• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    27°C 25.0°C / 28.9°C
    3 BF
    39%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 25.6°C / 28.9°C
    2 BF
    50%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 20.6°C / 26.0°C
    2 BF
    57%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 22.2°C / 25.0°C
    3 BF
    47%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 24.0°C / 24.0°C
    3 BF
    53%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 25.6°C / 29.4°C
    2 BF
    42%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 24.0°C / 24.0°C
    2 BF
    35%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 15.6°C / 26.0°C
    2 BF
    57%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.4°C / 26.7°C
    2 BF
    73%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 28.0°C / 28.0°C
    2 BF
    47%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 25.0°C / 26.0°C
    2 BF
    61%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.0°C / 26.0°C
    3 BF
    53%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 24.0°C / 24.0°C
    2 BF
    88%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.8°C / 29.0°C
    2 BF
    32%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.7°C / 28.9°C
    3 BF
    34%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.4°C / 26.0°C
    4 BF
    61%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    26°C 24.4°C / 27.0°C
    2 BF
    34%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.3°C / 25.0°C
    3 BF
    57%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.6°C / 28.3°C
    1 BF
    64%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 24.0°C / 24.0°C
    2 BF
    35%
Η ποιητική ωριμότητα των πρωτοεμφανιζόμενων

Ζωή γεμάτη πολυφαινόλες και άγρια δέντρα

ΑΚΗΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΗΣ

Η ποιητική ωριμότητα των πρωτοεμφανιζόμενων

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Στο «Ανταλλακτήριο ηδονών», την πρώτη ποιητική συλλογή της Δώρας Κασκάλη ύστερα από τρία πεζογραφικά βιβλία, η ερωτευμένη ποιητική φωνή διαλέγεται, σε ολόκληρο σχεδόν το μάκρος του βιβλίου, με το αγαπημένο πρόσωπο και ορίζεται από τη δική του ανταπόκριση: «Πώς να μη σ’ αγαπώ; / Είναι ο μόνος τρόπος / πια / για να υπάρχω». Το πρόσωπο, ωστόσο, στο οποίο απευθύνεται η ποιήτρια είναι τις περισσότερες φορές απόν και ό,τι έχει μείνει είναι η έλλειψη, η σιωπή, η ανάμνηση των ευτυχισμένων στιγμών της συνύπαρξης και οι λέξεις. Οι λέξεις ακριβώς είναι ό,τι κυρίως έχει στη διάθεσή της η ποιήτρια. Αυτές είναι το υλικό της και με αυτές προσπαθεί να περισώσει ό,τι μπορεί πια να σωθεί.

 

 

Το πάθος και η ψυχραιμία, ο πόθος και ο πόνος, η σωματική και η ψυχική έξαψη ισορροπούν ιδανικά στο «Ανταλλακτήριο ηδονών». Η ποιητική εγκράτεια της Δώρας Κασκάλη και η αυστηρή αρχιτεκτονική της συλλογής (η οποία είναι θεματικά και μορφικά διαρθρωμένη σε τρία μέρη, με δέκα ποιήματα στο κάθε μέρος, συν ένα υστερόγραφο στο δεύτερο) είναι τέτοια, που δεν αφήνει περιθώριο ούτε στην αισθηματολογία –τον υπ’ αριθμόν ένα εχθρό της ποίησης– να ξεχειλίσει αλλά ούτε και στην ηδυπάθεια να υπερκαλύψει κάθε άλλο στοιχείο του ερωτικού φαινομένου.

Το βιβλίο στο σύνολό του γεωγραφεί τις επικράτειες του έρωτα: την επιθυμία και την άρνηση, την προσδοκία και τη μοναξιά, την απουσία και την ολοκλήρωση· την αιωνιότητα της μιας ώρας· τον πόθο και τη διάψευση, την ήττα και την αντοχή, το αρσενικό και το θηλυκό. Κυρίως, όμως, με τα ποιήματα της συλλογής αυτής η Δώρα Κασκάλη αφηγείται τη διαλεκτική σχέση μεταξύ έρωτα και γλώσσας, γιατί η ερωτική εμπειρία, είτε το αντιλαμβανόμαστε είτε όχι, από τις λέξεις ξεκινάει πάντα και στις λέξεις καταλήγει ξανά. Ωσπου τελικά γλώσσα και έρωτας συμφύρονται, ποίηση και ηδονή συγχωνεύονται, το σώμα και το ποίημα ταυτίζονται: «Είναι το σώμα μου αυτό», διαβάζουμε, «δεν είναι ένα ποίημα / ένας διάλογος / κάτι σπαρακτικά ερωτικό».

≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈

Κάποια από τα ποιήματα της πρώτης, επίσης, ποιητικής συλλογής του Δημήτρη Πέτρου, «Α΄ Παθολογική», είχαν εμφανιστεί, αν δεν κάνω λάθος, πριν από την κυκλοφορία του βιβλίου με τον τίτλο «Οικογενειακό άλμπουμ».

 

Ο παλαιότερος αυτός τίτλος υπολείπεται οπωσδήποτε σε συνδηλώσεις απ’ αυτόν που τελικά υιοθέτησε ο ποιητής, αλλά περιγράφει με μεγαλύτερη ακρίβεια το περιεχόμενο του βιβλίου, αφού μεταξύ «Εξωφύλλου» και «Οπισθοφύλλου» (όπως τιτλοφορούνται το πρώτο και το τελευταίο ποίημα της συλλογής) παρελαύνουν, με σειρά εμφανίσεως, ο πατέρας του αφηγητή, ο αδερφός του ο Δαυίδ, η μάνα του σε κρεβάτι νοσοκομείου, η Aννα κατάκοιτη, ο παππούς στην εξοχή, ένας έμπορος με νάιλον γραβάτα, ο παιδικός του φίλος και η ξεχασμένη Μαρία. Και όλα αυτά τα ξένα για τον αναγνώστη πρόσωπα, παρόλο το βιωματικό τους υπόβαθρο –ή μήπως χάρη σε αυτό;– αποκτούν μέσω της ποίησης μιαν αρχετυπική διάσταση και μια ζωντανή παρουσία. Γιατί η ποίηση, η ποίηση του Δημήτρη Πέτρου εν προκειμένω, έχει αυτή τη δύναμη, να δίνει φωνή και ζωή –ζωή άλλη, που όμως είναι η πιο αληθινή και γι’ αυτό και πιο οικεία– σε πρόσωπα και γεγονότα της πραγματικότητας, που αλλιώς θα χάνονταν ή θα έμεναν σιωπηλά: «Oταν έλειψα, ο παλιός μου φίλος πέθανε. / Δεν άντεξε να μείνει αθέατος».

 

Για τον ίδιο τον ποιητή, όμως, το φορτίο αυτό είναι συχνά βαρύ: το φεγγάρι άρρωστο ξερνάει τις παρομοιώσεις του, τα μεταγωγικά περνάνε πάνω από το κεφάλι του, το πλίνθινο παραπέτασμα γκρεμίζεται και «η ζωή επιδεικνύει την ικανότητά της / να ξεθωριάζει χρώματα». Και το ποίημα λέει τα δικά του – με γλώσσα ταυτόχρονα ανεπιτήδευτη και παλλόμενη, με τολμηρή εικονοποιία και βαθιά συναισθηματική ένταση, με νοητικά άλματα που εντείνουν την αναγνωστική εγρήγορση και ήπια λυρική εκδίπλωση που δεν αρνείται το παράλογο: «Εδώ τελούνται μυστήρια. Ζωή γεμάτη πολυφαινόλες και άγρια δέντρα. // Είναι μαγεία να ανακαλύπτεις κατσαρόλες στα ερείπια».

Η πιο ώριμη και κατασταλαγμένη ίσως πρώτη ποιητική συλλογή που έχουμε διαβάσει εδώ και καιρό.

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Πώς να πω;
«Το βιβλίο του Τζον» της Ελένης Σικελιανός εκδόθηκε στα αγγλικά το 2004, περίπου τέσσερα χρόνια μετά τον θάνατο του πατέρα της Τζον, εγγoνού του ποιητή Αγγελου Σικελιανού. Πρόκειται για ένα ιδιότυπο χρονικό...
Πώς να πω;
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Τέχνη της μνήμης και τα ερείπια της πραγματικότητας
Ποιος ήταν ο Β. Γκ. Ζέμπαλντ; Το ερώτημα φαίνεται βιογραφικό αλλά δεν μπορεί να απαντηθεί με τα εργαλεία της συμβατικής βιογραφίας. Μιλώντας για τον Ζέμπαλντ, αναφερόμαστε φυσικά σε έναν συγγραφέα των...
Τέχνη της μνήμης και τα ερείπια της πραγματικότητας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Στα σπλάχνα της απουσίας
Ο Alejandro Zambra στο σύντομο μυθιστόρημά του «Η ιδιωτική ζωή των δέντρων» αφηγείται όσα συμβαίνουν ή όσα σκέφτεται ο Χουλιάν κατά τη διάρκεια μιας βραδιάς, όσο η γυναίκα του απουσιάζει. Η απουσία γεννά την...
Στα σπλάχνα της απουσίας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η αιωνιότητα της φαντασίας
Ο W.B. Yeats έχει γράψει ότι «ήταν πολλοί αυτοί που αγάπησαν το μέλλον σαν ερωμένη, και το μέλλον έσμιξε την ανάσα του με τη δική τους, τίναξε τα μαλλιά του, και τους έκρυψε την ίδια τους την εποχή. Ο William...
Η αιωνιότητα της φαντασίας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Σαν εφιάλτης του Πιρανέζι
Περιπλανώμενοι συγγραφείς και ποιητές ταξιδιώτες σε διαρκή αναζήτηση οι ήρωές του, ανοιχτά και χαίνοντα σαν πληγές τα κείμενά του, όλα τους συμπληρωματικές ψηφίδες ενός καφκικού σύμπαντος χτισμένου με κόπο και...
Σαν εφιάλτης του Πιρανέζι
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Το ταξίδι των βλεμμάτων
Πατρίδα ήταν οι χαμένες ελπίδες για την αλλαγή, τα κοινωνικά κινήματα που απέτυχαν, οι αξίες και οι ιδέες που δεν ευδοκίμησαν, το να μην επικοινωνείς με τους συνανθρώπους σου, να νιώθεις ότι δεν μπορείτε να...
Το ταξίδι των βλεμμάτων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας