Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τέσσερις αξιοπρόσεκτες νέες φωνές

ΧΑΡΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τέσσερις αξιοπρόσεκτες νέες φωνές

  • A-
  • A+

Σκοτεινά, αλλόκοτα, ελλειπτικά, τα διηγήματα της πρωτοεμφανιζόμενης Αρετής Καράμπελα, κερδίζουν το ενδιαφέρον του αναγνώστη, εμπλέκοντας όλες τις αισθήσεις του στο στοίχημα της αναπαράστασης.

Οι μυρωδιές εναλλάσσονται με τις οσμές και τις γεύσεις, καθώς η συλλογή αναπτύσσεται μέσα από μια σειρά μοτίβων, εξέχουσα θέση ανάμεσα στα οποία κατέχουν ο θάνατος και η φύση σε διάφορες μορφές: τα ζώα, τα τοπία, τα φυσικά φαινόμενα.

ΑΡΕΤΗ ΚΑΡΑΜΠΕΛΑ • «Μελανά όπως τα μούρα»  • Διηγήματα • Θράκα, 2018, σελ. 116

Από το επικίνδυνο λυκόσκυλο του πρώτου διηγήματος, μέχρι τον Αλήτη, τον πιστό σκύλο τού «Μελανά όπως τα μούρα», που συνοδεύει τον ιδιοκτήτη του στην τελευταία του κατοικία, και από τα γδαρμένα μοσχάρια του «Μαύρου σαν μελάσα» ώς τα αλλόκοτα περιστέρια τού «Κατεβαίνει τις σκάλες», τα ζώα, αλλά και γενικότερα η φύση, δεν είναι παρόντα απλώς ως φόντο ή για να καθρεφτίσουν την ψυχολογική κατάσταση των ηρώων, ούτε επιτελούν κάποια αλληγορική λειτουργία: εντάσσονται επί ίσοις όροις στην αφήγηση, χωρίς να δίνεται η εντύπωση ότι διαφέρουν ουσιωδώς από τους ανθρώπινους χαρακτήρες.

Στο πλαίσιο αυτό η φύση προσεγγίζεται μέσα από ένα πρίσμα σχεδόν παγανιστικό, ως μία διαρκώς προβαίνουσα διαδικασία, που δεν ανακόπτεται ούτε από τον θάνατο. Είναι χαρακτηριστική η αντιμετώπιση του θανάτου σε διηγήματα όπως το «Πράσινο του λαδιού» ή το «Creative Art», όπου το ανθρώπινο σώμα εμφανίζεται ως αντικείμενο μέριμνας και μετά το τέλος της ζωής.

Συνολικά η Καράμπελα χειρίζεται το υλικό της με ωριμότητα, εμμένοντας στην ακρίβεια της απεικόνισης ακόμα και όταν οι αφηγήσεις της παρεκκλίνουν από το ρεαλιστικό και προξενώντας στον αναγνώστη ένα είδος διαρκούς και γόνιμης όχλησης. Ετσι τα είκοσι πέντε συνοπτικά διηγήματά της επιτυγχάνουν να αφήσουν ένα αποτύπωμα σαφώς δυσανάλογο της έκτασής τους.


ΣΠΥΡΟΣ ΜΑΝΤΖΑΒΙΝΟΣ • «Μνηστηροφονία και άλλες ιστορίες» • Καστανιώτης, 2018, σελ. 106.

Με μια συλλογή διηγημάτων κάνει την πρώτη του πεζογραφική εμφάνιση και ο Σπύρος Μαντζαβίνος. Πρόκειται για μονολόγους ή στιγμιότυπα από την ερωτική κακοδαιμονία ενός νεαρού άντρα, δοσμένα με πολύ χιούμορ, παιγνιώδη διάθεση και πνευματώδες ύφος. Ο ανάλαφρος τόνος δεν γίνεται πουθενά σαχλός και λειτουργεί ως επιτυχημένη, σε γενικές γραμμές, αντίστιξη στο βαρύ ψυχολογικό φορτίο που φαίνεται να κουβαλάει ο ήρωας, καθώς βιώνει τις ερωτικές αποτυχίες του ως βαθιές υπαρξιακές ακυρώσεις. 

Παρ' όλο που οι εμμονές, τα συμπλέγματα και ο αυτοσαρκασμός είναι παρόντα σε όλα τα διηγήματα, ούτε υφολογικά ούτε ψυχολογικά είναι πάντα πειστικό ότι πρόκειται για τον ίδιο άνθρωπο. Ωστόσο τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα της απόρριψης, της εξιδανίκευσης του ερωτικού αντικειμένου και μιας αίσθησης μειονεξίας του αφηγητή -αν και κατά τόπους αναπαράγονται κάπως υπέρμετρα- δίνουν ενιαία ταυτότητα στη συλλογή και σχηματίζουν μια πικρή αυτοσαρκαστική λούπα, που καταφέρνει να συγκινήσει τον αναγνώστη. Σίγουρα μια υποσχόμενη νέα φωνή.


ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΠΑΠΑΔΙΟΧΟΣ•«Λαθρεπιβάτες»•Διηγήματα•Οσελότος, 2018, σελ. 82.

Τα διηγήματα του επίσης πρωτοεμφανιζόμενου Βαγγέλη Παπαδιόχου μπορούν να ενταχθούν σε αυτό που αποκαλείται «πεζογραφία της κρίσης». Οι χαρακτήρες του είδαν τις ζωές τους να αλλάζουν ριζικά ή να διαμορφώνονται εξ αρχής πάνω στις συντεταγμένες της δυσπραγίας που σφράγισε την τρέχουσα δεκαετία. 

Μια φοιτήτρια που εκδίδεται για να τα βγάλει πέρα, ένας τροχονόμος που απολύεται και αγοράζει μια στολή από τα αποκριάτικα, ένας άνεργος που περιπλανάται αναζητώντας δουλειά: εικόνες και καταστάσεις οικείες τόσο μέσα από τη λογοτεχνική τους αποτύπωση, όσο και μέσα από τη δημοσιογραφική καταγραφή των πιο «εντυπωσιακών» συνεπειών της κρίσης.

Με αυτές τις καταστάσεις αποφασίζει να δουλέψει ο Παπαδιόχος και όσο κι αν η οπτική του δεν καταφέρνει πάντα να διαφοροποιηθεί από τη στερεότυπη πρόσληψη της επικαιρότητας, η τεχνική του, η ζυγισμένη κατάστρωση των αφηγηματικών φωνών, καθώς και ο, ως επί το πλείστον, συνετός χειρισμός της πλοκής των ιστοριών του καθιστούν το ντεμπούτο του αξιοπρόσεκτο.

Οι αρετές αυτές συνοψίζονται επιτυχέστερα στους «Λαθρεπιβάτες», το ομώνυμο διήγημα της συλλογής, που παρουσιάζει χωρίς περιττές εξάρσεις και διδακτισμό την ιστορία δύο ελεγκτών λεωφορείων, ενός Ελληνα και ενός Αλβανού, οι οποίοι εμπλέκονται σε μια ακροδεξιά οργάνωση.


ΝΑΤΑΣΣΑ ΣΙΔΕΡΗ • «Κυρίαρχοι πονηροί λογισμοί» • Διηγήματα • Μωβ Σκίουρος, 2019, σελ. 192.

Στα εκτενή διηγήματα του πρώτου της βιβλίου η Νατάσσα Σίδερη πραγματεύεται σε μυθοπλαστικό επίπεδο τα εφτά θανάσιμα αμαρτήματα, με γλώσσα κοφτερή και ευρηματική, σωστή αίσθηση του ρυθμού και πειστικούς χαρακτήρες, πετυχαίνοντας μέσα σε λίγες σελίδες να αποδώσει το κεντρικό διακύβευμα στη ζωή των ηρώων της.

Από τον άντρα της «Ακηδίας», που αφήνει τη ζωή και τη μιζέρια του να του συμβαίνουν κάθε μέρα από την αρχή, μέχρι τη νεαρή ένοικο του παλιού οίκου ανοχής στο «Σλούτκι» και τον μυστηριώδη απόγονο της μεγαλοαστικής οικογένειας στο «Μάθημα χειροτεχνίας», η συγγραφέας παρουσιάζει με ακρίβεια και συγκαλυμμένη τρυφερότητα τα πορτρέτα ανθρώπων που μιλάνε πιο έξυπνα απ’ ό,τι ζούνε και μετουσιώνουν τα λάθη τους σε «κυρίαρχους πονηρούς λογισμούς», όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο οπισθόφυλλο της έκδοσης.

Παρ' όλο που η γλωσσική και αφηγηματική της ευχέρεια εκτρέπεται σε ορισμένα σημεία προς τη φλυαρία ή την αυταρέσκεια, η καλά μελετημένη δομή των ιστοριών της εγγυάται πάντα τη συνοχή του τελικού αποτελέσματος, που είναι περισσότερο από αξιοσημείωτο.

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η εκστατική γλώσσα του σώματος
Η ποίηση της Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ είναι μια ποίηση ιδιοτύπως αυτοβιογραφική, στον πυρήνα αλλά και στην επιφάνεια της οποίας συνυπάρχουν και συνεργάζονται αγαστά, όπως το απαιτούν οι περιστάσεις, ο λυρισμός,...
Η εκστατική γλώσσα του σώματος
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ζωγραφίζοντας με λέξεις: Η μαγική παλέτα του Μπρούνο Σουλτς
Στο αποκορύφωμα της παντοδυναμίας του φασισμού, ο φόνος μοιάζει με παιδικό παιχνίδι κι η ανθρώπινη ζωή δεν μετράει περισσότερο από ένα λάστιχο ποδηλάτου που το σκάει κανείς για εκδίκηση. «Σκότωσες τον Εβραίο...
Ζωγραφίζοντας με λέξεις: Η μαγική παλέτα του Μπρούνο Σουλτς
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Τα χίλια πρόσωπα του αστυνομικού αφηγήματος
Το αστυνοµικό αφήγηµα συνεχίζει να εξελίσσεται και οι διάφορες εκδοχές του να αλληλοπλέκονται ή να αλληλοτροφοδοτούνται, καθώς οι ιστορίες µυστηρίου και εγκλήµατος γνωρίζουν παγκόσµια επιτυχία. Από την...
Τα χίλια πρόσωπα του αστυνομικού αφηγήματος
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Τραγικός ήρωας βικτοριανής πνοής
Ο Τόμας Χάρντι (1840-1928) υπήρξε πολυγραφότατος μυθιστοριογράφος, σπουδαίος ποιητής, διηγηματογράφος αλλά και σχολιαστής του έργου του, κρατούσε ημερολόγια με σκέψεις, σημειώσεις, αποκόμματα από παλιές...
Τραγικός ήρωας βικτοριανής πνοής
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Οι σκελετοί της Αναρχίας
Ο Μεσοπόλεμος γέννησε ιδέες, ιδεολογίες, επαναστάσεις, εμφυλίους, χούντες κι άφησε στις σελίδες της Ιστορίας τον αναρχισμό όχι μόνο ως θεωρητική σύλληψη αλλά και ως πρακτική δράση. Δύο έργα, ένα ελληνόγλωσσο...
Οι σκελετοί της Αναρχίας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η αφήγηση ως κενοτάφιο
Η διαρκώς μεταβαλλόμενη σχέση με την προσωπική ιστορία μας, η διαφεύγουσα ουσία από τα πορτρέτα των οικείων που διακοσμούν τη μνήμη μας, η αφήγηση ως τελετουργία λήθης και εξευμενισμού ενός αδικαίωτου...
Η αφήγηση ως κενοτάφιο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας