• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    27°C 24.2°C / 29.0°C
    3 BF
    32%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.6°C / 29.8°C
    3 BF
    32%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.4°C / 29.8°C
    2 BF
    53%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.9°C / 26.9°C
    3 BF
    34%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    3 BF
    46%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.5°C / 30.0°C
    2 BF
    37%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    26°C 26.4°C / 26.4°C
    2 BF
    17%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.7°C / 27.7°C
    2 BF
    29%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.8°C / 22.5°C
    4 BF
    64%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    28°C 22.3°C / 27.9°C
    0 BF
    34%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.8°C / 23.4°C
    3 BF
    28%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    26°C 23.5°C / 25.7°C
    2 BF
    44%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.9°C / 26.9°C
    3 BF
    54%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    30°C 28.4°C / 29.9°C
    0 BF
    21%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    28°C 24.5°C / 28.8°C
    3 BF
    21%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.8°C / 24.8°C
    3 BF
    47%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    27°C 24.0°C / 28.6°C
    2 BF
    18%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 24.3°C
    2 BF
    48%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.8°C / 28.7°C
    2 BF
    62%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.2°C / 25.2°C
    2 BF
    34%

Βουτιά στα βαθιά από την κουβέρτα του Γράμπου

  • A-
  • A+

[...] καθόμασταν σα μαρμαρωμένοι και παρακολουθούσαμε με την πιο ηλίθια
έκφραση στα πρόσωπά μας το μπρίκι που χανόταν στα μάκρη του ορίζοντα,
οπότε και ξαναβρήκαμε κατά κάποιον τρόπο τους εαυτούς μας. (σ. 205)

Δυο αγόρια, ο Αρθουρ Γκόρντον Πιμ και ο στενός του φίλος Αύγουστος, αποφασίζουν να ζήσουν μια ναυτική περιπέτεια: ο πατέρας του Αύγουστου είναι καπετάνιος στο φαλαινοθηρικό «Γράμπος», ο Αύγουστος έχει κανονίσει να σαλπάρει μαζί του και βοηθάει τον Αρθουρ να τρυπώσει κρυφά στο πλοίο μέχρι να βρεθούν στ’ ανοιχτά, στον δρόμο για τις θάλασσες του Νότου.

Μέσα σε ένα, χαρακτηριστικό του Πόε, σκοτεινό αφηγηματικό τοπίο, με στοιχεία θρίλερ και νουάρ μυθιστορημάτων, ο Αρθουρ περιμένει στην κρυψώνα του τον Αύγουστο να του στείλει τρόφιμα με αγγελιαφόρο τον σκύλο του, τον Τίγρη! Αντ’ αυτού λαμβάνει ένα μήνυμα πως κινδυνεύει η ζωή του, ενώ στο πλοίο έχει ξεσπάσει ανταρσία.

Μέσα σε έναν κατακλυσμό εικόνων και γεγονότων, σε μια κλασικότροπη, πρωτοπρόσωπη αφήγηση, μέρος του πληρώματος δολοφονείται, τα δυο αγόρια αναλαμβάνουν τον έλεγχο του πλοίου, σκοτώνουν τους στασιαστές και, μαζί με δύο ακόμα επιζώντες, βρίσκονται στο «μάτι» μιας θύελλας.

Στο σημείο αυτό, στα μισά του μυθιστορήματος, πιο έντονα στοιχεία λογοτεχνίας του φανταστικού κάνουν την εμφάνισή τους: τους τέσσερις άντρες περισυλλέγει ένα πλοίο-φάντασμα. Αργότερα, ο Αύγουστος πεθαίνει και ο Πιμ καταλήγει σε ένα άλλο πλοίο κατευθυνόμενο προς τον Νότιο Πόλο (στο σύνολό της η ιστορία του Πόε είναι εμπνευσμένη από ένα μύθο του 19ου αιώνα πως οι δύο πόλοι της Γης επικοινωνούν μεταξύ τους).

Τελικά, μετά από ακόμα μια περιπέτεια με τους ιθαγενείς του νησιού Τσάλαλ, ο Πιμ βρίσκεται σε μια βάρκα που βολοδέρνει ακυβέρνητη νότια, πριν μια τεράστια σαβανωμένη, πανύψηλη ανθρωπόμορφη φιγούρα—«[...] το δέρμα της έχει χρώμα άσπρο – το τέλειο, το απόλυτο άσπρο» (σ. 360)—εμφανιστεί μπροστά του· κι εκεί η αφήγηση ολοκληρώνεται.

Το σασπένς, η γλαφυρή περιγραφική γλώσσα, οι απροσδόκητες στροφές της πλοκής μετρούν στα πλεονεκτήματα αυτού του εμβληματικού βιβλίου του Πόε, το οποίο (όπως και ο εν γένει «τρόπος» του Πόε) επηρέασε μεταγενέστερους συγγραφείς όπως οι Λάβκραφτ, Χένρι Μίλερ και Μπόρχες. Την ίδια στιγμή όμως η ιστορία του Αρθουρ Γκόρντον Πιμ από το Ναντάκετ έγινε το επίκεντρο πολλών, διαφορετικών, συχνά αντικρουόμενων, ερμηνευτικών προσπαθειών.

Αποτελεί το βιβλίο μια μασκαρεμένη προσέγγιση της Αποκάλυψης του Ιωάννη; Μήπως είναι μια εν κρυπτώ αφορμή για να ξεδιπλώσει ο Πόε τις ρατσιστικές του αντιλήψεις (γνώμη βασισμένη στις περιγραφές των ιθαγενών στο νησί Τσάλαλ); Ή, μήπως, επιλέγει ο συγγραφέας να αναπαραστήσει το θέμα του περάσματος στην «άλλη πλευρά», στο επέκεινα, μέσα από μια δημοφιλή για την εποχή περιπέτεια στη θάλασσα;

Σε κάθε περίπτωση, η ευφυής αλληλούχιση των σκηνών, η επάρκεια των αφηγηματικών μοτίβων, οι αμφίσημοι συμβολισμοί που διατρέχουν το μυθιστόρημα προσφέρουν στον αναγνώστη μια πυκνή εμπειρία συνταιριασμένη με το συνοδευτικό υλικό της έκδοσης.

Βέβαια, οι πολυάριθμες σημειώσεις, οι οποίες συχνά καταλαμβάνουν μεγάλο μέρος της κάθε σελίδας, δεν άπτονται άμεσα της κατανόησης της αφήγησης και παραθέτουν στοιχεία που κάλλιστα (τουλάχιστον γι' αυτόν εδώ τον αναγνώστη) θα μπορούσαν να τοποθετηθούν στο τέλος του βιβλίου για να μην αποσπούν τη συγκέντρωση στο κείμενο του Πόε.

Παρ'όλα αυτά, ιδιαίτερης μνείας αξίζει, εν συνόλω, η σειρά Aldina των εκδόσεων Gutenberg (μια σειρά που εκκίνησε με πρωτοβουλία του Δημήτρη Αρμάου)· φροντισμένη έκδοση, πολυσέλιδη, αναθεωρημένη η καλή μετάφραση του Πολύκαρπου Πολυκάρπου, με εισαγωγή και επίμετρο διά χειρός Χάρολντ Μπίβερ, με τέσσερα δοκίμια μελετητών του Πόε να κλείνουν το βιβλίο μαζί με το αναλυτικό χρονολόγιο του βίου και του έργου του Πόε και το επεξηγηματικό λεξιλόγιο των ναυτικών όρων που αναφέρονται στο μυθιστόρημα.

Ειδικά το τριμερές επίμετρο του Μπίβερ, με τους παραλληλισμούς του έργου του Πόε με εκείνα των Μέλβιλ και Βερν, αποτελεί ιδανικό συνοδευτικό της κεντρικής ιστορίας και εντείνει την «επίγευσή» της.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Μια αντιφατική διαδρομή
Ο πόλεμος μεταξύ Ιρλανδών και Βρετανών το 1921 και οι επακόλουθες συμφωνίες οδήγησαν στην ίδρυση της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας, από την οποία όμως έμεινε έξω η επαρχία του Ολστερ, που παρέμεινε στη βρετανική...
Μια αντιφατική διαδρομή
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η αμφιθυμία του χρόνου
Η νέα συλλογή διηγημάτων του Γιώργου Σκαμπαρδώνη υποβάλλει εξαρχής στον αναγνώστη μια ιδιαίτερη και παράξενη γοητεία.
Η αμφιθυμία του χρόνου
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Θραύσματα μνήμης και Ιστορίας
«Η πλατεία Διαμαντιού, 1962» είναι το ευρύτερα γνωστό μυθιστόρημα της Καταλανής Μερσέ Ροδορέδα αλλά «Ο σπασμένος καθρέφτης,1974» θεωρείται το πιο ώριμο και τεχνικά άρτιο μυθιστόρημά της.
Θραύσματα μνήμης και Ιστορίας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Πρώτα βήματα και σταθερές πορείες
«Γιατί ζωή είναι οι άλλοι και η ζωή είναι όταν οι άλλοι σ’ ακουμπάν κι όταν γυρνούν προς εσένα τα σώματα των ανθρώπων», γράφει στο Μυθιστόρημά του ο Γιώργος Χειμωνάς. Και τι περιπέτεια είναι αυτή. Η περιπέτεια...
Πρώτα βήματα και σταθερές πορείες
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η γραφή της διασποράς
Ο άγνωστος στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό Abdulrazak Gurnah, ο φετινός νικητής του Νόμπελ Λογοτεχνίας, έχει στο ενεργητικό του δέκα μυθιστορήματα και έναν μεγάλο αριθμό διηγημάτων και δοκιμίων.
Η γραφή της διασποράς
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ξεφλουδίζοντας το πένθος και τη γραφή
Το βραβευμένο βιβλίο (Εθνικό Βραβείο Λογοτεχνίας ΗΠΑ, 2018) της Σίγκριντ Νιούνεζ προκάλεσε κριτικές και συζητήσεις με τον θάνατο και το μελαγχολικό πένθος να είναι από τα βασικά θέματά του.
Ξεφλουδίζοντας το πένθος και τη γραφή

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας