Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ασμα πολυφωνικό και πένθιμο

ΜΕΛΑΝΙΑ ΔΑΜΙΑΝΟΥ, «Λιτανεία του χρόνου», Νουβέλα, Κίχλη, 2019, σελ. 85

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ασμα πολυφωνικό και πένθιμο

  • A-
  • A+

Η Μελανία Δαμιανού με το πρώτο της βιβλίο χτίζει έναν κόσμο. Και τον χτίζει γκρεμίζοντάς τον. Το σκηνικό της αφήγησης είναι ένας σωρός από χαλάσματα: πρόκειται για τα ερείπια μιας πόλης μετά την πολιορκία και την εισβολή των εχθρών. Θα μπορούσαμε μάλιστα να παρομοιάσουμε τη νουβέλα αυτή με μια λιτανεία μέσα στις σπασμένες πέτρες και τα αγριόχορτα.

«Εδώ απλώνεται η εγκαταλειμμένη πόλη των πύργων. Κατάξερη, σαν δέρμα ζώου που πέθανε στην έρημο. Χάρτης θεμελίων χωρίς κανένα υπόμνημα, καρφωμένος πάνω σε ανεξήγητα σημάδια. Μ’ ένα ελάχιστο βήμα γκρεμίζεται ακόμη ένα πηγάδι, θρυμματίζεται άλλη μια πύλη», διαβάζουμε στην «είσοδο», το πρώτο κεφάλαιο. Στη συνέχεια, τη σκυτάλη της αφήγησης παίρνουν διαδοχικά ανώνυμοι επιζώντες: ο λιποτάκτης, η αναγνώστρια, ο κατάδικος, ο μουσικός, ο φονιάς, ο καλόγερος κ.ά. μάς μεταφέρουν σκέψεις και εικόνες από την ιστορία τους και την ιστορία της πόλης. Οι μονόλογοι αυτοί εναλλάσσονται με «σημειώσεις», σύντομα κείμενα ποιητικής υφής, ενώ η νουβέλα κλείνει με μια «προφητεία».

Η Δαμιανού (εικαστικός, απόφοιτος της ΑΣΚΤ) χειρίζεται τον χρωστήρα της γλώσσας με ακρίβεια και ευαισθησία, στήνοντας πάνω στον καμβά της σελίδας εικόνες σπάνιας δύναμης και φαντασίας. Αν και πρωτοεμφανιζόμενη, χρησιμοποιεί με ωριμότητα τα εκφραστικά εργαλεία της, δανεισμένα ενίοτε από την εργαλειοθήκη της ποίησης. Η πόλη της, ενώ έχει ρίζες στον ρεαλισμό (θα μπορούσε δηλαδή να αποτελεί απεικόνιση μιας πραγματικής πολιορκημένης πόλης), απλώνει τα κλαδιά της στον χώρο της αφαίρεσης, συνομιλώντας με τις Αόρατες Πόλεις του Ιταλο Καλβίνο.

Η συγγραφέας με ήδη διαμορφωμένο ύφος συνθέτει ένα πολυφωνικό τραγούδι για τον θάνατο, ένα ζοφερό και συγκινητικό ψηφιδωτό φωνών όπου λάμπουν σαν διαμάντια ανέγγιχτα από την πυρκαγιά η αγάπη για το σύμπαν της γραφής, ο αγώνας ενάντια στη λήθη, η βαθιά ανάγκη για συντροφικότητα και ανθρωπιά.

«Εγώ∙ πόσο τρομακτική λέξη όταν δεν έχει κανέναν να τη μοιραστείς. Παραμιλάω νύχτα-μέρα, αιχμάλωτη της θλίψης και της ερημίας. Τι απομένει; Μόνο αυτή η βασανιστική προσπάθεια να βρω μέσα στη στάχτη –ή έστω να επινοήσω– μια γραμμένη σελίδα». Οι «γραμμένες σελίδες» της Δαμιανού συνοδεύουν τον αναγνώστη και αφότου κλείσει το βιβλίο σαν υπνωτιστική μουσική, σαν προσευχή σε μια λιτανεία όπου περιφέρεται το εικόνισμα του Χρόνου.

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Σημαντική συμβολή στην ιστοριογραφία του ισπανικού εμφυλίου
Μέσα στο 2020 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Εστία το βιβλίο του Δημήτρη Φιλιππή, επίκουρου καθηγητή στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, το οποίο δυστυχώς δεν γνώρισε την προβολή που του άξιζε λόγω των...
Σημαντική συμβολή στην ιστοριογραφία του ισπανικού εμφυλίου
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Χίλια φεγγάρια «εις εαυτόν»
Ο δικός μου λαός είναι λαός της λύπης, περισσότερο απ’ όσους άλλους έχουν ζήσει στη γη. Δεν έχουμε τη λύπη μέσα στις καρδιές μας, την έχουμε στην ιστορία μας.
Χίλια φεγγάρια «εις εαυτόν»
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Μνήμη, περιπλάνηση, πένθος
Ο Θάνος Γώγος (Λάρισα, γ. 1985) συνεχίζει με τη δίγλωσση έκδοση. Ο Χρήστος Κολτσίδας (Καρδίτσα, γ. 1991) μας παραδίδει το δεύτερο ποιητικό του βιβλίο «Βροχή περασμένη».
Μνήμη, περιπλάνηση, πένθος
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Πολιτική αλληγορία για τη λήθη
Φανταστείτε πως ξυπνάτε ένα πρωί και διαπιστώνετε ότι έχουν εξαφανιστεί από προσώπου γης τα πουλιά, τα τριαντάφυλλα, τα πλοία, οι χάρτες, τα ημερολόγια και λογής λογής καθημερινά μικροαντικείμενα όπως οι...
Πολιτική αλληγορία για τη λήθη
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η διήγηση του ΕΜΣΤ
Ηταν το εργοστάσιο Φιξ στη λεωφόρο Συγγρού, τώρα ΕΜΣΤ, εκείνο που «έφαγε» 14 υπουργούς Πολιτισμού, εκείνο που θα υλοποιούσε τα μεγαλόπνοα οράματα της Αννας Καφέτζη.
Η διήγηση του ΕΜΣΤ
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Σημείο τομής η γλώσσα
«Φανταστικά άκρα/ βασάνιζαν τους στρατιώτες,/ στοιχειώνοντάς τους,/ μετά τον ακρωτηριασμό» διαβάζουμε σε μια κατά τα άλλα λευκή σελίδα λίγο μετά την έναρξη της αφήγησης στο Μέλος φάντασμα, το νέο μυθιστόρημα...
Σημείο τομής η γλώσσα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας