Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.3°C / 20.0°C
    2 BF
    48%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.8°C / 19.4°C
    1 BF
    39%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 9.4°C / 17.0°C
    2 BF
    51%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 7.2°C / 13.0°C
    4 BF
    58%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    2 BF
    51%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 15.6°C / 17.2°C
    0 BF
    62%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    4 BF
    31%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 10.0°C / 17.0°C
    2 BF
    51%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.2°C / 18.3°C
    5 BF
    72%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 17.0°C / 17.0°C
    2 BF
    63%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.2°C / 19.0°C
    2 BF
    48%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    14°C 14.4°C / 14.4°C
    1 BF
    55%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    3 BF
    67%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 20.0°C / 20.0°C
    2 BF
    32%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 13.3°C / 20.0°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.0°C / 20.0°C
    4 BF
    52%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 14.4°C / 18.9°C
    1 BF
    34%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 8.9°C / 15.6°C
    2 BF
    67%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.6°C / 17.2°C
    3 BF
    69%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    4 BF
    31%
Εμείς και οι ατέλειες

Δήμητρα Διδαγγέλου «Wabi Sabi» (η ατέλεια) Ιωλκός, 2017, σελ. 120.

Εμείς και οι ατέλειες

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Τέσσερα χρόνια μετά το πρώτο της βιβλίο, τη νουβέλα «Η Σύβι και ο Ντάντυ» (Γαβριηλίδης, 2013), η πεζογράφος Δήμητρα Διδαγγέλου επιστρέφει με μια συλλογή διηγημάτων που πραγματεύεται την ατέλεια – την ατέλεια όχι ως λάθος, ούτε ως εξαίρεση, αλλά ως τον κανόνα. Συνειδητοποιώντας μάλιστα την ευρύτητα του θέματός της, η συγγραφέας επιλέγει να το προσεγγίσει πάνω σε δύο κατά βάση άξονες – την παρατήρηση της ατέλειας και τη φθορά που προκαλεί ο χρόνος.

Αν και στα περισσότερα κείμενα οι δύο προσεγγίσεις συνυπάρχουν, συνήθως είναι η μία ή άλλη που δίνει τον τόνο. Ετσι, σε διηγήματα όπως ο «Λεκές στην καμπαρντίνα» ή το ομότιτλο της συλλογής «Wabi Sabi», το ελάττωμα αποτελεί στην πραγματικότητα αντικείμενο παρατήρησης, συχνά συστηματικής. Από τον μεθοδικό φωτογράφο-συλλέκτη της κατακλείδας της συλλογής, μέχρι τον δημοσιογράφο που επιλέγει να ζήσει για λίγες μέρες σαν ζητιάνος στο πλαίσιο μιας βιωματικής έρευνας, οι ήρωες της Διδαγγέλου είναι κατά βάση παρατηρητές, άνθρωποι που εξετάζουν όσα πάνε στραβά γύρω τους, αντλώντας από την παρατήρηση αυτή παρηγοριά για τις δικές τους ατέλειες.

Ιδιαίτερα χαρακτηριστικό από την άποψη αυτή είναι το κείμενο «Το βρόμικο χιόνι λιώνει πιο γρήγορα από το καθαρό», όπου η ατέλεια, εκτός από το αντικείμενο, είναι και το μέσο της παρατήρησης. Ο βαρύθυμος ήρωας βλέπει μέσα από το σπασμένο παράθυρο του γραφείου του τον περίγυρο του κτιρίου, επισημαίνει τις ατέλειες του αστικού τοπίου και τα ατοπήματα των άλλων ανθρώπων – κι έτσι παίρνει την ενέργεια που χρειάζεται για να συνεχίσει μέσα στη δική του ατελή καθημερινότητα.

Σε μια δεύτερη ομάδα διηγημάτων, η συγγραφέας επιλέγει να εστιάσει στην ατέλεια ως ιδιότητα στενά δεμένη με την έννοια του χρόνου. Στα κείμενα αυτά, τα πράγματα (και κατ’ επέκταση οι άνθρωποι) είναι ατελή μέσα στον χρόνο: δεν είναι πια ή δεν είναι ακόμα τέλεια. Πολύ χαρακτηριστικά, ο ήρωας του πρώτου διηγήματος μοιράζεται στην πραγματικότητα το ίδιο ελάττωμα με ένα αντικείμενο: ακριβώς όπως το ληγμένο προφυλακτικό στο πορτοφόλι του, ο ήρωας της Διδαγγέλου έχει ξεπεράσει κι αυτός την ημερομηνία λήξης του και δεν μπορεί πια να «χρησιμοποιηθεί» – να χρησιμοποιήσει τον εαυτό του, να αλληλεπιδράσει βαθιά και ουσιαστικά με τους άλλους.

Παρόμοια προσέγγιση συναντάμε και στο «Γκρίζο στους κροτάφους», που περιστρέφεται γύρω από ένα ριγιούνιον παλιών συμμαθητών – η φθορά των παλιών προσώπων, των συναισθημάτων και των καταστάσεων εκτίθεται πολύ γλαφυρά στην πρωτοπρόσωπη αφήγηση αυτού του διηγήματος, που μοιάζει να επισημαίνει τους τρόπους με τους οποίους η ευθυμία εκφυλίζεται σταδιακά σε γελοιότητα.

Για να αποδώσει αυτή την κατάληξη, η Διδαγγέλου πολύ εύστοχα χρησιμοποιεί εδώ χιουμοριστικά στοιχεία στη γραφή της, όπως κάνει και αλλού στη συλλογή (και ιδίως στο «Αν ο Φρόιντ είχε μουστάκι»). Γενικότερα, το χιούμορ μοιάζει να σηματοδοτεί μια στροφή σε σχέση με το πρώτο της βιβλίο και υπηρετεί ένα κάπως διαφορετικό, πιο αποστασιοποιημένο στιλ αφήγησης.

Αυτή η τεχνική ωριμότητα, μαζί με τη συνεπή δόμηση της συλλογής γύρω από έναν σταθερό θεματικό άξονα, αλλά και τη λεπταίσθητη πραγμάτευση της σύγχρονης αθηναϊκής πραγματικότητας σε περιβάλλον «κρίσης», αποτελούν και τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα του βιβλίου της.

  

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Από τη ρητορική στη λογοτεχνία
Ενα πανόραμα της πρώιμης και της μεσοβυζαντινής λογοτεχνικής θεωρίας και πρακτικής με επίκεντρο τις ημέρες και, κυρίως, τα έργα ενός πληθωρικού επαγγελματία διανοούμενου και παθιασμένου παιγνιώδη δημιουργού...
Από τη ρητορική στη λογοτεχνία
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Μνημειώνοντας τη φθορά
Η φωτογραφία αποτελεί το στίγμα, το φυσικό αποτύπωμα, τη νεκρική μάσκα του πραγματικού. Εχει χαρακτηριστεί τέχνη ελεγειακή, τέχνη του λυκόφωτος, καθώς οι φωτογραφίες ως memento mori και ως όργανο της μνήμης...
Μνημειώνοντας τη φθορά
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ποίηση για το επιτήδευμα της ζωής
Μου αρέσει καμιά φορά να παραφράζω, να λέω δηλαδή με δικά μου λόγια ποιήματα που έχω διαβάσει, αρκεί να προσφέρονται, εννοείται, γι’ αυτή τη δουλειά. Τη θεωρώ ως διαδικασία δημιουργική, διδακτική και...
Ποίηση για το επιτήδευμα της ζωής
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ο Παπαδιαμάντης στην Αθήνα
Αν κάτι δεν αμφισβητείται πια, όπως έχει γίνει κατά καιρούς στο παρελθόν, και από σημαίνοντες μάλιστα κριτικούς και φιλολόγους, είναι το πρωτείο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη μεταξύ όλων των Ελλήνων πεζογράφων.
Ο Παπαδιαμάντης στην Αθήνα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Εφέντης, Γιαννιώτης, Εβραίος, Οθωμανός
Πρόκειται δίχως άλλο για μια ευδιάκριτη τάση στις εκδόσεις διεθνώς: ανασκάλεμα σε οικογενειακές αναμνήσεις και φωτογραφίες και ιστορική ή ιστοριοδιφική αναζήτηση που συχνά διευκολύνεται από τις δυνατότητες...
Εφέντης, Γιαννιώτης, Εβραίος, Οθωμανός
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«Το χρώμα της απιστίας»
Εναν παραπλανητικό τίτλο για το νέο του βιβλίο «Το χρώμα της απιστίας» επέλεξε ο συγγραφέας Γρηγόρης Χαλιακόπουλος, καθώς το μυθιστόρημά του ουδεμία σχέση έχει με την ερωτική απιστία, αλλά με την εγκατάλειψη...
«Το χρώμα της απιστίας»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας