Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ημερολόγιο Covid-19
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ημερολόγιο Covid-19

  • A-
  • A+
Πεζογράφοι, ποιητές, δοκιμιογράφοι, πανεπιστημιακοί, αλλά και ευρύτερα πρόσωπα του βιβλίου κοινοποιούν ημερολόγια του εγκλεισμού, ημερολόγια της πανδημίας. Πραγματικά ή επινοημένα κείμενα που αποτυπώνουν εικόνες και σκέψεις τους· στιγμές ανησυχίας, αποφόρτισης, ελπίδας και αναστοχασμού της οικείας δυστοπίας μας, του παγκόσμιου εφιάλτη που ζούμε όλοι σε ζωντανό χρόνο.

Πεζογράφοι, ποιητές, δοκιμιογράφοι, πανεπιστημιακοί, αλλά και ευρύτερα πρόσωπα του βιβλίου κοινοποιούν ημερολόγια του εγκλεισμού, ημερολόγια της πανδημίας. Πραγματικά ή επινοημένα κείμενα που αποτυπώνουν εικόνες και σκέψεις τους· στιγμές ανησυχίας, αποφόρτισης, ελπίδας και αναστοχασμού της οικείας δυστοπίας μας, του παγκόσμιου εφιάλτη που ζούμε όλοι σε ζωντανό χρόνο.

Η στήλη αυτή είναι έκτακτη. Οσο και αναγκαία. Ευελπιστούμε η διάρκειά της να είναι βραχύβια.

Σήμερα φιλοξενούμε τις εγγραφές του δοκιμιογράφου και πανεπιστημιακού Νικήτα Σινιόσογλου και της πεζογράφου Δήμητρας Κολλιάκου.

O φλανέρ στην πολυθρόνα

Του Νικήτα Σινιόσογλου

Ο περιπατητής που σηκώνει πυρετό βουλιάζει μεσοδρομίς, όπως ο αστακός στην κατσαρόλα. Θα μάθει άραγε τι απομένει απ’ τον δημόσιο χώρο όταν αυτός αδειάζει από ανθρώπους;

Προλαβαίνει τις πασχαλίτσες, που μοιάζουν χαμένες μόλις, έτσι όπως λοξοποδίζουν με το τρέμουλο του βρέφους. Μάρτης μήνας κι ήδη σώζει μία απ’ τα βότσαλα που γλείφει η θάλασσα, άλλη μία απ’ τα κουφώματα που βροντούν, μία τρίτη καθώς τρεκλίζει στον ίσκιο των ελαστικών· σ’ αυτήν τη ζωή τα ενδεχόμενα να συντριβείς δεν έχουν τέλος. Αμελητέες σωτηρίες τέτοιας λογής τονώνουν τον περιπατητή και παρατείνουν την αίσθηση πως είναι κραταιός, ακόμη κι αν ψυχανεμίζεται ότι στα ενδότερα αναρριγεί γερά. Το περπάτημα είναι η αναστολή της πτώσης.

Γαλλιστί η πασχαλίτσα λέγεται «la bête à bon Dieu», «το κτηνάκι του Θεού». Η ωμή ζωή είναι πάντοτε ολίγον χυδαία, ένα κτηνάκι μέσα μας που σώζουμε ή λιώνουμε ad libitum, κατά βούληση.

Απ’ όλα τα έμβια όντα μόνον ο άνθρωπος έχει την πολυτέλεια να σνομπάρει την επιβίωσή του. Εχθές ο Τζόρτζιο Αγκάμπεν μάλωσε τους συμπατριώτες του που παλεύουν να επιβιώσουν εν μέσω πανδημίας υπενθυμίζοντας την αρχή θεολόγων και Διαφωτιστών ότι μια κοινωνία που θέτει την επιβίωση ως υπέρτατη αρχή καταντά ανελεύθερη. Ο καλός διανοούμενος ξέρει να διαφοροποιείται από το πόπολο που τον ταΐζει καταγγέλλοντας την πεζότητα όσων προσκολλώνται στη ζωή όπως ο αχινός στον βράχο.

Ομως ο πλάνης των πόλεων είναι με αυτόν που επιβιώνει κι αναρρώνει, και με το παιδί – διότι όσοι συνέρχονται από αρρώστιες, λέει ο Μπωντλαίρ, αντικρίζουν τον κόσμο για πρώτη φορά με μάτια ενθουσιώδη και παιδικά.

Ο νοσοφοβικός περιπατητής είναι κακέκτυπο του μπωντλαιρικού φλανέρ. Εχει δρόμο μέχρι να αναρρώσει, γιατί ποτέ δεν νόσησε ιδιαιτέρως. Καθ’ οδόν αποφεύγει τις συναθροίσεις. Τρέμει τα παιδιά, που –τώρα το γνωρίζουμε– γίνονται φορείς ιών ασυμπτωματικοί, αν δεν εκδικούνται κιόλας τους ηλικιωμένους μολύνοντάς τους. Κάθε παιδί ενδόμυχα επιθυμεί να τιμωρήσει όσους το αγαπούν, όπως ο ώριμος άντρας που κουρδίζεται άσχημα από τους έρωτες που του προσφέρονται απλόχερα. Το χούι επιβιώνει κάτω απ’ την ψυχή, κι η ενηλικίωση είναι κοντή κουβέρτα για να κρύψει τα ενήδονα ανθρωποφαγικά σκιρτήματα της παιδικής μας ηλικίας.

Στην εξώθυρα βραδυπορεί ένας γυμνοσάλιαγκας. Του πιο στοιχειώδους οργανισμού η αλκή ξεπερνά κατά πολύ τη δύναμη του ανθρώπινου λόγου. Η επιβίωση είναι ένας φυσικός κάματος ακατάπαυστος, που θα εκθέτει πάντα ποιητές, θεολόγους και φιλοσόφους. Το μόνο επιχείρημα που θα μπορούσε να αντιτάξει κανείς στην προαιώνια φυσική μανία υψηλών ή σιαλικών οργανισμών να σώζονται ολοένα και να επιζούν πάση θυσία είναι ότι ίσως δεν αξίζει να σωθούμε ή να ζήσουμε. Αυτές είναι αντιδημοφιλείς απόψεις που προσπερνά κανείς βαδίζοντας μέχρις εσχάτων, έστω από την πολυθρόνα του σπιτιού του.


Τελευταίο βιβλίο του Ν. Σινιόσογλου είναι οι «Μαύρες Διαθήκες» (Κίχλη, 2018).

Εδώ Παρίσι

Της Δήμητρας Κολλιάκου

Αγαπητέ Σαντσχίν,

Σου είχα στείλει απλώς ευχές για την Κινέζικη Πρωτοχρονιά. Δίσταζα να ρωτήσω. Απάντησες λακωνικά: είμαι καλά, σ’ ευχαριστώ. Είμαι καλά, εδώ μπήκε η άνοιξη. Κι όπως θα ξέρεις, έχει γυρίσει η βελόνα της πυξίδας. Πήγα στο σουπερμάρκετ με το Πιστοποιητικό Αδειας Κυκλοφορίας και μια μάσκα που την περνάμε με το πιστολάκι των μαλλιών για απολύμανση. Ιδρωνα κάτω απ’ τη μάσκα, τα γυαλιά μου θαμπωμένα.

Η εικόνα του 34χρονου γιατρού απ’ το Ουχάν, κάθιδρος, αρχές Φλεβάρη. #Θα συμμορφωθείς; Αγόρασα τα τελευταία δύο σαπούνια, το τελευταίο αλεύρι, μήπως αρχίσω να ζυμώνω. Βγαίνοντας απ’ το σουπερμάρκετ, με ακολουθούσε το βλέμμα της κοπέλας του ταμείου – είχα χτυπήσει τον κωδικό της κάρτας χωρίς γάντι. Σήμερα η κοπέλα φορούσε μάσκα, την τελευταία φορά που ήρθα για ψώνια όχι ακόμα. Το γαλάζιο έγινε χρώμα απωθητικό.

Εχουν κλείσει σχολεία, μαγαζιά, τα σύνορα. Οι δρόμοι άδειοι. Βγαίνουμε σε ακτίνα δύο χιλιομέτρων, για τα απαραίτητα, ο καθένας μόνος. Περιορισμοί και στο ποδήλατο. Το έπαιρνα το πρώτο δεκαπενθήμερο του Μάρτη για να μην μπαίνω στο μετρό. Μιάμιση ώρα κάθε μέρα, και με βροχή. Κοιμητήριο Père Lachaise, Colonel Fabien, μεγάλη διασταύρωση, Stalingrad, ανήφορος, Pigalle, αφήνω την άσφαλτο, Place de Clichy, μετά μικροί δρόμοι, κατηφόρα. Μη σκέφτεσαι. Γενάρης, φωτογραφία από μαθητική κατάληψη, ο μαθητής στα μουλωχτά υψώνει πάνω απ’ το κεφάλι του λυκειάρχη το χαρτόνι: Εχω τον κορωνοϊό. Τέλη Φλεβάρη είχαν αρχίσει οι καραντίνες. Τι το ήθελαν το σκι; Στις τουαλέτες, τους έβλεπα να πλένουν τα χέρια τους σαν μανιακοί. Το αντισηπτικό χεριών είχε εξαντληθεί παντού, μάσκες δεν πουλάνε στο Παρίσι. Δεν κάνουν τεστ.

Στη Γερμανία που κάνουν, πεθαίνουνε λιγότεροι. Η καθημερινή τρομοκρατία των αριθμών. Πρόοδος μόνο γεωμετρική. Η λέξη «αναπνευστήρας» δεν έχει σχέση με τη λέξη «κατάδυση», μόνο με τη λέξη «καταβύθιση». Φοβούνται μη χάσουν όλους τους γιατρούς. Πριν έρθει αυτό, μας έλεγαν δεν έχουμε αρκετά λεφτά. Για έρευνα, για την υγεία, για την παιδεία. Τώρα θα τα ξοδέψουν όλα. Η ουσία είναι δεν έχουν αρκετά κρεβάτια. Δεν έχουν αρκετούς αναπνευστήρες. Δεν μας προλαβαίνουν.

Αναρωτιέμαι αν τα παρακολουθείς, αν με το VPN μπορείς να «πιάσεις» ίντερνετ. Αναρωτιέμαι αν εκεί έχετε ξεφοβηθεί. Πότε θα βγείτε από την απομόνωση. Αν όλο αυτό σε έχει αλλάξει. Δεν μου έχεις ξαναγράψει.

Δεν ζω μέσα στον φόβο. Σκέφτομαι ό,τι γίνει. Δεν σκέφτομαι. Κάθομαι στο γραφείο - η μέρα με ατενίζει, ξαπλωμένη στο ντιβάνι. Στις οκτώ βγαίνουμε στα παράθυρα. Είναι η ώρα που αλλάζουν βάρδια οι στρατιώτες με τις άσπρες μπλούζες. Χειροκροτάμε, κάποιοι χτυπάνε κύμβαλα. Είναι ένας τρόπος να λέμε είμαστε εδώ.


Τελευταίο βιβλίο της Δ. Κολλιάκου είναι το «Αλφαβητάρι εντόμων» (Πατάκης, 2018, Βραβείο Διηγήματος Αναγνώστη 2019).

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ημερολόγιο Covid-19
Σήμερα φιλοξενούμε τις τελευταίες εγγραφές του Θανάση Χατζόπουλου και της Ελένης Γιαννακάκη (συνολικά σας παρουσιάσαμε 14 αφηγηματικά βλέμματα στην πανδημία).
Ημερολόγιο Covid-19
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Επίλογος μιας δυστοπίας
Για πολλές δεκαετίες η επιστημονική φαντασία υπήρξε ένα μάλλον παρεξηγημένο είδος στο οποίο οι συγγραφείς της «καθαρόαιμης» λογοτεχνίας κατέφευγαν μόνο όταν το απαιτούσε η θεματική τους.
Επίλογος μιας δυστοπίας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Πέρασμα στην Ινδία
Η ταξιδιωτική πεζογραφία είναι ένα ιδιαίτερο, καθιερωμένο λογοτεχνικό είδος, το οποίο διακρίνεται για την πολλαπλότητα των αναγνώσεών του και τα πολιτισμικά και ανθρωπολογικά συμφραζόμενά του.
Πέρασμα στην Ινδία
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η φιλοσοφία και η ρητορική
Η έκδοση συλλογικών τόμων προς τιμή ενός πανεπιστημιακού δασκάλου που αφυπηρετεί είναι μια διεθνώς καθιερωμένη πρακτική, η οποία τείνει και αυτή να εκλείψει με τις διαδοχικές κρίσεις που μαστίζουν τα τελευταία...
Η φιλοσοφία και η ρητορική
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Τα αποστάγματα ενός ταξιδιού διαρκείας
Το «Εκεί», το ένατο βιβλίο του Γιώργου Βέη στην κατηγορία των ταξιδιωτικών μαρτυριών του, έρχεται να ενισχύσει ένα διακριτό πλέον συγγραφικό στίγμα του που, παράλληλα, κρινόμενο από αισθητική σκοπιά, είναι...
Τα αποστάγματα ενός ταξιδιού διαρκείας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η αφλογιστία της χαράς
Η νουβέλα της Μαρίας Λαϊνά με τίτλο «Τι όμορφη που είναι η ζωή» είναι αφιερωμένη στον άνεμο. «O άνεμος έρχεται, ο άνεμος φεύγει» είναι η προμετωπίδα που προηγείται της εναρκτήριας σκηνής.
Η αφλογιστία της χαράς

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας