Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ενηλικίωση μέσα στη δίνη του φασισμού

Στο «Δώσε μου λίγη ζωή», ο συγγραφέας δοκιμάζεται στο γραμματειακό είδος της μυθοπλαστικής βιογραφίας

ΧΑΡΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Ενηλικίωση μέσα στη δίνη του φασισμού

  • A-
  • A+

Γεννημένος το 1983, 32 ετών σήμερα, με πλειάδα εκδόσεων και υποψηφιοτήτων στο ενεργητικό του, ο Πάολο ντι Πάολο έχει χαρακτηριστεί το θαύμα των ιταλικών γραμμάτων. Στο «Δώσε μου λίγη ζωή», ο συγγραφέας δοκιμάζεται στο γραμματειακό είδος της μυθοπλαστικής βιογραφίας, στην οποία παρακολουθούμε μυθιστορηματικά δοσμένα στιγμιότυπα του σύντομου, αλλά αγωνιστικού βίου του αντιφασίστα διανοούμενου και μαχητικού αντικαθεστωτικού δημοσιογράφου Πιέρο Γκομπέτι (1901-1926), ώς την πρόωρη μετάβασή του στο επέκεινα. Ταυτόχρονα, όμως, σε πρώτο πλάνο, το έργο συνιστά και ένα μυθιστόρημα μαθητείας, καθώς οι αναγνώστες γίνονται μάρτυρες της ηθικής και συναισθηματικής ενηλικίωσης των πρωταγωνιστών. Η ειδολογική αυτή διφυΐα αποδίδεται, ακριβώς, στην αντιστικτική παρακολούθηση του πρωταγωνιστικού ζεύγους. Ο παντογνώστης αφηγητής εναλλάσσει επιδέξια την προβολή των ιστοριών, ενώ η χρήση του ενεστώτα και η εξιστόρηση σε τρίτο πρόσωπο προσδίδουν παραστατικότητα και ζωντάνια, αίροντας την υποκειμενικότητα προς επίρρωση της αληθοφάνειας. Καταξιωμένος και πολύπειρος μεταφραστής, ο Ανταίος Χρυσοστομίδης γυρίζει ανάγλυφα στη νέα ελληνική το νέο βιβλίο τού Ντι Πάολο, εμπλουτίζοντας, για άλλη μια φορά, τους γραμματολογικούς δεσμούς των δύο χωρών.

Βρισκόμαστε στη φασιστική Ιταλία του 1926∙ πρωταγωνιστές της ιστορίας δύο νεαροί άνδρες, ο Πιέρο, νεαρός διανοούμενος, πρωταγωνιστική φιγούρα του φοιτητικού κινήματος, με ενεργό αντιφασιστική δράση, και ο Μοράλντο, ένας άσημος και εσωστρεφής φοιτητής, θεατής των εξελίξεων, θεατής της ίδια του της ζωής. Ο τελευταίος ελκύεται από τη μαχητική προσωπικότητα του Πιέρο, τον αντιπαθεί και συνάμα τον θαυμάζει, ενώ σύντομα η γοητευτική του περσόνα θα αποτελέσει για τον Μοράλντο ένα επιδραστικότατο πρότυπο διανοητικότητας και πάθους για τα ιδανικά. Το γεγονός ότι και οι δύο νέοι έλκουν την καταγωγή τους από τα χαμηλά κοινωνικά στρώματα εξυψώνει στα μάτια του συνεσταλμένου Μοράλντο τον Πιέρο, δίνοντάς του, ταυτόχρονα, την πεποίθηση ότι μπορεί κι εκείνος να τα καταφέρει. Μολονότι οι δύο νέοι δεν θα ανταλλάξουν παρά ελάχιστες, τυχαίες κουβέντες, λίγο πριν από το τέλος, χωρίς ο ένας να γνωρίζει τον θαυμασμό του άλλου, η συντυχία τους κρίνεται καθοριστική για τον μυθιστορηματικό ήρωα του έργου.

Η Αντα, σύντροφος του Πιέρο, και η Καρλότα, διαφεύγον αντικείμενο του πόθου για τον Μοράλντο, είναι οι ελάσσονες πρωταγωνίστριες του μυθιστορήματος, που λειτουργούν, ωστόσο, παραπληρωματικά απέναντι στο δίπολο των ηρώων. Τρυφερή, μετρημένη, γεμάτη κατανόηση και ανυστερόβουλη αγάπη για τον σύντροφό της, η Αντα καταστέλλει τον άδολο, σχεδόν παιδικό συναισθηματισμό της για τον Πιέρο και στέκεται καρτερική συνοδοιπόρος στο όραμα και το πάθος του συντρόφου της για δημοκρατία. Σχεδόν ασκητική, παραιτείται σταδιακά από κάθε έννοια ατομικής διεκδίκησης εντός των ερωτικών τειχών και χωρίς να της ζητηθεί, συντροφεύει τον Πιέρο κατά τη διαμόρφωση της προσωπικής του μυθολογίας από το παρασκήνιο. Αντεστραμμένο είδωλό της η Καρλότα, δυναμική, απρόθυμη να εγκλωβιστεί σε αισθηματολογίες και πλαίσια, αμύνεται χάριν αυτοσυντήρησης, όπως ακριβώς και ο Πιέρο, στη διαταρακτική και ενεργοβόρο περιπέτεια που λέγεται «έρωτας». Η Καρλότα ταξιδεύει, ασκεί επάγγελμα, κάνει έρωτα, στα 1926, στην Ιταλία του Μουσολίνι, διασκεδάζοντας το κοινωνικό της φύλο. Ο ετερώνυμος, για κάθε ζεύγος, ψυχισμός των γυναικών θα σταθεί καταλυτικός για την εξέλιξη των πρωταγωνιστών.

Κοινή ερωμένη των δύο πρωταγωνιστών, η πόλη. Εμβληματικός flâneur, σε αλκοολική σχέση με το Τορίνο, ο Μοράλντο διατρέχει συνεχώς την κοσμοβριθή πολιτεία, βρίσκει καταφύγιο στο ανώνυμο πλήθος, βοτανολογώντας στην άσφαλτο. Οι διαρκείς αναφορές σε δρόμους, πλατείες, πάρκα, δημόσια κτίρια, η απόλυτη συνάφεια κάθε κίνησής του με ευθείες και απαράληπτες αναφορές σε τοπόσημα αναδεικνύουν το Τορίνο σε κατεξοχήν πόλη της λογοτεχνίας. Αντιστοίχως, η εγκατάλειψη της επαρχιακής πόλης και η καταφυγή του Πιέρο στο μητροπολιτικό Παρίσι δικαιώνει πανηγυρικά την εύστοχη διατύπωση πως η επανάσταση, ως αίτημα ανατροπής και επαναδιαπραγμάτευσης, είναι η εκλεκτή των πόλεων.

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«Να αντισταθούμε, να παλέψουμε έως θανάτου»
Το βιβλίο του γνωστού σκηνοθέτη μεταφράστηκε στα γερμανικά και παρουσιάστηκε σε εκδήλωση στο Ινστιτούτο Γκαίτε. Ο ίδιος παρότρυνε: «Να βγούμε έξω από το σπίτι, μακριά από τα λάπτοπ, μακριά ακόμα και από τον...
«Να αντισταθούμε, να παλέψουμε έως θανάτου»
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η πλήρης έκπτωση του οράματος
Ο Ζαν Κλοντ Μισεά στο βιβλίο του «Τα μυστήρια της Αριστεράς», διερευνά τους λόγους μετάλλαξης της Αριστεράς σε οικονομικό, πολιτικό και πολιτισμικό φιλελευθερισμό, ως αποτέλεσμα της θρησκευτικής της πίστης...
Η πλήρης έκπτωση του οράματος
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Από τα μικρά στα μεγάλα
Τα ονόματα ζώων και πραγμάτων πλουτίζουν τη γλώσσα και τη ζωή, είναι σαν η περιουσία των ανθρώπων. Στις «δύσκολες» περιοχές της χώρας η αναγνωρισιμότητα και του πιο μικρού αντικειμένου και του πιο ασήμαντου...
Από τα μικρά στα μεγάλα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ευρώπη, Quo Vadis?
Η πρόσφατη χρηματοπιστωτική κρίση κατέδειξε τα ιστορικά όρια και τους περιορισμούς της ευρωπαϊκής ενοποίησης, αλλά και τα καταστροφικά αδιέξοδα στα οποία οδηγεί ο νεοφιλελεύθερος δογματισμός, ο οποίος,...
Ευρώπη, Quo Vadis?
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Λίγο πριν από την Αποκάλυψη
Ο Ούγγρος συγγραφέας Λάζλο Κρασναχορκάι, με το έργο του αυτό, το οποίο πρωτοεκδόθηκε το 1999, επιχειρεί μια τομή. Το ανά χείρας βιβλίο είναι ένα οικουμενικό αριστούργημα, ενδεχομένως και για λόγους τους...
Λίγο πριν από την Αποκάλυψη
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ο Βαλερί και η πολιτική του πνεύματος
Ο Πολ Βαλερί είναι ένα πνευματικό τέκνο του Στεφάν Μαλαρμέ και ο έσχατος μείζων ποιητής του συμβολισμού που οραματίστηκε μια καθαρή ποίηση. Παράλληλα όμως υπήρξε και δεσπόζουσα φυσιογνωμία των γαλλικών...
Ο Βαλερί και η πολιτική του πνεύματος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας