Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο θάνατος ως ενηλικίωση

Ο Μαροκινός συγγραφέας, Μαχί Μπινμπίν

Ο θάνατος ως ενηλικίωση

  • A-
  • A+

Τον Μάιο του 2003, σαράντα πέντε άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην Καζαμπλάνκα εξαιτίας μιας σειράς επιθέσεων αυτοκτονίας που έπληξαν μεταξύ άλλων το ξενοδοχείο «Φάρα» και το ισπανικό εστιατόριο «Casa de Espana», αποτελώντας την πιο αιματηρή τρομοκρατική ενέργεια στην ιστορία της χώρας.

Οι βομβιστές ήταν όλοι νεαροί, στην πλειονότητά τους μέχρι είκοσι τριών ετών, και προέρχονταν από ένα φτωχό προάστιο της μαροκινής πρωτεύουσας, το Σίντι Μουμέν.

Εφτά χρόνια αργότερα, το 2010, βασισμένος σε εκείνα τα γεγονότα, ο Μαχί Μπινμπίν, γνωστός Μαροκινός συγγραφέας και εικαστικός, εξέδωσε «Τα Αστέρια του Σίντι Μουμέν», ένα σύντομο αλλά πυκνό και συγκινητικό μυθιστόρημα, στο οποίο περιγράφει τη ζωή στις παρυφές της Καζαμπλάνκα, μέσα από το βλέμμα ενός από τους μελλοντικούς βομβιστές.

Αφηγητής είναι ένας νεαρός ονόματι Μωχ, που όμως έχει υιοθετήσει το ψευδώνυμο Γιασίν – από τον διάσημο Σοβιετικό τερματοφύλακα που είναι το ίνδαλμά του.

Μέσα από τη δική του οπτική γωνιά, ο Μαροκινός συγγραφέας σκιαγραφεί τη ζωή στο Σίντι Μουμέν, παραθέτοντας μια σειρά από περιστατικά και στιγμιότυπα – ποδοσφαιρικοί αγώνες που καταλήγουν σε ξυλοδαρμούς των αντιπάλων, αυτοσχέδια σπίτια στημένα σε υπόστεγα και γκαράζ, βουτιές σε μολυσμένα ποτάμια και εξερευνήσεις σε χωματερές: αυτά φαίνεται να συνθέτουν την παιδική ηλικία του Γιασίν και των φίλων του.

Ωστόσο, παρά τη ζοφερότητα του σκηνικού που περιγράφεται, ο τόνος της αφήγησης δεν γίνεται πουθενά μελοδραματικός, ή πολύ περισσότερο καταγγελτικός – ο Μπινμπίν προκρίνει μια λιτή αφηγηματική γραμμή, η δύναμη της οποίας κρύβεται στον ρεαλισμό.

Μέσα από την ακρίβεια, την ειλικρίνεια, αλλά και την τρυφερότητα του βλέμματος του Γιασίν, μέσα από τα αδρά πορτρέτα των φίλων και των συγγενών του ήρωά του, ο συγγραφέας καταφέρνει να αποδώσει την απόγνωση που χαρακτηρίζει τη ζωή στο Σίντι Μουμέν και να «εξηγήσει» κατά κάποιον τρόπο την ευκολία με την οποία ο αφηγητής του αποφασίζει να την αρνηθεί.

Σε αντίστιξη με τον συνεπή ρεαλισμό της, η αφήγηση στηρίζεται σε μια μη ρεαλιστική αφηγηματική συνθήκη: ο Γιασίν μας μιλάει ενώ είναι ήδη νεκρός – μετά τη συμμετοχή του στις βομβιστικές επιθέσεις.

Με το τέχνασμα αυτό ο συγγραφέας πετυχαίνει να προσδώσει δραματική ένταση στο μυθιστόρημα, που ίσως διαφορετικά να έμοιαζε με ασύνδετη παράθεση ιστοριών, ιδίως στην αρχή.

Η μύηση του αφηγητή και της παρέας του στη φονταμελιστική ομάδα που σχεδίασε και εκτέλεσε τις επιθέσεις προοικονομείται αρκετές φορές, πριν περιγραφεί με κάθε πειστική λεπτομέρεια στα τελευταία κεφάλαια του βιβλίου – και η επιτυχία του συγγραφέα είναι ότι καταφέρνει να την εμφανίζει σαν μία φυσιολογική εξέλιξη της προηγούμενης ζωής του Γιασίν, απόρροια της φτώχειας, της εξαθλίωσης και της διάχυτης βίας που χαρακτήρισε την παιδική του ηλικία.

«Τα αστέρια του Σιντί Μουμέν» γίνονται με αυτόν τον τρόπο μια ιδιότυπη ιστορία ενηλικίωσης, όπου η ενηλικίωση ταυτίζεται με τον θάνατο, αφού για τους νεαρούς ήρωές του η εξοικείωσή τους με τον κόσμο που τους περιβάλλει ισοδυναμεί με την καθολική του απόρριψη.

Το γεγονός ότι δεν βρίσκουν ούτε μετά θάνατον κάτι καλύτερο, όπως οι αρχηγοί της οργάνωσης και μέντορές τους τους είχαν υποσχεθεί, δεν δικαιώνει την πραγματικότητα που βίωσαν πριν από τον θάνατο – απλώς κάνει πιο ασφυκτικό το αδιέξοδο στο οποίο ήταν εξαρχής εγκλωβισμένοι.

 

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Κολάζ και μοντάζ τεκμηρίων στη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία
​Μέχρι το 2010, όταν ολοκλήρωσα τη διατριβή μου για το θέμα, η λογοτεχνία τεκμηρίων είχε ήδη κάνει αισθητή την παρουσία της με πολλούς συγγραφείς να είχαν γράψει πεζογραφήματα στηριγμένα σε εξωλογοτεχνικά...
Κολάζ και μοντάζ τεκμηρίων στη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Βάζοντάς τα με τον εαυτό
Ο Φίλιπ Ροθ γεννήθηκε στο Νιούαρκ του Νιου Τζέρσεϊ τον Μάρτιο του 1933, ο μικρότερος από τους δυο γιους μιας οικογένειας Αμερικανοεβραίων που είχε μεταναστεύσει στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα. Σε...
Βάζοντάς τα με τον εαυτό
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ο Τ.Κ. Παπατσώνης και η κριτική της νεοελληνικής λογοτεχνίας
Η επισήμανση μελετητών και κριτικών ότι ο Τάκης Παπατσώνης δεν έδωσε κριτική προσοχή στα νεοελληνικά γράμματα, ενώ, αντιθέτως, επέμεινε, με την ευχέρεια που του παρείχε η ευρυμάθειά του αλλά και η άριστη...
Ο Τ.Κ. Παπατσώνης και η κριτική της νεοελληνικής λογοτεχνίας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η άμυνα των ιδεών
Ξαναπιάνοντας το νήμα του προηγούμενου Σαββάτου -όταν σας παρουσιάσαμε τα σημαντικότερα βιβλία φιλοσοφίας και ξένης λογοτεχνίας του 2017- σήμερα συνεχίζουμε με τους τίτλους που ξεχωρίζουν. Εδώ οι ιδέες από τον...
Η άμυνα των ιδεών
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Στις βιβλιοθήκες του κόσμου
Βιβλία που κέντρισαν τον ειδικό ή τον απλό αναγνώστη, βιβλία που διανοίγονται σ’ ένα ευρύ φάσμα ιδεών, έκφρασης, αλλά και συνομιλίας, υπέρβασης ή ρήξης με άλλα βιβλία, βιβλία νεότερων ή παλαιότερων συγγραφέων,...
Στις βιβλιοθήκες του κόσμου
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Είναι πολλά τα μάτια της φαντασίας
Ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης είναι καλός μπάρμαν. Παίρνει τα υλικά και τα βάζει σε πολύχρωμα σέικερ λογοτεχνικής ώσμωσης. Η διογκούσα φαντασία μετασχηματίζει λ.χ. τις μικρές αθερίνες σε τεράστια κήτη, αντιστρέφοντας...
Είναι πολλά τα μάτια της φαντασίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας