Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μικρογραφία του κόσμου ολόκληρου

Μικρογραφία του κόσμου ολόκληρου

  • A-
  • A+

Σπάνια συναντά κανείς βιβλία που ο τίτλος να φανερώνει τόσο εύγλωττα τις προθέσεις τους.

Η πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας όμως Παυλίνα Μάρβιν, προσθέτοντας στην τετριμμένη φράση «Ιστορίες απ’ όλον τον κόσμο» την προσωπική αντωνυμία «μου», όχι μόνο μας την παραδίδει καινούργια αλλά μας εισάγει με ειλικρίνεια κι αυτοσαρκασμό σε μια σειρά από κείμενα που ξεδιπλώνουν πτυχές του κόσμου της.

Ετσι, σε ένα ολόκληρο παράρτημα συναντάμε ιστορίες για τη γιαγιά της γράφουσας, αλλού βρισκόμαστε μπροστά σε επεισόδια της παιδικής της ηλικίας, ενώ αλλού η συγγραφέας μάς εισάγει στα βάσανα της γραφής, στο αυτοκαταστροφικό αλλά και δημιουργικό γράψε-σβήσε της ποίησης.

«Αυτός ζει στον κόσμο του» είθισται να λένε πολλοί για ανθρώπους που έχουν διαρρήξει τα δεσμά τους με την πραγματικότητα και ζούνε έγκλειστοι στον εαυτό τους όπως σε ένα ερημονήσι, πιστεύοντας πως το ερημονήσι αυτό είναι όλος ο κόσμος.

Ομως ο συγγραφέας, σκέφτομαι, πάντα δεν ζει κατά κάποιον τρόπο «στον κόσμο του»;

Ο κόσμος της μυθοπλασίας δεν είναι άραγε ξέχωρος από τον κόσμο της πραγματικότητας, προορισμένος όμως να την αντανακλά είτε πιστά είτε με κάτοπτρα παραμορφωτικά;

Κι ο συγγραφέας που, ενώ ζει στην πραγματικότητα, τον νου του έχει διαρκώς πώς θα τη μετατρέψει σε αυτόν τον κόσμο τον άλλο, τον χάρτινο, δεν είναι σαν τον «τρελό» που ζει «στον κόσμο του»;

Η Μάρβιν μοιάζει οικειοθελώς και θαρραλέα να φοράει τη μάσκα αυτού του «τρελούτσικου συγγραφέα» που ζει στον κόσμο του και να μας τον μεταφέρει με απόλυτη επίγνωση στα κείμενά της.

Ομως αυτός ο κόσμος που μας μεταφέρει, αυτό το παράξενο μικρό νησί, μοιάζει ανεξάντλητο στην περιήγηση.

Καθώς το ένα κείμενο διαδέχεται το άλλο καλούμαστε να μπούμε σε ένα σύμπαν πολυδιάστατο και πολύχρωμο που αντιστέκεται στην ειδολογική κατάταξη ενός σχολαστικού εξερευνητή.

Κοντολογίς, υπάρχουν μέσα σε αυτή τη συλλογή κείμενα που στέκονται αξιοπρεπώς ως κλασικά διηγήματα («Ο νοσοκόσμος», «Τα βουρκόψαρα»), άλλα που φλερτάρουν με το παραμύθι («Χειμώνας στο παλάτι», «Το γεφυράκι των Λι κα Λι») και άλλα σύντομα, ποιητικά, που θα μπορούσε να τα κατατάξει κανείς στην κατηγορία των μπονζάι («Το σύνηθες», «Μάθε με να χωρίζω»).

Υπάρχουν επίσης αμιγή ποιήματα με λεπταίσθητα ειρωνική χρήση της ομοιοκαταληξίας και του ρυθμού (Η «Απολογία της Anna Ebeler στην Αυγούστα, Ιανουάριος 1669» είναι δομημένο ως σονέτο), καθώς και αφηγήσεις αυτοβιογραφικού ή ψευδοαυτοβιογραφικού χαρακτήρα όπως το «Γεια σου γιαγιά», «Ο συμμαθητής μου ο Ιάκωβος» ή «Η ιδιόλεκτος».

Σε όλα της τα κείμενα, ποιήματα και πεζά, η Μάρβιν επιδεικνύει τα ίδια χαρίσματα: οξυμμένο ποιητικό ένστικτο, λυρική διάθεση που εκδηλώνεται τόσο στις σκοτεινές, μελαγχολικές κλιμακώσεις όσο και στις πιο ευφρόσυνες και φωτεινές, πρωτότυπη και παιγνιώδη χρήση της γλώσσας, ένα πολύ προσωπικό χιούμορ και μια σαφή κλίση προς το παράδοξο και το θαυμαστό που χαρίζει στα κείμενά της τη λάμψη του υπερρεαλισμού.

Γιατί η Παυλίνα Μάρβιν αξιοποιεί πράγματι τις υπερρεαλιστικές τεχνικές, καταργώντας συχνά τα σύνορα ανάμεσα στο πραγματικό και το φανταστικό, φιμώνει τον έλεγχο της λογικής για να μην περιορίζει τις περιπλανήσεις της, βουτάει γενναία στο υποσυνείδητο ανασύροντας παράξενα πλάσματα κι αντικείμενα του βυθού για να μας τα παρουσιάσει δροσερά και πρωτοφανέρωτα.

Η ανάλαφρη παιδικότητα και η παιγνιώδης ειρωνεία με την οποία είναι ντυμένα τα κείμενα της Μάρβιν κρύβουν συχνά κάτω από τα πολύχρωμα αυτά ενδύματα θέματα πιο βαριά: τα εμπόδια και τις πληγές της ενηλικίωσης, τον καθημερινό θάνατο των αποχωρισμών, τους κάθε λογής φόβους της ψυχής, τη διάτρητη φύση του σώματος, τη χαμένη εξαρχής μάχη με τον χρόνο.

Η Μάρβιν όμως σαν μεσαιωνικός γελωτοποιός δεν μας αφήνει να μελαγχολήσουμε.

Σείει τα κουδουνάκια της, λυγίζει θεατρικά τη μέση και μας αφηγείται το δράμα και την κωμωδία της ζωής φροντίζοντας να μας θυμίζει –η συγγραφέας άλλωστε ασχολείται ως ηθοποιός και με το θέατρο- πως βρισκόμαστε στον απατηλό χώρο μιας θεόρατης σκηνής.

Μετά την Ούρσουλα Φωσκόλου και το «Κήτος» της, οι εκδόσεις Κίχλη δίνουν λογοτεχνικό βήμα σε ακόμη μια ιδιαίτερη φωνή που αποδεικνύει έμπρακτα πως ένας μικρός προσωπικός κόσμος δεν είναι παρά μια μικρογραφία του κόσμου ολόκληρου.

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Τρεις αξιοπρόσεκτες πρωτοεμφανιζόμενες φωνές
Από τις «Ασύμβατες διαδρομές» της Βάσως Σπηλιοπούλου στη «Γλυσίνα», την πρώτη συλλογή διηγημάτων της Λένας Κορομηλά και την πρώτη συλλογή διηγημάτων της Μαρίας Βέρρου τα «Σκάμματα του χρόνου».
Τρεις αξιοπρόσεκτες πρωτοεμφανιζόμενες φωνές
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Μισαλλοδοξία και ανεκτικότητα
Η «μονοδοξία» είναι όρος της Π. Αθανασιάδη. Περιγράφει εύστοχα τη σταδιακή επιβολή της μίας και μοναδικής «δόξας» στο κοσμοπολιτικό πνευματικό περιβάλλον της όψιμης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, «την πορεία ενός...
Μισαλλοδοξία και ανεκτικότητα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Μοναδική έξοδος, η αφήγηση
«Στο σπίτι μας το χρήμα πήγαινε καβάλα στ’ άλογο ενώ εμείς πηγαίναμε με τα πόδια...». Ετσι ξεκινάει η νουβέλα του Ερνάν Ριβέρα Λετελιέρ Η αφηγήτρια ταινιών και ο οικισμός στον οποίο αναφέρεται η αφηγήτρια,...
Μοναδική έξοδος, η αφήγηση
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Οψεις της γυναικείας εμπειρίας
Το εν λόγω κείμενο υπήρξε κομβικό για την ιστορία του γυναικείου κινήματος καθώς έγινε ένα είδος «μανιφέστου» για τη γυναικεία χειραφέτηση, είχε μεγάλη απήχηση στις φεμινίστριες της δεκαετίας του 1970 αλλά και...
Οψεις της γυναικείας εμπειρίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας