• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    31°C 28.3°C / 33.0°C
    3 BF
    40%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 30.5°C / 35.5°C
    3 BF
    43%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    30°C 28.0°C / 32.6°C
    3 BF
    30%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.9°C / 29.9°C
    3 BF
    26%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    0 BF
    61%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    32°C 31.8°C / 36.0°C
    1 BF
    36%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 32.4°C / 32.4°C
    0 BF
    16%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    34°C 34.1°C / 34.1°C
    2 BF
    20%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    28°C 25.2°C / 29.4°C
    2 BF
    58%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    31°C 26.8°C / 30.9°C
    0 BF
    40%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.5°C / 27.8°C
    2 BF
    47%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    30°C 28.5°C / 29.7°C
    2 BF
    51%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.9°C / 26.9°C
    2 BF
    57%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    35°C 33.4°C / 34.9°C
    3 BF
    26%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    33°C 27.5°C / 33.3°C
    2 BF
    31%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.8°C / 28.8°C
    5 BF
    42%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    32°C 28.2°C / 34.3°C
    3 BF
    29%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 27.1°C / 28.3°C
    2 BF
    58%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    33°C 27.3°C / 32.7°C
    2 BF
    46%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    28°C 28.5°C / 28.5°C
    2 BF
    39%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο Χειμωνάς, τεράστιο αναγνωστικό μου καταφύγιο

  • A-
  • A+

Βιβλία στο προσκέφαλο: Πολυαγαπημένα, πολυδιαβασμένα, βιβλία που μας διαμόρφωσαν ή μας στήριξαν σε δύσκολες στιγμές. Πρόσωπα της γραφής ξεφυλλίζουν την «αυτοβιογραφική» βιβλιογραφία τους.

Φθορά, μνήμη, έκσταση, ερωτισμός είναι τα τέσσερα κάτοπτρα που χρησιμοποιεί ο Αργύρης Παλούκας για να αποτυπώσει το πέρασμα του χρόνου, πραγματικού και ποιητικού, εντός του ποιήματος. Ποιητής του σπαράγματος και της λιτής σκηνοθεσίας (οι θεατρικές σπουδές του ίσως συνηγορούν στο τελευταίο) συνθέτει έναν κόσμο μετέωρο, εκκρεμή, απειλούμενο, αλλά και διψασμένο για εγγύτητα και μεταρσίωση. Ο σημερινός φιλοξενούμενος της στήλης μας έχει εκδώσει τέσσερις ποιητικές συλλογές καθώς και μία επιλογή αποσπασμάτων από το έργο του Γιώργου Χειμωνά («Αγάπη σαν ακολασία», Κριτική, 2017). Εδώ, ο Παλούκας ταξινομεί αναγνωστικές μνήμες, εποχές, πρόσωπα της γραφής που τον καθόρισαν αποφασιστικά.
Επιμέλεια: Μισέλ Φάις

Στο σπίτι στην Ερμιόνη δεν υπήρχαν βιβλία. Μόνο κάτι σκόρπιες εγκυκλοπαίδειες –θυμάμαι ακόμα μερικούς τόμους από μια κόκκινη, είχε το χρώμα του πελτέ όταν πρωτοανοίγεις την κονσέρβα–, βίοι αγίων, κάποιες σκληρόδετες εκδόσεις του Ιουλίου Βερν και κάνα-δυο συλλογές παραμυθιών. Πάντως, ακόμα κι αυτά τα λιγοστά τη δουλειά τους την έκαναν.

Είναι δύσκολο να επιβιώσεις σε μια επαρχιακή πόλη όταν πέφτει η νύχτα τον χειμώνα. Ευτυχώς, ο πατέρας μου, αν και αγράμματος, φορούσε τα πρεσβυωπικά γυαλιά του και κουτσοκατάφερνε να διαβάζει τα πολιτικά κυρίως άρθρα κάποιων εφημερίδων. Το θέαμα ήταν κάπως ανοίκειο: ένας άνθρωπος του μόχθου και της βιοπάλης έμοιαζε για λίγες στιγμές μες στη μέρα σαν σοφολογιότατος. Δεν τον ειρωνεύομαι, το αντίθετο. Αν προσθέσει κανείς και τις ιστορίες που μου έλεγε, από τις οποίες ελάχιστα πράγματα θυμάμαι και που τώρα είναι αρκετά ηλικιωμένος για να τον βάλω να τις επαναλάβει, τότε θα έλεγα πως η φλόγα της ανάγνωσης έκαιγε άτονα και αργά μεν, αλλά σταθερά.

Η πρώτη μου αναγνωστική απόλαυση ήταν ένα πακέτο με φωτοτυπίες ποιημάτων του Ελύτη, τα οποία ζήτησα ο ίδιος και φρόντισε να μου τα προμηθεύσει αμέσως η φιλόλογός μου στο Γυμνάσιο, Βάλια Μπουγάδη. Στα 17 μου, ωστόσο, ήρθε το μεγάλο χαστούκι: ο συγκεντρωτικός τόμος των ποιημάτων του Μίλτου Σαχτούρη, τον οποίο παρήγγειλα με αντικαταβολή από τον Κέδρο επειδή είχα διαβάσει την προηγούμενη μέρα μια συνέντευξή του στον «Ταχυδρόμο» – την έχω πει αρκετές φορές την ιστορία. Παρ’ όλο που ο Ελύτης, για να αναφέρω κάτι ανεκδοτολογικό, φαίνεται να είχε πει στον Σαχτούρη ότι η ποίησή του (του Σαχτούρη) «είναι σαν δευτεροκλασάτη κηδεία», τελικώς την προτίμησα.

Τα χρόνια του Λυκείου πέρασαν λίγο άχαρα, γιατί προείχε το διάβασμα για τις εξετάσεις. Ωστόσο, τότε ανακάλυπτα το δημοτικό τραγούδι, τις παραλογές και κάποια μεταφρασμένα ποιήματα του Λόρκα από τη Δανάη Στρατηγοπούλου, για να με στοιχειώσουν αργότερα τα θεατρικά του έργα (Γέρμα, Το σπίτι της Μπερνάρντα Αλμπα), τα οποία μου θύμιζαν τη γλώσσα των γονιών μου μέσα στο σπίτι: απλή, υπαίθρια, ζυμωμένη.

Την ίδια περίοδο ανακάλυπτα τον Καβάφη, τον Σολωμό (Η γυναίκα της Ζάκυθος), αλλά ήταν δύσκολο να τα χωνέψεις τέτοια μεγέθη. Χρειάστηκε να επιστρέφω ξανά και ξανά, ακόμα και σήμερα, για να τους καταλάβω.

Ερχόμενος στην Αθήνα για σπουδές, γνώρισα τα θεατρικά κείμενα. Την Ερωφίλη του Χορτάτση ποτέ δεν την ξέχασα. Στο πανεπιστήμιο γνώρισα την ποιήτρια και καθηγήτριά μου Μαίρη Γιόση, η φιλία μου με την οποία κρατάει ώς σήμερα. Το βιβλίο της Οι γάμοι, το οποίο μου είχε αφιερώσει το 1997, ήταν ακόμα μία αφορμή να αγαπήσω την ποίηση. Η γλώσσα της με πήγαινε πίσω, στα επικίνδυνα δημοτικά τραγούδια, στον ματωμένο Λόρκα, στους αρχαίους λυρικούς. Τότε πρωτοδιάβασα και την Αλεξάνδρα Πλαστήρα. Μια ποιήτρια που σε μαθαίνει ότι το λίγο είναι πολύ.

Την ίδια χρονιά, το 1997, κυκλοφόρησε το βιβλίο του ποιητή Γιάννη Κοντού Ο αθλητής τού τίποτα. Τον γνώρισα ακριβώς δέκα χρόνια μετά και ξεκίνησε η δυνατή φιλία μας. Εκείνη ήταν η εποχή που άφηνα πίσω τη μεγάλη μου αγάπη για τον Νίκο-Αλέξη Ασλάνογλου και τις Ωδές στον πρίγκιπα. Αλλά και εποχή που διάβαζα Παπαδιαμάντη, Βιζυηνό, Μέλπω Αξιώτη, Κική Δημουλά (αγάπησα Το λίγο του κόσμου). Ο Χειμωνάς, τεράστιο αναγνωστικό καταφύγιό μου, ήρθε το 2009 με το Μυθιστόρημα. Διάβασα όλα του τα βιβλία με πάθος θρησκευόμενου, και τα ξανάπιανα σε όλα μου τα μεγάλα ζόρια.

Η δεκαετία του 2000 ήταν η περίοδος που εκτίμησα πραγματικά την ποίηση του Σεφέρη. Αγάπησα τις εικόνες του, την ανθρωπιά του, την πικρία του.

Ταυτόχρονα ξαναδιάβασα την ποίηση της Μαρίας Λαϊνά, συνολικά, και συνειδητοποίησα ότι έχει την ομορφιά μιας εικόνας του παππού μου, ο οποίος παίζει τη φλογέρα του σε κάποιον κάμπο της Ερμιόνης, ήσυχος, φορώντας μάλλινο μες στο κατακαλόκαιρο.

► Τελευταίο βιβλίο του Α. Παλούκα είναι η ποιητική συλλογή «Ανθρωποι που γελάνε» (Κριτική, 2018).

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η διεθνής των εγωτιστών
Υπό το πρίσμα ενός ψυχαναλυτικά εννοούμενου εγωτισμού, ιδεολογικές διαφορές και δίπολα που φαντάζουν απόλυτα γίνονται πορώδη και, αίφνης, εντελώς προσωρινά, ικανά να μεταβαίνουν στο αντίθετό τους μέσα σε...
Η διεθνής των εγωτιστών
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Plutôt la vie
Η Λ. Διβάνη, βιογραφώντας τη Δ. Σωτηρίου, δείχνει και τον δικό της τρόπο σκέψης: έτσι στο βιβλίο η ζωή της Μικρασιάτισσας συγγραφέως διαθλάται στο βλέμμα μιας σύγχρονης ιστορικού που θαυμάζει αλλά και κρίνει...
Plutôt la vie
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η ηθική του μυθιστορήματος
Αυτό που κερδίζουμε από την ανάγνωση του τόμου είναι η επανένταξη των μυθιστορημάτων στα νέα συμφραζόμενα, στις νέες εμπειρίες που έχουν εισχωρήσει αποκαλυπτικά στη συλλογική συνείδηση.
Η ηθική του μυθιστορήματος
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η ζωή μετά το στρατόπεδο
Η ποιητική αφήγηση –στα όρια της αλληγορίας– και η εφιαλτική σκηνοθεσία, συντονισμένες απόλυτα με την άγρυπνη συνείδηση του εξουθενωμένου Μπάρτφους, παλεύουν με το γνωστό ερώτημα: πώς αναπαριστάται το...
Η ζωή μετά το στρατόπεδο
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Μια αντιφατική διαδρομή
Ο πόλεμος μεταξύ Ιρλανδών και Βρετανών το 1921 και οι επακόλουθες συμφωνίες οδήγησαν στην ίδρυση της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας, από την οποία όμως έμεινε έξω η επαρχία του Ολστερ, που παρέμεινε στη βρετανική...
Μια αντιφατική διαδρομή
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η αμφιθυμία του χρόνου
Η νέα συλλογή διηγημάτων του Γιώργου Σκαμπαρδώνη υποβάλλει εξαρχής στον αναγνώστη μια ιδιαίτερη και παράξενη γοητεία.
Η αμφιθυμία του χρόνου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας