλο σύμπαν του λόγου
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ενα πολύτροπο πρόσωπο της γραφής
Σε μια χρονιά που αποχαιρετήσαμε τους φίλτατους και τόσο οικείους ποιητές Γιάννη Δάλλα (1924-2020) και Ντίνο Χριστιανόπουλο (1931-2020) δεν φανταζόμουν πως θα αποχαιρετούσα και πως θα έγραφα εις μνήμην του...
Ενα πολύτροπο πρόσωπο της γραφής
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Τα βραχιόλια και οι χειροπέδες των γυναικών
Σήμερα που η προσωπική έκθεση και η αναγνωρισιμότητα είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με την επιτυχία, η περίπτωση της Ιταλίδας συγγραφέως με το ψευδώνυμο Ελενα Φεράντε αποτελεί κυριολεκτικά φαινόμενο, καθώς...
Τα βραχιόλια και οι χειροπέδες των γυναικών
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Το παράδοξο του Ντίρενματ
Οι εκδόσεις «Αντίποδες» φέρνουν στο λογοτεχνικό προσκήνιο τον μεγάλο γερμανόφωνο Ελβετό θεατρικό συγγραφέα Φρίντριχ Ντίρενματ. Κυκλοφορεί σε εξαιρετική μετάφραση του Γιάννη Καλλιφατίδη ο μικρός τόμος που...
Το παράδοξο του Ντίρενματ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας