• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 13.8°C / 16.8°C
    3 BF
    54%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    15°C 11.4°C / 16.0°C
    2 BF
    56%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    16°C 12.0°C / 16.6°C
    2 BF
    52%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    6°C 5.9°C / 10.3°C
    1 BF
    81%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    0 BF
    76%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    14°C 11.0°C / 13.7°C
    1 BF
    57%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    7°C 7.4°C / 10.1°C
    1 BF
    57%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    12°C 12.3°C / 12.3°C
    2 BF
    49%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.9°C / 17.1°C
    5 BF
    66%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    14°C 14.0°C / 14.0°C
    5 BF
    53%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.4°C / 16.8°C
    6 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    14°C 14.0°C / 14.0°C
    3 BF
    58%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.1°C / 17.1°C
    2 BF
    51%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.9°C / 11.2°C
    0 BF
    81%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    15°C 15.5°C / 15.5°C
    1 BF
    50%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.8°C / 19.8°C
    3 BF
    62%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.2°C / 16.5°C
    3 BF
    61%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    2 BF
    64%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    14°C 9.7°C / 14.4°C
    2 BF
    86%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.5°C / 8.5°C
    2 BF
    65%

«Ανέκαθεν αγαπούσα τους λησμονημένους…»

  • A-
  • A+

«Επιασα να γράψω δυο πράγματα για τους παλαιστές, γιατί η ζωή τους είναι ένα έτοιμο ρομάντσο - μια λαϊκή φυλλάδα. Οι λογοτέχνες γίνονται πληκτικοί όταν δεν έχουν θέματα να αφηγηθούν. Και δυστυχώς η γενιά μου (δηλαδή η γενιά της πλαδαρής δημοκρατίας) θα βρει τον εαυτό της μόνο όταν επιτέλους απεκδυθεί την αβάσταχτη ψευτιά της», εξομολογείται στο Επιμύθιο του βιβλίου του Παλαιστές ο Δημήτρης Καρακίτσος.

Πρόκειται για μια ιδιότυπη βιογραφία του γνωστού παλαιστή Αποστόλη Γκούμα ή Αποστολάρα, από τα Κιούρκα. Παραλλήλως ο συγγραφέας αναφέρεται στον τρόπο ζωής, τις περιοδείες και τις συνήθειες και άλλων «αγωνιστών της παλαίστρας», από το τέλος του 19ου αιώνα μέχρι, κυρίως, το πρώτο μισό του εικοστού.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η έρευνα που έχει κάνει με μεράκι ο Καρακίτσος για να συγκεντρώσει και να ταξινομήσει το υλικό του, ενώ ντύνει με λογοτεχνικό τρόπο την αφήγηση. Η πραγματική ζωή ξεπερνά τη φαντασία και υπερβαίνει την επινόηση.

Καλύτερα θα λέγαμε ότι το γεγονός μπολιάζεται με εξισορροπητική φαντασία∙ εξάλλου το «παραμύθιασμα» ανήκε στα «εκ των ων ουκ άνευ» των παλαιστικών συνθηκών. Εμφανή τα ευτυχή αποτελέσματα που γεννούν οι εμμονές ή οι μονομανίες.

Ο συγγραφέας ταξινομεί τους παλαιστές κατά εποχές, τους κατηγοριοποιεί ανάλογα με την αξία, τα χούγια ή τις επιδόσεις τους και δίνει κάποια κοινά τους χαρακτηριστικά και άλλες ιδιαιτερότητες.

Ετσι διαβάζουμε ότι «οι παλαιστές του Μεσοπολέμου ήταν άνθρωποι αγράμματοι, αλλά εφευρετικοί», ότι «διασκέδαζαν τον κοσμάκη με κομπορρημοσύνες και φαιδρά θεάματα» και ξαναθυμόμαστε ότι είχαν υπερφυσικές δυνάμεις και δυνατότητες: Οταν ο Σπανός από το Πικέρμι βρέθηκε στην Αμφισσα, «Το ροχαλητό του κόντεψε να γκρεμίσει το χάνι»∙ «ο Βεληγκέκας είχε μάγκικο βάδισμα και ήταν γεροδεμένος σαν βόδι. Στηνόταν στον Αγιο Διονύσιο με ένα κομπολόγι τρεις πήχες».

Περιστασιακά η πάλη συνδεόταν με τον τραμπουκισμό. Πολλοί παλαιστές είχαν κράχτες ή ντελάληδες. Το στεντόρειο κάλεσμά τους για να μαζέψουν κόσμο συχνά διανθιζόταν από λαϊκό χιούμορ: «Απόψε ο γενναίος Αποστολάρας, ο παλαιστής που λυγίζει σίδερα και δαμάζει κεραυνούς, θα δώσει την παράστασή του στην πλατεία, μπροστά στο καφενείο του χονδρού.

Οι ευαίσθητοι να απουσιάζουν», διαλαλεί ο Θεμιστοκλάρας, ο κράχτης του παλαιστή. Υπήρχαν κώδικες συμπεριφοράς, προϋποθέσεις, για να πάρεις μέρος σε έναν αγώνα. Προσπάθεια να μπουν διαιτητές δεν ευδοκίμησε, γιατί «οι διαιτητές καταντούσαν σκιές πίσω από τις εντυπωσιακές φιγούρες των παλαιστών».

Το συγκεκριμένο θέαμα βρισκόταν σε ανταγωνιστική σχέση με το άλλο λαϊκό θέαμα του Καραγκιόζη. Ακόμη ένα αξιοπρόσεκτο σημείο, η ονοματολογία των παλαιστών: Σαμουήλ ο Εβραίος, Μεχμέτης ο Ατρόμητος, Κεραυνός, Νώντας ο Αμάραντος, Βεληγκέκας ο Σαμιώτης.

Μόλις, με την πάροδο του χρόνου, εξασθενούσε η δύναμή τους, οι παλαιστές περνούσαν στην εφεδρεία και έκαναν διάφορες δουλειές. Ο Αποστολάρας, για παράδειγμα, αφού πρώτα άνοιξε καφενείο στα Κιούρκα, μετά κουτσοδούλευε στις οικοδομές, για λίγο έγινε γιδάρης στο χωριό του και, τέλος, πήρε σύνταξη ως εργάτης στα μπισκότα Σεράλ.

«Ο Αντώναρος, ο γίγας από τα Σπάτα, καλλιεργεί πατάτες στις Λιβανάτες». Ο στεατόπυγος κοντοστούπης Αρμένης ο Κεφαλλονίτης, που κακομεταχειριζόταν και σήκωνε στους ώμους τον γάιδαρό του Φώτη, στράφηκε σε αγροτικές εργασίες∙ ο Ιμάμ Φακές έγινε γκαρσόνι σε λαϊκό κέντρο και ο Νώντας ο Αμάραντος άνοιξε καφεκοπτείο στο Θησείο.

Εζησα τους παλαιστές στο ξεθύμασμα, στην παρακμή τους. Θυμάμαι τον Τζίμη τον Τίγρη να γυρίζει στις ταβέρνες (Μοναστηράκι, Θησείο, Πετράλωνα) με μια φυσαρμόνικα και να μαζεύει φραγκοδίφραγκα, ή τον Καρπόζηλο και τον Τόφαλο ως στερεοτυπικές φράσεις: «έγινες Τόφαλος», για τον χοντρό, ή «Ποιος είσαι, ο Καρπόζηλος;» για τον δήθεν νταή. Δεν ανήκω στους αθλητικούς τύπους και απεχθάνομαι οτιδήποτε περιέχει κάποια μορφή βίας.

Και η πάλη ανήκει, με τους δικούς της νόμους, σε αυτήν την κατηγορία. Ενώ λοιπόν ξεκίνησα το βιβλίο με πολλές επιφυλάξεις, κλείνοντάς το είχα αγαπήσει το συμπαθές αυτό λαϊκό άθλημα, το περιφρονημένο επάγγελμα των παλαιστών, και κατάλαβα τον κοινωνικό του ρόλο.

«Οι παλαιστές δουλεύουν διά την ψυχαγωγία του απλού λαού […] παίζουν για τη φτωχολογιά της πατρίδος», γράφει ο Αποστολάρας στην αγαπημένη του άσημη ποιήτρια Λώρα - πραγματική ή επινοημένη, δεν έχει σημασία.

Και ο ίδιος ο Καρακίτσος, που συντάσσεται με όσους πιστεύουν ότι «η πραγματικά μεγάλη ιστορία είναι η μικροϊστορία», δηλώνει ότι οι περιπλανώμενοι παλαιστές «καθιστούν τη ζωή τους μια αντεστραμμένη, ψεύτικη και φτωχική Ιλιάδα του Μεσοπολέμου».

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Στα ιδιαίτερα διαμερίσματα της μνήμης
Από τις πρώτες κιόλας σελίδες της αυτοβιογραφίας του Εντουαρντ Σαΐντ διαπιστώνει κανείς, με μια έκπληξη που δεν αργεί να γίνει έως και αναγνωστική αμηχανία, ότι αυτός ο ιδεοτυπικός δημόσιος διανοούμενος, έχει...
Στα ιδιαίτερα διαμερίσματα της μνήμης
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Μια αντιφατική διαδρομή
Ο πόλεμος μεταξύ Ιρλανδών και Βρετανών το 1921 και οι επακόλουθες συμφωνίες οδήγησαν στην ίδρυση της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας, από την οποία όμως έμεινε έξω η επαρχία του Ολστερ, που παρέμεινε στη βρετανική...
Μια αντιφατική διαδρομή
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η αμφιθυμία του χρόνου
Η νέα συλλογή διηγημάτων του Γιώργου Σκαμπαρδώνη υποβάλλει εξαρχής στον αναγνώστη μια ιδιαίτερη και παράξενη γοητεία.
Η αμφιθυμία του χρόνου
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Θραύσματα μνήμης και Ιστορίας
«Η πλατεία Διαμαντιού, 1962» είναι το ευρύτερα γνωστό μυθιστόρημα της Καταλανής Μερσέ Ροδορέδα αλλά «Ο σπασμένος καθρέφτης,1974» θεωρείται το πιο ώριμο και τεχνικά άρτιο μυθιστόρημά της.
Θραύσματα μνήμης και Ιστορίας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Πρώτα βήματα και σταθερές πορείες
«Γιατί ζωή είναι οι άλλοι και η ζωή είναι όταν οι άλλοι σ’ ακουμπάν κι όταν γυρνούν προς εσένα τα σώματα των ανθρώπων», γράφει στο Μυθιστόρημά του ο Γιώργος Χειμωνάς. Και τι περιπέτεια είναι αυτή. Η περιπέτεια...
Πρώτα βήματα και σταθερές πορείες
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η γραφή της διασποράς
Ο άγνωστος στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό Abdulrazak Gurnah, ο φετινός νικητής του Νόμπελ Λογοτεχνίας, έχει στο ενεργητικό του δέκα μυθιστορήματα και έναν μεγάλο αριθμό διηγημάτων και δοκιμίων.
Η γραφή της διασποράς

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας