Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.0°C / 17.2°C
    3 BF
    59%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.0°C / 17.8°C
    2 BF
    59%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 8.9°C / 15.0°C
    1 BF
    63%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 8.9°C / 13.0°C
    2 BF
    54%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    3 BF
    72%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 14.4°C / 18.3°C
    0 BF
    47%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 17.0°C / 17.0°C
    2 BF
    14%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 2.8°C / 15.0°C
    1 BF
    63%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.0°C / 17.8°C
    1 BF
    63%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    2 BF
    55%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.0°C / 16.7°C
    4 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 14.4°C / 14.4°C
    0 BF
    47%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    2 BF
    58%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    3 BF
    29%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 17.2°C / 17.2°C
    2 BF
    27%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.8°C / 18.0°C
    2 BF
    55%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    17°C 13.3°C / 20.0°C
    2 BF
    15%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 12.8°C / 15.0°C
    2 BF
    67%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.4°C / 18.3°C
    1 BF
    68%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 17.0°C / 17.0°C
    3 BF
    14%
Ανάμεσα στο αλλόκοτο και το οικείο

ΕΥΓΕΝΙΑ ΜΑΚΑΡΙΑΔΗ, «Ψευδάνθρακας», Διηγήματα, Βακχικόν, 2019, Σελ. 108

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ανάμεσα στο αλλόκοτο και το οικείο

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Νόσος δερματική ο ψευδάνθρακας, ως τίτλος συλλογής διηγημάτων προδίδει ευθύς εξαρχής τη σωματικότητα που τη χαρακτηρίζει. Στα είκοσι οχτώ μικρής έκτασης διηγήματα της Ευγενίας Μακαριάδη αποτυπώνεται το παιχνίδι με τον χρόνο μέσω της μνήμης. Το παρελθόν εισβάλλει στο παρόν με απτά τεκμήρια. Ο θάνατος γίνεται κουκούλα μελλοθάνατου, μπουκιά που πνίγει την ανάλγητη μάνα, σακατεμένο πόδι θυγατέρας, κόκκινο λουλούδι στη μνήμη δολοφονημένου γιού. Το παρελθόν ρημάζει αλλά νοηματοδοτεί συγχρόνως το παρόν, αφήνοντας το πικρό του αποτύπωμα.

Δεύτερο σταθερό βήμα

Σε όλες σχεδόν τις ιστορίες της συλλογής ο έρωτας, συνήθως ακυρωμένος ή σκοτεινός, ορίζεται κυρίως από την καταλυτική παρουσία ενός θηλυκού στη ζωή των αντρών. Η γυναίκα, ως μάνα, ως σύζυγος, ως ερωμένη, ως θάλασσα, ως πατρίδα, είναι παράγοντας ζωοποιός. Η απουσία ή η έλλειψή της παράγει περιοχές εξορίας και ανολοκλήρωτου. Η λειψή της αγάπη αχρηστεύει τα παιδιά της, η θέρμη της σκοτώνει τους εραστές, η κατάκρισή της δημιουργεί δολοφόνους.

Οι περισσότεροι όμως ήρωες της Μακαριάδη ενώ είναι ηττημένοι, διασώζονται. Και διασώζονται όχι μόνο μέσω της ανθρωπιάς τους, αλλά και της παιδικής τους ηλικίας έτσι όπως αυτή αναδύεται μέσα από τη μνήμη. Οι πρώτες ερωτικές ψαύσεις, η αμηχανία του ηδονοβλεψία, το ανεπούλωτο τραύμα της κακοποίησης παρεισφρέουν στο παρόν διεγερτικά και κάνουν την ενήλικη ζωή ενδιαφέρουσα.

Η Μακαριάδη προσέχει την κάθε λεπτομέρεια στα πρόσωπα των ηρώων της, τις αδιόρατες ρυτίδες γύρω απ’ τα μάτια, το χρώμα του δέρματος, τις στιγμιαίες παραμορφώσεις, τις πτυχές στα ρούχα, τις αυθόρμητες κινήσεις των άκρων, όπως και το κάθε περιβάλλον, φυσικό ή αστικό, που περιγράφει. Ετσι ο άνεμος δεν φυσά ποτέ τυχαία, ούτε τα κλαδιά που εισβάλλουν από το παράθυρο ανήκουν σε οποιοδήποτε δέντρο.

Τι προτιμά αλήθεια η συγγραφέας; Τη νοσταλγική αποτύπωση συγκεκριμένης ιστορικής εποχής ή τη διαχρονία του ψυχικού βάθους των ηρώων της; Κατά έναν περίεργο τρόπο, ενώ η αφήγηση διαθέτει ιστορικότητα και κοινωνιολογικό πρόσημο, φαίνεται να ισορροπεί με τη δύναμη και το εύρος των χαρακτήρων της. Σ' αυτό βοηθά η σαρκώδης πλην οικονομημένη γλώσσα της, ο βραχυπερίοδος λόγος, η έλλειψη περιττού.

Ενα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο της συλλογής, ειδικά στα τελευταία διηγήματα, είναι η λοξή ματιά στην πραγματικότητα που συνομιλεί με το φανταστικό ή το παράδοξο. Μια προβολή του ασυνείδητου στο συνειδητό. Νεκρός τριγυρίζει στο νεκροταφείο φοβούμενος να ταφεί, νεράιδα ερωτεύεται θνητό και κακοπαθαίνει, απελπισμένος άντρας γδύνεται στη μέση του δρόμου και κινδυνεύει από το πλήθος. Το αλλόκοτο ή το πραγματικό θα κερδίσουν τη συγγραφέα; Μένει να το ανακαλύψουμε στο επόμενο βιβλίο της.

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ο θραυσματικός στοχασμός του Μπένγιαμιν
Λίγες λέξεις αλλά πανίσχυρες σαν τις μάρκες του τζογαδόρου. Μαζί τους ο αναγνώστης γίνεται παίκτης που φέρνει τα πάνω κάτω και ανακόπτει την αναμενόμενη πορεία της ημέρας.
Ο θραυσματικός στοχασμός του Μπένγιαμιν
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Σκάβοντας σε νέα αφηγηματικά εδάφη
Με το πρώτο της βιβλίο, το Κήτος, η Ούρσουλα Φωσκόλου απέσπασε το βραβείο Νέου Λογοτέχνη «Εναστρον-Κλεψύδρα» καθώς και το Κρατικό Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα. Σε νέα εδάφη ξανοίγεται και το...
Σκάβοντας σε νέα αφηγηματικά εδάφη
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ο Παπαδιαμάντης στην Αθήνα
Αν κάτι δεν αμφισβητείται πια, όπως έχει γίνει κατά καιρούς στο παρελθόν, και από σημαίνοντες μάλιστα κριτικούς και φιλολόγους, είναι το πρωτείο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη μεταξύ όλων των Ελλήνων πεζογράφων.
Ο Παπαδιαμάντης στην Αθήνα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η (γ)ραφή του τραύματος
Σε ηλικία είκοσι οχτώ ετών, ο Αμερικανο-βιετναμέζος ποιητής Ocean Vuong έκανε το 2016 το επίσημο ντεμπούτο του με την ποιητική συλλογή Νυχτερινός Ουρανός με Τραύματα Εξόδου (Night Sky with Exit Wounds), για...
Η (γ)ραφή του τραύματος
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Το ’21 στην ποίηση: «Κειμήλιο κλήρας, καπνιστό μπαρούτι, καριοφίλι» (Φιλύρας)
Καθώς το έτος που ήδη διανύουμε συμπληρώνονται 200 χρόνια από την Επανάσταση, έχουν εξαγγελθεί, πραγματοποιούνται και στη διάρκεια της χρονιάς θα...
Το ’21 στην ποίηση: «Κειμήλιο κλήρας, καπνιστό μπαρούτι, καριοφίλι» (Φιλύρας)

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας