• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    30°C 27.2°C / 31.8°C
    2 BF
    37%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    28°C 25.6°C / 29.4°C
    1 BF
    55%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.0°C / 27.3°C
    2 BF
    60%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    1 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    27°C 26.6°C / 26.6°C
    2 BF
    63%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    28°C 25.0°C / 28.7°C
    2 BF
    31%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    22°C 22.4°C / 22.4°C
    2 BF
    40%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.6°C / 26.8°C
    1 BF
    67%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    29°C 27.8°C / 31.6°C
    2 BF
    38%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    27°C 20.9°C / 26.9°C
    1 BF
    54%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    30°C 25.7°C / 30.4°C
    1 BF
    32%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    32°C 31.6°C / 31.6°C
    3 BF
    57%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    3 BF
    86%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.9°C / 29.5°C
    0 BF
    39%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    30°C 25.6°C / 30.1°C
    2 BF
    28%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 26.8°C / 29.8°C
    3 BF
    55%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    29°C 26.6°C / 32.0°C
    0 BF
    26%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    27°C 23.3°C / 28.8°C
    2 BF
    59%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    29°C 26.5°C / 29.5°C
    1 BF
    39%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    23°C 22.8°C / 22.8°C
    2 BF
    66%

Ρίτσαρντ Φλάναγκαν «Ο ήχος του ενός χεριού» Μετάφραση: Γιώργος Μπλάνας Ψυχογιός, 2017 Σελ. 445

Πολυεστιακό (τραυματικό) σύμπαν

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

«O ήχος του ενός χεριού» είναι ένα από τα παλαιότερα μυθιστορήματα του Τασμανού Ρίτσαρντ Φλάναγκαν· δημοσιεύτηκε το 1997, πριν το «Απουσία», το «Αγνωστη τρομοκράτισσα» και το «Μονοπάτι για τα βάθη του βορρά» που έλαβε το Booker το 2016.

«Ο ήχος…» έρχεται από τον προηγούμενο αιώνα μαζί με τον απόηχο από τα τραγικά γεγονότα που έλαβαν χώρα στην παλαιά Ηπειρο, απόηχος ο οποίος μεταφέρεται και στην νέα Ηπειρο της Αυστραλίας μέσω των προσφύγων και των μεταναστών που κατέφυγαν εκεί, μετά τις θηριωδίες του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, προκειμένου να χτίσουν καινούργιους οικισμούς και μια νέα ζωή. Επίσης, το εν λόγω έργο προαναγγέλλει, κατά κάποιον τρόπο, τα μυθιστορήματα που θα ακολουθήσουν, καθώς ο συγγραφέας όχι μόνο στρέφεται στις ζοφερές περιόδους της Ιστορίας, αλλά ακολουθεί και την τεχνική της αποτύπωσης/ ανάδειξης των ξεχασμένων ή ελάχιστα «ειπωμένων» γεγονότων μέσα από χαρακτήρες που σημαδεύτηκαν από αυτά.

Εφορμώντας από μια καταλυτική εικόνα, η οποία επανέρχεται τακτικά στην αφήγηση, ενδεδυμένη με συναίσθημα και με υπαινικτική σηματοδότηση, εικόνα που παραμένει αναλλοίωτη μέσα στον χρόνο και αναδύεται επαναληπτικά από τη μνήμη των χαρακτήρων αλλά και από το corpus της αφήγησης, καθορίζει τόσο την πορεία των λαβωμένων χαρακτήρων όσο και τη δομή του μυθιστορήματος.

Το βιβλίο ξεκινάει το 1954 με την αναχώρηση μιας νεαρής Γιουγκοσλάβας, της Μαρίας Μπίλο, από έναν καταυλισμό προσφύγων στην ερημική απόμακρη Τασμανία της Αυστραλίας, όπου μένει με τον σύζυγό της, Μπόγιαν Μπίλο, που εργάζεται για την κατασκευή του υδροηλεκτρικού φράγματος. Η Μαρία, αυτή την παγωμένη νύχτα κι ενώ το χιόνι έπεφτε πυκνό, εγκαταλείπει τον άντρα και την τριών χρόνων κόρη της Σόνια και χάνεται για πάντα μέσα στη χιονοθύελλα. Η φυγή αυτή θα στοιχειώσει τη ζωή των οικείων της.

Ο Μπόγιαν είναι ένας τυπικός εργάτης που πίνει για να ξεχάσει τις τραυματικές αναμνήσεις του από τον πόλεμο στην πατρίδα του, καταπονεί το σώμα του για να χτίσει «μια καινούργια Αυστραλία», μετά την εξαφάνιση της γυναίκας του μένει να μεγαλώσει μόνος την κόρη του.

Η ιστορία δίνεται μέσα από διαφορετικές οπτικές, διεισδύοντας στον ξεχωριστό κόσμο του καθενός και με χρονικά άλματα: Από την πρώτη εικόνα το 1954, περνάει στο 1989 και στο 1990, αλλά με κάποια ενδιάμεσα επεισόδια από τα χρόνια που μεσολάβησαν, αρχής γενομένης όχι το 1954, όπως διαπιστώνουμε αργότερα, που η Μαρία χάθηκε, αλλά πολύ πιο πριν, από την περίοδο του πολέμου, όπου με σύντομα φλασμπάκ που προκαλούνται σε οριακές στιγμές, μαθαίνουμε τι είχε συμβεί στην πατρίδα τους τη Σλοβενία: τις οδυνηρές μνήμες του πολέμου και τις βαρβαρότητες των ναζί κατά των Σλοβένων ανταρτών, τις τραγωδίες και τα τραύματα από την παιδική τους ηλικία, εμπειρίες από τις οποίες δεν μπορεί να ξεφύγει κανείς, όσο μακριά κι αν ταξιδέψει.

Οταν η Σόνια, λίγο πριν τα σαράντα της χρόνια, επιστρέφει στην Τασμανία από το Σίδνεϊ της Αυστραλίας όπου κατοικεί, για να επισκεφτεί τον πατέρα της το 1989 -τη σημαδιακή μέρα της πτώσης του Τείχους του Βερολίνου, μη κατανοώντας η ίδια αυτή την καμπή της Ιστορίας, όμως «επειδή τελικά η Ιστορία, όπως το Τείχος του Βερολίνου, διαμορφώνει τους ανθρώπους, είχε διαμορφώσει και την ίδια…»-, το παρελθόν επιστρέφει με ακατανόητα αλλά συναισθηματικά φορτισμένα στιγμιότυπα και αλλάζει ραγδαία τη ζωή τους.

Ο τίτλος του μυθιστορήματος προέρχεται από το Κοάν και προοιωνίζεται τη σκοτεινή αφήγηση που αφορά τα πρώτα χρόνια της ζωής της Σόνιας: στο μότο ένας μαθητής μιλάει για τον ήχο του ενός χεριού: «Δάσκαλε, άκουσα όλους τους ήχους του κόσμου, αλλά κανένας δεν είναι ο ήχος του ενός χεριού. Ετσι, κατάληξα στον ήχο που δεν ηχεί».

Ποιος είναι ο ήχος του ενός χεριού; Ο ήχος αυτός μπορεί να είναι τα χαστούκια του πατέρα, όπως έχουν καταγραφεί στην παιδική μνήμη, η άηχη ανάμνηση μιας χιονισμένης νύχτας ή ακόμα, το χέρι της Σόνιας την ώρα που καταγράφει τις αναμνήσεις της: «Από δω και στο εξής θα έκανε λίγο τον συγγραφέα, τουλάχιστον θα προσπαθούσε να δώσει, έστω και λίγο, στη ρευστότητα που τη βασάνιζε τη μορφή που ήθελε αυτή, αντί να αφήνει τη ζωή της και τις ζωές όσων την περιστοίχιζαν να καταλήγουν στον κάδο των άχρηστων λεπτομερειών».

Υπάρχουν αποσπάσματα συγκλονιστικής γραφής, καθώς και η χρήση του αυτού που ο Ελιοτ στην ποίηση ονομάζει «αντικειμενική συστοιχία» –ένα λογοτεχνικό τέχνασμα που συνδέει το συναίσθημα με κάτι το άψυχο και το απρόσωπο προκειμένου να προκαλέσει το καθολικό συναίσθημα. Εδώ το χιόνι, ο ποταμός, το φράγμα, τα βράχια, τα ερημικά τοπία της Τασμανίας έχουν τη δική τους ζωή, πάνω στα οποία οι χαρακτήρες προβάλλουν τα συναισθήματά τους.

Η μετάφραση του Γιώργου Μπλάνα αναδεικνύει και προβάλλει τις διαφορετικές οπτικές αλλά και τη λυρική και πολύσημη γλώσσα του πρωτότυπου.

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Από τη ρητορική στη λογοτεχνία
Ενα πανόραμα της πρώιμης και της μεσοβυζαντινής λογοτεχνικής θεωρίας και πρακτικής με επίκεντρο τις ημέρες και, κυρίως, τα έργα ενός πληθωρικού επαγγελματία διανοούμενου και παθιασμένου παιγνιώδη δημιουργού...
Από τη ρητορική στη λογοτεχνία
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Μνημειώνοντας τη φθορά
Η φωτογραφία αποτελεί το στίγμα, το φυσικό αποτύπωμα, τη νεκρική μάσκα του πραγματικού. Εχει χαρακτηριστεί τέχνη ελεγειακή, τέχνη του λυκόφωτος, καθώς οι φωτογραφίες ως memento mori και ως όργανο της μνήμης...
Μνημειώνοντας τη φθορά
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ποίηση για το επιτήδευμα της ζωής
Μου αρέσει καμιά φορά να παραφράζω, να λέω δηλαδή με δικά μου λόγια ποιήματα που έχω διαβάσει, αρκεί να προσφέρονται, εννοείται, γι’ αυτή τη δουλειά. Τη θεωρώ ως διαδικασία δημιουργική, διδακτική και...
Ποίηση για το επιτήδευμα της ζωής
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ο Παπαδιαμάντης στην Αθήνα
Αν κάτι δεν αμφισβητείται πια, όπως έχει γίνει κατά καιρούς στο παρελθόν, και από σημαίνοντες μάλιστα κριτικούς και φιλολόγους, είναι το πρωτείο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη μεταξύ όλων των Ελλήνων πεζογράφων.
Ο Παπαδιαμάντης στην Αθήνα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Εφέντης, Γιαννιώτης, Εβραίος, Οθωμανός
Πρόκειται δίχως άλλο για μια ευδιάκριτη τάση στις εκδόσεις διεθνώς: ανασκάλεμα σε οικογενειακές αναμνήσεις και φωτογραφίες και ιστορική ή ιστοριοδιφική αναζήτηση που συχνά διευκολύνεται από τις δυνατότητες...
Εφέντης, Γιαννιώτης, Εβραίος, Οθωμανός
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«Το χρώμα της απιστίας»
Εναν παραπλανητικό τίτλο για το νέο του βιβλίο «Το χρώμα της απιστίας» επέλεξε ο συγγραφέας Γρηγόρης Χαλιακόπουλος, καθώς το μυθιστόρημά του ουδεμία σχέση έχει με την ερωτική απιστία, αλλά με την εγκατάλειψη...
«Το χρώμα της απιστίας»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας