Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ενα αλλόκοτο ταξίδι

Γιώργος Λίλλης, «Ο άνθρωπος τανκ» Θράκα, 2017 Σελ. 32

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ενα αλλόκοτο ταξίδι

  • A-
  • A+

Οταν εμείς, στα 18 μας χρόνια, αποφασίζαμε σε ποια πανεπιστημιακή σχολή θα εισαχθούμε ή τι θα κάνουμε με τη ζωή μας, ο Γιώργος Λίλλης (γ. 1974) στα 19 του χρόνια, «του Περικλή και της Γεωργίας», όπως μας λέει στο τελικό ποίημα του βιβλίου, αποφασίζει να μπει στη φυλακή. Γιατί; Επειδή αρνείται να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία. Συντελώντας, με τη αρωγή του ΟΗΕ, να πάψει να υφίσταται στη χώρα μας η συγκεκριμένη ποινή. «Αποφυλακίζεται σήμερα Πέμπτη τέσσερις Ιουνίου και ώρα 8:00 π.μ. του έτους 1995…».

Κι αν ήδη από τα τέλη του 18ου αιώνα ο Νοβάλις συνειδητά ποιεί ακρωτηριασμένα αποσπάσματα, ο νεότερός μας ποιητής κινείται εντός ενός ανοιχτού έργου («opera aperta») και ενός έργου εν προόδω -το οποίο και αρνείται να κλείσει-, κομίζοντας τα δικά του ποιήματα-στιγμιότυπα, τόσο προσωπικά όσο και ιστορικά, ασπαζόμενος «τη δύναμη του κύματος» και μας εκπλήσσει.

Με τη σεμνότητά του παρούσα, όχι μόνο κοινοποιεί και μετασχηματίζει την επιλογή της φυλάκισής του σε ποίηση -η οποία, βέβαια, είχε απασχολήσει τις εφημερίδες της εποχής- αλλά ανοίγεται, ως ποιητής-χειρώνακτας και σε άλλα πεδία, όπως το γηροκομείο που βλέπουμε στο δίστιχο ποίημα «εδώ»: «εδώ η ποίηση ανθεί σε γηροκομεία / εδώ οι γέροι είναι όπως τους γέννησε η μάνα τους» ή την «είσοδο της βουλής» με τα «εκατοντάδες νεκρά περιστέρια» ή και «τη σωρό των σωσίβιων / σε μια παιδική χαρά στο κέντρο της πόλης».

Ο ποιητής, ως ευαίσθητος δείκτης και με μικρότερη ανοχή στις εξωτερικές πιέσεις, προσπαθεί να δραπετεύσει και να διασωθεί. Ετσι, επιλέγει άλλοτε μια μορφή «εξαγνισμού» και «αθωότητας», συμπλέοντας με μια μορφή αδράνειας, και άλλοτε, σκεπτόμενος φωναχτά και χειρονομώντας, πλάθει τις ποιητικές του μορφές, ώστε να ξεριζώσει το αυτόματο του κόσμου και της ιστορίας, ώστε να φτιάξει χώρο για μιαν άλλη εκδοχή.

Εκεί όπου το πρόσωπο του πάσχοντος και αλλοτριωμένου όντος ανθίζει στην επιφάνεια του συμβάντος, διατηρώντας και δικά του στοιχεία. Σε μια σύνθεση-άνθιση, η οποία επενδύει σε μια διακριτή και σχεδόν αυτάρκη ανάδυση. Αντιλαμβανόμενος συνάμα, όμως, πως η έξοδος δεν είναι εφικτή.

Αν μάλιστα στην ποιητική συλλογή του «Μικρή διαθήκη» (2012) η δομική μονάδα ήταν ο στοχασμός και στον «Αρλεκίνο» (2015) μια αέρινη και διαλογική σχέση με τον προσιτό-απρόσιτο άλλο, στον «Ανθρωπο Τανκ» ο Λίλλης, που γράφει στο αρχικό ποίημα «βρίσκομαι στη γη δεκαπέντε χιλιάδες μέρες / κι ακόμη να προσαρμοστώ», απευθύνεται στον αναγνώστη και τον βοηθά να κινηθεί προς τη δική του αυτογνωσία και αυτοκριτική, χωρίς βεβαίως να τον καθοδηγεί. Με παρούσα την τότε απόσυρση και την επιλογή της απουσίας του από τα κοινωνικά δρώμενα, φαίνεται να προετοιμάστηκε αλλιώς για την τρέχουσα στροφή της ιστορίας, η οποία προφανώς προτάσσει τη διάλυση των προσώπων και των υφιστάμενων σχέσεων.

Ετσι, ο Λίλλης περιφέρεται, όχι μεταξύ των ζωικών οστών και των ερημικών τοπίων, όπως σε παλιότερα βιβλία του, αλλά ως «Ο άνθρωπος τανκ», εντός των αστικών δρόμων και πλατειών, μεταγράφοντας μια διαδρομή αυτογνωσίας σε ποιήματα.

Με τον τόνο της αποτίμησης παρόντα, όχι μόνο επινοεί ένα πέρασμα από τον προσωπο-κεντρικό στον ιστορικο-κοινωνικό χώρο, αλλά ντύνεται στα παρασκήνια του κόσμου, φορά τον χωροχρόνο και την ιστορία, και σε μια παράπλοια με το επέκεινα, μας παρασέρνει σε ένα αλλόκοτο ταξίδι. Εκεί όπου οι όγκοι της ιστορίας αποκαλύπτονται ως πομποί που διαμορφώνουν τα νεύρα του δέκτη. Τον οποίο και εξωθούν προς μια καταδυναστευμένη συναίνεση. Κι ο ποιητής εύλογα αντιδρά και διεκδικεί τον χώρο του, μια νησίδα, όπου θα μπορεί να λειτουργεί και να αναπνέει και εξω-κειμενικά.

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Αγουρα πάθη, επίμονες μνήμες
Εν όψει έναρξης της νέας σχολικής χρονιάς (11 Σεπτεμβρίου) ο Χρήστος Αστερίου, ο Γιώργης Γιατρομανωλάκης, η Μαρία Μήτσορα, η Ευγενία Μπογιάνου, η Βασιλική Πέτσα, ο Χρίστος Κυθρεώτης και η Κατερίνα Σχινά...
Αγουρα πάθη, επίμονες μνήμες
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Τρεις αξιοπρόσεκτες πρωτοεμφανιζόμενες φωνές
Από τις «Ασύμβατες διαδρομές» της Βάσως Σπηλιοπούλου στη «Γλυσίνα», την πρώτη συλλογή διηγημάτων της Λένας Κορομηλά και την πρώτη συλλογή διηγημάτων της Μαρίας Βέρρου τα «Σκάμματα του χρόνου».
Τρεις αξιοπρόσεκτες πρωτοεμφανιζόμενες φωνές
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Μισαλλοδοξία και ανεκτικότητα
Η «μονοδοξία» είναι όρος της Π. Αθανασιάδη. Περιγράφει εύστοχα τη σταδιακή επιβολή της μίας και μοναδικής «δόξας» στο κοσμοπολιτικό πνευματικό περιβάλλον της όψιμης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, «την πορεία ενός...
Μισαλλοδοξία και ανεκτικότητα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Οψεις της γυναικείας εμπειρίας
Το εν λόγω κείμενο υπήρξε κομβικό για την ιστορία του γυναικείου κινήματος καθώς έγινε ένα είδος «μανιφέστου» για τη γυναικεία χειραφέτηση, είχε μεγάλη απήχηση στις φεμινίστριες της δεκαετίας του 1970 αλλά και...
Οψεις της γυναικείας εμπειρίας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Το σύστημα της ελευθερίας και οι φιλόσοφοί του
Σχεδόν μισό αιώνα μετά την εκφώνησή τους, οι διαλέξεις του Ντίτερ Χένριχ για τον γερμανικό ιδεαλισμό στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ το 1973, που κυκλοφόρησαν χρόνια αργότερα στα αγγλικά με τίτλο «Μεταξύ Καντ...
Το σύστημα της ελευθερίας και οι φιλόσοφοί του
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Πέρα από το ανθρώπινο
Η Κλαρίσε Λισπέκτορ γεννήθηκε το 1920 στο Τσετσέλνικ της Ουκρανίας. Θεωρείται κορυφαία συγγραφέας και κύρια εκπρόσωπος του μοντερνισμού (ή μεταμοντερνισμού;) στη βραζιλιάνικη λογοτεχνία. Συγκρίθηκε με τη...
Πέρα από το ανθρώπινο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας