Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Καυστική αγωνία

Τατιάνα Αβέρωφ Εγκλημα στον Παράδεισο Μεταίχμιο, 2017 Σελ. 272

Καυστική αγωνία

  • A-
  • A+

Από τον τίτλο κιόλας του βιβλίου, Εγκλημα στον Παράδεισο, διαφαίνεται η ειρωνική ματιά της συγγραφέως και με το όνομα του χωριού μάς προϊδεάζει για τις προθέσεις της. Πρόκειται φυσικά για αστυνομικό μυθιστόρημα, που όμως με τρόπο ανάλαφρο θίγει πολλά από τα κακώς κείμενα, εδώ και χρόνια, στα πολιτικά και κοινωνικά τεκταινόμενα της ελληνικής επαρχίας και όχι μόνον.

Σ’ ένα ορεινό χωριό της Ηπείρου, τον Παράδεισο, που θα μπορούσε να είναι και το Μέτσοβο, χώρο που γνωρίζει καλά η Αβέρωφ, βρίσκεται δολοφονημένος κάτω από άγνωστες συνθήκες ο δήμαρχος Σπυρίδων Κωλέττης, άνθρωπος αξιαγάπητος και δοτικός. Γόνος μεγάλης οικογένειας με ελληνική καταγωγή, γεννημένος και μεγαλωμένος στην Ιταλία, Spiro Coletti το όνομά μου, στα 33 του χρόνια αποφάσισε να αναζητήσει τις ρίζες του. Γίνεται μάρτυρας και θύμα ενός τρομερού ναυαγίου, στο οποίο χάνει γυναίκα και δύο κόρες, και μόλις συνέρχεται από τις θλιβερές μνήμες εγκαθίσταται στον Παράδεισο, το χωριό των προγόνων του, αρχίζοντας καινούργια ζωή.

Περίεργες οι συνθήκες δολοφονίας του, τις οποίες καλείται να εξιχνιάσει ο αστυνόμος Περικλής Γαλάνης, από τα Γιάννενα. Το σκηνικό συμπληρώνεται από έναν εξίσου περίεργο θάνατο, που προσπαθεί να παρουσιαστεί ως αυτοκτονία, του μοναχού Βασίλη, κατά κόσμον Λάκη Γούσιου. Ρόλο βαρύνοντα, στις εννέα μέρες της έρευνας για να βρεθεί ο δράστης, παίζει η νεαρή γιατρός του χωριού Μαρία Λάζου, ερωμένη, όπως προκύπτει στη συνέχεια, του δημάρχου, μια γυναίκα ενδιαφέρουσα και ανεξάρτητη, που στα θέλγητρά της θα υποκύψει και ο αστυνόμος.

Απομονωμένη με τη θέλησή της στον Παράδεισο, η Μαρία ζει τη «μαύρη φάση» της ζωής της, μετά από έναν προδοτικό έρωτα, βιώνει προσωπικά το πένθος και τη μοναξιά στο ακριτικό χωριό και προσφέρει τις υπηρεσίες της με αγάπη.

Αλλα πρόσωπα: ο ντόπιος διοικητής ανθυπαστυνόμος Ευστάθιος Κιτσούλης, καθόλου συνεργάσιμος∙ ο αντιδήμαρχος Μπάτζιος που αυτόματα πήρε τη θέση του εκλιπόντος δημάρχου∙ η σύζυγος του Κωλέττη Σία ή «η δικιά μας Θανάσω Τζαβάρα-Κωλέττη», μια αταίριαστη φιγούρα δίπλα στον ευρωπαϊκών προδιαγραφών Σπύρο Κωλέττη, με θεούσικες προδιαγραφές, η οποία ξημεροβραδιάζεται στο μοναστήρι και έχει στενές σχέσεις με τους ανθρώπους του θεού, τον πατέρα Αγάθωνα, ηγούμενο της βυζαντινής μονής της Μεγαλόχαρης αλλά και εφημέριο στον ναό της Αγίας Μαρίνας και ιερατικό προϊστάμενο της ενορίας Παραδείσου, καθώς και με τον δαιμόνιο μοναχό Νεκτάριο, δεξί χέρι του Αγάθωνα.

Δευτερεύοντα πρόσωπα από τη μικρή, χιλίων κατοίκων κοινωνία του Παραδείσου, όπου ξέρουν καλά ο ένας τον άλλον και κανείς δεν κλειδώνει την πόρτα του: ο σαλός του χωριού, ο κουζουλός αλλά άκακος βοσκός Σίμος Τεράστιος, «γίγαντας με μεγάλη καρδιά», που τον έχει φέρει σε δρόμο συνεννόησης η Μαρία∙ ο βοηθός του Γαλάνη ντόπιος αστυνομικός Μέσσης, η κουτσομπόλα κυρα-Νόπη.

Η Αβέρωφ, και λόγω της ιδιότητάς της ως ψυχολόγου, στη μυθοπλαστική της πορεία, τηρουμένων των αναλογιών, ακολουθεί περισσότερο την τακτική Σιμενόν και Τσάντλερ, επιμένοντας στην ψυχογράφηση των ηρώων και στη λεπτομερή ανάλυση των χαρακτήρων από τη μια και του χώρου μέσα στον οποίο ξετυλίγεται η δράση από την άλλη. Εστιάζει επίσης στις σχέσεις που αναπτύσσουν μεταξύ τους οι ήρωες, κάτι που την είχε απασχολήσει και στα προηγούμενα βιβλία της.

Εκφράσεις όπως «αναπτυξιακή λεκτική απραξία», ψυχολογία του θύματος ή αλλιώς «Σύνδρομο της Στοκχόλμης», «μηχανισμοί μνήμης», «το σύνδρομο του επιζώντος», «το σύνδρομο της αποθησαύρισης» και άλλες ενσωματώνονται στον λόγο ως ερμηνείες της νεαρής γιατρού για τη συμπεριφορά των ανθρώπων.

Βρίσκει επίσης την ευκαιρία, με τον γνωστό παιγνιώδη και ειρωνικό της τρόπο η Αβέρωφ, να σχολιάσει καυστικά τα έργα και τις ημέρες της κρίσης που μαστίζει και την επαρχία και περνά μέσα από το ξεκοκάλισμα των επιδοτήσεων του ΕΣΠΑ και από τον τρόπο με τον οποίο «αξιοποιούνται» τα ευρωπαϊκά κονδύλια αναβάθμισης του χωριού, με τους επιτήδειους και τα λαμόγια παντού. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κριτική που ασκεί στο εκκλησιαστικό κατεστημένο, από τη μια, και στον διαλυτικό ρόλο των ΜΜΕ από την άλλη.

Τόσο η προσωπικότητα του Γαλάνη όσο και της Μαρίας, των βασικών πρωταγωνιστών της αφήγησης, χτίζονται δεξιοτεχνικά από την Αβέρωφ. Συνειδητός, καλός μπάτσος ο Περικλής, που όμως έχει και κακές στιγμές, κουβαλά οικογενειακά τραύματα από τα παιδικά του χρόνια. Δουλεύει με σύστημα, μαγνητοφωνεί πάντα τις προκαταρκτικές συνεντεύξεις, και με την ευφυΐα, την παρατηρητικότητα και τη συνδυαστική του ικανότητα καταφέρνει να βρει τον ένοχο. Ο εντοπισμός του δεν αποτελεί μεγάλη έκπληξη για τον αναγνώστη, καθώς απανωτές συμπτώσεις έχουν προετοιμάσει το έδαφος.

Αυτό όμως που διαφοροποιεί το αποτέλεσμα και πιστώνεται στα θετικά του βιβλίου είναι η ανατροπή που γίνεται στο τέλος ως προς την ταυτότητα και τα δεδομένα του χαίροντος γενικής εκτιμήσεως δολοφονηθέντος δημάρχου, παρόλο που η «αγιοσύνη» του είχε αρχίσει να αποδομείται σιγά σιγά. Σε εκκρεμότητα μένει μόνον η συμμετοχή και η συνενοχή του Μπάτζιου, για τον οποίο δεν θα πάψει να ψάχνει ο Γαλάνης, όπως δηλώνει, γεγονός που θα μπορούσε να προοικονομήσει κάποια συνέχεια.

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Το σύστημα της ελευθερίας και οι φιλόσοφοί του
Σχεδόν μισό αιώνα μετά την εκφώνησή τους, οι διαλέξεις του Ντίτερ Χένριχ για τον γερμανικό ιδεαλισμό στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ το 1973, που κυκλοφόρησαν χρόνια αργότερα στα αγγλικά με τίτλο «Μεταξύ Καντ...
Το σύστημα της ελευθερίας και οι φιλόσοφοί του
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Πέρα από το ανθρώπινο
Η Κλαρίσε Λισπέκτορ γεννήθηκε το 1920 στο Τσετσέλνικ της Ουκρανίας. Θεωρείται κορυφαία συγγραφέας και κύρια εκπρόσωπος του μοντερνισμού (ή μεταμοντερνισμού;) στη βραζιλιάνικη λογοτεχνία. Συγκρίθηκε με τη...
Πέρα από το ανθρώπινο
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Φωτογραφίες για αποτυχημένες σχέσεις
Εγραφα κάποια στιγμή, υπό τη γόνιμη επήρεια του Μιχαήλ Μπαχτίν, ότι ένα μυθιστόρημα θα μπορούσε να γράφεται από πολλούς συγγραφείς, επειδή πολυφωνικό και πολυεστιακό χρειάζεται τη ματιά πολλών ανθρώπων, ώστε...
Φωτογραφίες για αποτυχημένες σχέσεις
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Τραυματικό παρελθόν και επίφοβο παρόν
Τον Χρήστο Μπράβο (1948-1987) τον γνώρισα λίγο μετά την έκδοση της πρώτης ποιητικής συλλογής του (Ορεινό καταφύγιο), το 1983∙ τον είχαμε καλέσει στη ραδιοφωνική εκπομπή «Πορτρέτα Δημιουργών» που επιμελούμαστε...
Τραυματικό παρελθόν και επίφοβο παρόν
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Στα λευκά κελιά του τσάρου
Η Βέρα Φίγκνερ, μια γυναίκα που επιθυμούσε διακαώς να «λυτρώσει τον ρώσικο λαό εξαλείφοντας το απολυταρχικό καθεστώς», όπως υποστήριξε στην απολογία της, καταδικάζεται αρχικά σε θάνατο και αργότερα η ποινή της...
Στα λευκά κελιά του τσάρου
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Νωπό νουάρ εκδοτικό τοπίο
Το είδος, γεννημένο από ένα λογοτεχνικό παιχνίδι του Πόου, εδραιωμένο ως ιστορία μυστηρίου και θρίαμβος της λογικής στη Γηραιά Αλβιόνα, μεταμορφώθηκε στη Νέα Γη σε σκληρό καταγγελτικό αφήγημα και, έκτοτε, είτε...
Νωπό νουάρ εκδοτικό τοπίο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας