Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο μονόδρομος της ύφεσης
Dreamstime

Ο μονόδρομος της ύφεσης

  • A-
  • A+

Ριζοσπαστικές αναγνώσεις: Καπιταλισμός

Ρήξη με την Ε.Ε.

Ποιος εχέφρων θα έλεγε «όχι» στην ελεύθερη διακίνηση ιδεών, ανθρώπων, εμπορευμάτων στις χώρες της ιστορικής, πεπολιτισμένης και πεφωτισμένης Ευρώπης; Σε μια Ευρώπη της εργασίας και συμφωνιών σε λαϊκή βάση και συνεργασία;

Ελάχιστοι νομίζω, και αυτοί θα ήσαν άνθρωποι των ελίτ, οι οποίοι θα έβλεπαν να χάνονται τα προνόμια που τους έχουν παραχωρήσει πλουσιοπάροχα οι κυβερνήτες-φερέφωνά τους. Φαίνεται όμως ότι οι βουλές των ελίτ εξακολουθούν να επιβάλλονται και να εφαρμόζονται από υποταγμένους και δουλόφρονες ηγέτες.

Τα μικρά δικαιώματα κοινωνικής χροιάς που δόθηκαν τα πρώτα χρόνια στους εργαζόμενους, το παραμύθι για ελεύθερη πρόσβαση, πέρα από σύνορα, σύντομα αποκαλύφθηκε ότι ήσαν ένα δόλωμα για να αποφευχθούν εξαρχής αντιδράσεις και ξεσηκωμοί των σε καταναλωτικό οίστρο ευρισκόμενων ευρωπαϊκών κοινωνιών.

Τα τελευταία χρόνια οι μάσκες έπεσαν, διότι ο εθισμός των κοινωνιών αυτών στην αποχαύνωση, την αδράνεια και την απάθεια είχε ολοκληρωθεί. Αρκετά ένιωσαν την ευδαιμονία των κυρίαρχων τάξεων· ώρα να ξαναβρεθούν στη θέση που τους ανήκει: στη δουλεία!

Ακόμη και σήμερα υπάρχουν πολλοί που εμπιστεύονται τις «αρχές» και τις «αξίες» της ενωμένης Ευρώπης.

Σ’ αυτούς περισσότερο φαίνεται να απευθύνονται οι συγγραφείς του βιβλίου, να τους πείσουν δηλαδή, με τρανταχτά και αποκαλυπτικά στοιχεία, ότι Ευρώπη σημαίνει πλέον σκληρή λιτότητα, ρατσισμός, βάναυση καταστολή, σύνορα ντροπής (οι διεθνιστές του συμφέροντος...), περιστολή ελευθεριών, ανεργία καλπάζουσα και όλα αυτά που ταιριάζουν σε τυραννικά και ολοκληρωτικά καθεστώτα.

Ποιος μπορεί να φέρει αντίρρηση; Προφανώς μόνο οι συνθηκολογημένοι ηγέτες και οι κολαούζοι τους, οι τραπεζίτες και βιομήχανοι, οι λακέδες δημοσιογράφοι και οι κρατικοδίαιτοι διανοούμενοι (και πολλοί αφελείς ιδεολόγοι ευρωπαϊστές...).

Τι κάνει η Αριστερά βλέποντας τη χυδαία μετεξέλιξη της «γηραιάς ηπείρου» σε φαιά σχήματα;

Υπάρχει, όμως, Αριστερά σήμερα; Βεβαίως και υπάρχει, δρα όμως και κινείται έξω από Κοινοβούλια και πάντως δεν έχει καμιά σχέση με την εν Ελλάδι κυβερνώσα τέτοια. Μακριά! Ρήξη λοιπόν και σύγκρουση με αυτήν την Ευρώπη – όσο νωρίτερα τόσο καλύτερα.

Επιμέλεια: Γιώργος Σταματόπουλος

Τον Μάρτη του 2017 κλείνουν 60 χρόνια από την ίδρυση της ΕΟΚ (του προπομπού της Ευρωπαϊκής Ενωσης).

Τότε, το 1957 στη Συνθήκη της Ρώμης, οι κυρίαρχες τάξεις και οι κυβερνήσεις των πιο πλούσιων χωρών της Ευρώπης γιόρταζαν το ξεκίνημα της «ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης».

Το πρώτο βήμα σε αυτή την κατεύθυνση ήταν να εξασφαλίσουν μια διευρυμένη «κοινή αγορά» για τα προϊόντα τους.

Στα εξηκοστά τους γενέθλια, όσες φιέστες και να κάνουν οι ηγέτες της Ε.Ε., δεν θα μπορούν να κρύψουν την αληθινή εικόνα: το μεγαλεπήβολο σχέδιό τους είναι σε βαθιά κρίση, αυτό που κυριαρχεί είναι γκρίνιες, κλαψουρίσματα και καβγάδες.

Αλλά για τους λαούς της Ευρώπης, η Ε.Ε. σήμερα όλο και πιο πολύ ταυτίζεται με τα μνημόνια και τη σκληρή λιτότητα, την καταστολή, τον ρατσισμό.

Το πάρτι των γενεθλίων σε λίγους μήνες θα μοιάζει περισσότερο με κηδεία.

Μαρία Στύλλου, Πάνος Γκαργκάνας, Θανάσης Καμπαγιάννης, Σωτήρης Κοντογιάννης
«Κρίση στην Ε.Ε. και αντικαπιταλιστική εναλλακτική»
Εκδόσεις: Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο
Αθήνα 2016, 152 σελ.

Το νέο βιβλίο των εκδόσεων του Μαρξιστικού Βιβλιοπωλείου με τίτλο «Κρίση στην Ε.Ε. και αντικαπιταλιστική εναλλακτική», με κείμενα της Μαρίας Στύλλου, του Πάνου Γκαργκάνα, του Θανάση Καμπαγιάννη και του Σωτήρη Κοντογιάννη, έρχεται να συμβάλει στη συζήτηση που τα τελευταία χρόνια έχει ανάψει γύρω από την Ευρωπαϊκή Ενωση, εξετάζοντας τα ερωτήματα που προκύπτουν από αυτήν την πορεία και προτείνοντας απαντήσεις από μια αντικαπιταλιστική σκοπιά.

Ενα πρώτο ενδιαφέρον στοιχείο του βιβλίου είναι ότι αποτελεί μια συνεκτική ιστορική αναδρομή 60 χρόνων του οικοδομήματος ΕΟΚ/Ε.Ε.: από την Κοινή Αγορά στη Νομισματική Ενωση και από το Μάαστριχτ στο Brexit και τη σημερινή αποσύνθεση της Ευρώπης «του κεφαλαίου, του πολέμου και του ρατσισμού».

Το ένα σκέλος αυτής της ιστορικής αναδρομής είναι το οικονομικό –τα πρώτα κείμενα του βιβλίου απαντούν στα ερωτήματα για τις οικονομικές επιλογές των Ευρωπαίων καπιταλιστών και των κυβερνήσεων σε κάθε φάση αυτής της πορείας: από την «αναζήτηση της μεγάλης αγοράς» μέχρι την κρίση των νεοφιλελεύθερων πολιτικών σήμερα.

Οπως γράφει η Μαρία Στύλλου στην εισαγωγή του βιβλίου:

«Στο οικονομικό επίπεδο, οι μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες αντιμετωπίζουν με δέος την απειλή μιας επανάληψης καταρρεύσεων τύπου Λήμαν Μπράδερς. Για μεγάλο διάστημα, τα επικίνδυνα σημεία εμφανίζονταν ότι περιορίζονται στην περιφέρεια, στην Ελλάδα και στην Κύπρο, στην Ιρλανδία και στην Πορτογαλία. Υστερα οι ανησυχίες εστιάστηκαν στο τραπεζικό σύστημα της Ιταλίας και τώρα έχουμε φτάσει στο σημείο να απειλείται η ναυαρχίδα των γερμανικών τραπεζών, η Ντόιτσε Μπανκ».

Το άλλο σκέλος της κρίσης είναι το πολιτικό, εστιάζοντας στο «προσφυγικό» (αλλά όχι μόνο):

«Μια Ευρώπη που ήθελε να προβάλλεται ως Γη της Επαγγελίας για όλους τους πληθυσμούς γύρω της έχει φτάσει στο σημείο να υψώνει φράχτες κατά των προσφύγων, να ευθύνεται για τη μετατροπή της Μεσογείου σε υγρό τάφο χιλιάδων ψυχών και να καλλιεργεί τον τρόμο απέναντι σε εκατομμύρια μουσουλμανικών πληθυσμών που έχουν την ατυχία να ζουν σε ευρωπαϊκά κράτη. Καθόλου παράξενο που αυτή η κατάσταση συνδυάζεται με εικόνες πολιτικής κρίσης σχεδόν σε όλες τις χώρες-μέλη της Ε.Ε.».

Το δεύτερο πολύ ενδιαφέρον στοιχείο του βιβλίου αφορά τη διαχρονική εξέταση των αντιλήψεων που επικρατούσαν στην Αριστερά απέναντι στην Ε.Ε.: τα σχετικά κεφάλαια κάνουν μια ιδιαίτερα αναλυτική αναδρομή σε αυτές τις απόψεις –από τα συνέδρια της ΕΔΑ τη δεκαετία του ’60, στις «κωλοτούμπες» ΠΑΣΟΚ και ΚΚΕ τις δεκαετίες ’80 και ’90, μέχρι τον ΣΥΡΙΖΑ σήμερα– για να υποστηρίξουν ότι το ουσιώδες και κοινό πρόβλημα αυτών των απόψεων ήταν ότι πάντα αντιμετώπιζαν την ΕΟΚ/Ε.Ε. από «εθνική» και όχι από ταξική οπτική γωνία. Το αποτέλεσμα ήταν (και είναι) οι συνεχείς παλινωδίες στις πολιτικές επιλογές τους.

Αντίθετα, οι συγγραφείς υποστηρίζουν πως «απέναντι σε αυτή τη στρατηγική που χρεοκοπεί χρειάζεται να αντιπαραθέσουμε την προοπτική της αντικαπιταλιστικής ανατροπής. Η Ε.Ε. μέσα στην κρίση της αποκαλύπτει τον αληθινό χαρακτήρα της σαν ένας θεσμός ριζωμένος στις ανάγκες του καπιταλισμού… Η αντικαπιταλιστική ματιά ήταν και είναι πιο ρεαλιστική για την ανάλυση της πορείας της Ε.Ε. και για τον εξοπλισμό της εργατικής αντίστασης στις επιθέσεις της».

Το τελευταίο μέρος καλύπτει την αντίσταση στην Ε.Ε. Οχι μόνο την πρόσφατη (το μεγαλειώδες ΟΧΙ του Ιούλη 2015 στην Ελλάδα ή την καμπάνια του Lexit στη Βρετανία τον Ιούνη του 2016), αλλά και αυτήν που προηγήθηκε τις προηγούμενες δεκαετίες με τους εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές του εργατικού και αντικαπιταλιστικού κινήματος που πολιορκούσαν τις συνόδους κορυφής της Ε.Ε. στη Νίκαια, στη Σεβίλη, στη Θεσσαλονίκη ή με το γαλλικό «όχι» στο Ευρωσύνταγμα κ.ά.

Ενα ζωντανό πανόραμα μιας αντίστασης που ξεκινάει από παλιά.

Το συμπέρασμα του βιβλίου είναι ότι σήμερα, περισσότερο από ποτέ άλλοτε, «το μέλλον περνάει μέσα από τη σύγκρουση με την Ε.Ε., τη ρήξη και απαλλαγή από τα δεσμά της με την οικοδόμηση ενός εργατικού κινήματος που παλεύει για να ανατρέψει τον καπιταλισμό και να τον αντικαταστήσει με μια κοινωνία που θα φροντίζει για τις ανάγκες της πλειοψηφίας και όχι για τα κέρδη μιας άπληστης μειοψηφίας».

ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Η παράξενη μη κατάρρευση της μεσαίας τάξης στην Ελλάδα
Η παραδοσιακή μικροαστική τάξη, από τη μια πλευρά, φαίνεται πως αποδείχθηκε περισσότερο προσαρμοστική εντός της κρίσης, επινοώντας ποικίλες στρατηγικές διαχείρισης των επιπτώσεών της, ενώ η νέα μικροαστική...
Η παράξενη μη κατάρρευση της μεσαίας τάξης στην Ελλάδα
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Οι προβληματικές σχέσεις της απομεγέθυνσης με την άμεση δημοκρατία
«Το λεξιλόγιο της αποανάπτυξης» αποτελείται από κείμενα διαφόρων συγγραφέων, έκαστος των οποίων ασχολείται με κάποια έννοια-κλειδί, όπως «ευτυχία», «καπιταλισμός», «ανάπτυξη», «οικοκοινότητες». Οι έννοιες...
Οι προβληματικές σχέσεις της απομεγέθυνσης με την άμεση δημοκρατία
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Αδηφάγες εταιρείες που αρπάζουν ολόκληρες χώρες
Στο βιβλίο θρίλερ ο αντισυμβατικός Αμερικανός δημοσιογράφος και ερευνητής Γρεγκ Πάλαστ, κυνηγά αδίστακτους υπερπλούσιους- οικονομικούς δολοφόνους όπου γης. «Το πρόβλημα είναι ότι οι εταιρείες δεν έχουν ούτε...
Αδηφάγες εταιρείες που αρπάζουν ολόκληρες χώρες
MEDIA
Εφτά κορυφαίοι διανοούμενοι που μίλησαν στην «Εφ.Συν.»: Ενας γόνιμος διάλογος
Η «Εφ.Συν.» από την πρώτη μέρα λειτουργίας της άνοιξε τις σελίδες της σε στοχαστές απ’ όλο τον κόσμο. Οι συνεντεύξεις πλησιάζουν τις τετρακόσιες. Ακολουθούν αποσπάσματα από επτά σπουδαίους διανοούμενους της...
Εφτά κορυφαίοι διανοούμενοι που μίλησαν στην «Εφ.Συν.»: Ενας γόνιμος διάλογος
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ο «Ρομπέν των Φτωχών» λέει τη δική του ιστορία
Το βιβλίο του δραπέτη Βασίλη Παλαιοκώστα «Μια φυσιολογική ζωή. Δράσεις και αποδράσεις ενός επικηρυγμένου» είναι ένα συναρπαστικό αστυνομικό μυθιστόρημα που όμως πατά πάνω στη στυγνή πραγματικότητα, αυτή που...
Ο «Ρομπέν των Φτωχών» λέει τη δική του ιστορία
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
50+ κείμενα για μια περιπετειώδη πενταετία
Το νέο βιβλίο του Σωτήρη Βαλντέν «Η Αριστερά στην κυβέρνηση. Πρέσπες, Ευρώπη. 50+ κείμενα για μια περιπετειώδη πενταετία» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Θεμέλιο» περιλαμβάνει κείμενα παρέμβασης για τις...
50+ κείμενα για μια περιπετειώδη πενταετία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας