• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 8.7°C / 11.8°C
    3 BF
    57%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 7.6°C / 10.3°C
    5 BF
    51%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.0°C / 12.1°C
    2 BF
    60%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.7°C / 7.9°C
    3 BF
    33%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 5.9°C / 6.9°C
    0 BF
    75%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 7.0°C / 9.3°C
    3 BF
    45%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    3°C 3.4°C / 5.6°C
    3 BF
    52%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.6°C / 9.6°C
    2 BF
    53%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.2°C / 14.9°C
    4 BF
    66%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 7.9°C / 9.9°C
    3 BF
    53%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 8.8°C / 11.8°C
    5 BF
    62%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 7.3°C / 9.7°C
    2 BF
    57%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    4 BF
    76%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.4°C / 8.9°C
    3 BF
    53%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.0°C / 11.0°C
    2 BF
    54%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 12.8°C
    4 BF
    47%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.2°C / 12.1°C
    3 BF
    53%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.3°C / 9.4°C
    2 BF
    55%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.6°C / 10.0°C
    3 BF
    53%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 4.5°C / 4.5°C
    2 BF
    53%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ιράν 2022: μετά την εξέγερση, τι;

  • A-
  • A+
Με αφορμή την αυριανή παρουσίαση του νέου βιβλίου του, ο καθηγητής Σωτήρης Ρούσσος μάς μιλάει για το πριν και το μετά της Μέσης Ανατολής.

Με τίτλο «Επανάσταση και εξέγερση στη Μέση Ανατολή» (εκδόσεις Gutenberg), το –ιδιαίτερα καλαίσθητο– νέο βιβλίο του Σωτήρη Ρούσσου, καθηγητή Διεθνών Σχέσεων και Θρησκείας στη Μέση Ανατολή και τη Μεσόγειο στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και επιστημονικού υπεύθυνου του Κέντρου Μεσογειακών, Μεσανατολικών και Ισλαμικών Σπουδών στο ίδιο Πανεπιστήμιο, επικεντρώνεται στις μεγάλες εξεγέρσεις/επαναστάσεις που επηρέασαν καθοριστικά τη Μέση Ανατολή: τη Μεγάλη Αραβική Εξέγερση στην Παλαιστίνη (1936-1939) και την Ισλαμική Επανάσταση στο Ιράν (1979).

Στο βιβλίο σας έχετε επιχειρήσει μια νέα περιοδολόγηση της σύγχρονης Μέσης Ανατολής, με βάση τις εξεγέρσεις και όχι τους πολέμους.

Μέχρι τώρα, βάζαμε ορόσημα στη Μέση Ανατολή, πρώτον, στη βάση των αραβοϊσραηλινών πολέμων ή του πολέμου Ιράν - Ιράκ και, δεύτερον, στη βάση των συμφερόντων των μεγάλων δυνάμεων/υπερδυνάμεων –Ψυχρός Πόλεμος, Αραβικός Ψυχρός Πόλεμος, μεταψυχροπολεμική εποχή, παρέμβαση των Αμερικανών στη Μέση Ανατολή μετά το 1991, επίθεση στους Δίδυμους Πύργους–, άρα η περιοδολόγηση που κάναμε ήταν με βάση τις εξωτερικές επιρροές στη Μέση Ανατολή και όχι με τη δυναμική των κοινωνιών και των λαών της. Αυτό είχε αποτέλεσμα να αιφνιδιαζόμαστε κάθε φορά που μια εσωτερική δυναμική ερχόταν να αλλάξει το περιφερειακό τοπίο και τις διεθνείς σχέσεις στη Μέση Ανατολή. Μια εσωτερική δυναμική που προφανώς έχει σχέση και με το διεθνές περιβάλλον, δεν είναι ξέχωρη…

● Στη διεπιστημονική προσέγγιση που προτάσσετε, επιστρατεύετε τις θεωρίες για τα κοινωνικά κινήματα και τις επαναστάσεις αλλά και τη μελέτη των διεθνών σχέσεων.

Οι διεθνείς σχέσεις μέχρι τώρα συζητούσαν μόνο για τα κράτη και έλεγαν: «Αν γίνει μια επανάσταση σε ένα κράτος, τι επίπτωση θα έχει αυτό στις διεθνείς σχέσεις;» Εμένα δεν με ενδιαφέρει μόνο αυτό. Θεωρώ ότι οι επιπτώσεις που έχει στις διεθνείς σχέσεις και στους περιφερειακούς συσχετισμούς έχουν να κάνουν ακριβώς με την ίδια τη φύση και τα αίτια της εξέγερσης ή της επανάστασης αυτής, τα οποία πρέπει να μελετήσουμε, γιατί, διαφορετικά, δεν μπορούμε να καταλάβουμε τις αλλαγές που φέρνει και στον περιφερειακό συσχετισμό ισχύος.

Αυτό είναι εμφανές στην ανάλυση που κάνετε για τη Μεγάλη Αραβική Εξέγερση του 1936-1939 στην Παλαιστίνη, η οποία δεν έχει απασχολήσει ιδιαίτερα την ελληνική βιβλιογραφία.

Πράγματι, αλλά ούτε στην ξένη βιβλιογραφία είναι κάτι που συζητιέται πολύ. Αυτό οφείλεται στο ότι γενικότερα η δυτική ιστοριογραφία δεν θέλει να δώσει στους Παλαιστίνιους μια ύπαρξη εξέγερσης και κινήματος πριν από το 1970. Κανείς δεν θέλει να πει ότι όλο αυτό το παναραβικό δίκτυο και οι αραβοϊσραηλινοί πόλεμοι ουσιαστικά ξεκίνησαν –τους δόθηκε τεράστια ώθηση, ενώθηκαν– από μια παλαιστινιακή εξέγερση.

Το θέμα του βιβλίου σας είναι δραματικά επίκαιρο όσον αφορά όσα συμβαίνουν στο Ιράν σήμερα με αφορμή τη δολοφονία της Μαχσά Αμινί τον Σεπτέμβριο. Θεωρείτε ότι θα έχει επιτυχία αυτή η εξέγερση;

Η εξέγερση θα πετύχει μόνο, πρώτον, αν συμμετάσχουν οι μεγαλέμποροι του παζαριού και ένα τμήμα –δεν χρειάζεται να είναι πλειοψηφικό– των κληρικών και, δεύτερον, αν αποκτήσει ηγεσία. Πρέπει να υπάρχει ένα πολιτικό υποκείμενο είτε στο πρόσωπο ενός ηγέτη, μιας προσωπικότητας, είτε μιας οργάνωσης, η οποία θα συνθέσει τα διαφορετικά αιτήματα. Εννοώ ότι, όταν, π.χ., πήγε στην Τεχεράνη ο Χομεϊνί το 1979 είπε: «Είμαι ο αρχηγός και σας φέρνω την Ισλαμική Επανάσταση, το ισλαμικό καθεστώς», το οποίο δεν ήξεραν τι είναι, αλλά ήταν κάτι. Ηταν μια εναλλακτική. Τώρα, αυτό που πολλοί διερωτώνται είναι: «Αμα τους ανατρέψουμε αυτούς, τι θα κάνουμε μετά;». Πρέπει να υπάρχει σύνθεση. Αλλα είναι τα αιτήματα του κύριου κορμού των διαμαρτυριών στην Τεχεράνη και σε άλλες μεγάλες πόλεις, άλλα των Κούρδων –πιο αυτονομιστικά– κ.λπ.

Ας έρθουμε στην Εγγύς Ανατολή. Πιστεύετε ότι οι μέρες της πολιτικής «αφθονίας» του Ερντογάν είναι μετρημένες;

Πιστεύω ότι οι μέρες της πολιτικής ευκολίας του Ερντογάν είναι μετρημένες ή δεν υπάρχουν πια. Φοβάμαι ότι με την πρόσφατη επίθεση στην πλατεία Ταξίμ, εκτός από το να κυνηγήσει τους Κούρδους, κάτι που το κάνει μόνιμα, αν επαναληφθούν οι επιθέσεις, ίσως πει ότι «η Τουρκία πρέπει να μπει σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και δεν μπορούν να γίνουν εκλογές», με ό,τι αυτό συνεπάγεται…

ΥΓ. Σκεφτήκαμε να ρωτήσουμε τον κ. Ρούσσο αν βλέπει έστω και μια ισχνή πιθανότητα μαζικής αντίδρασης στην Ελλάδα, αλλά το αποφύγαμε, γιατί γνωρίζαμε την απάντηση…


📌 Πληροφορίες: Στην εκδήλωση (αύριο Τετάρτη 30 Νοεμβρίου στις 19.00 στην ΕΣΗΕΑ, Ακαδημίας 20) θα μιλήσουν ο Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος, καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, πρώην υπουργός, ο Νίκος Κοτζιάς, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Πειραιά, πρόεδρος του ΠΡΑΤΤΩ, και ο Σωτήρης Λίβας, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Τη συζήτηση θα συντονίσει ο δημοσιογράφος Μιχάλης Ψύλος.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ενας πρίγκιπας των γραμμάτων
Με αφορμή την έκδοση του 6ου τεύχους του περιοδικού «Νέο Πλανόδιον» που είναι αφιερωμένο στον Δημήτρη Αρμάο, οι συντελεστές του περιοδικού διοργανώνουν ένα φιλολογικό μνημόσυνο προς τιμήν του.
Ενας πρίγκιπας των γραμμάτων
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
«Μπάρκο προς τη θύμηση»
Ο Μανώλης Λαμπρίδης μάς μεταφέρει στην Κάρπαθο την εποχή της ιταλικής κατοχής και μας διηγείται τη ζωή καθημερινών ανθρώπων με έμφυτη θυμοσοφία.
«Μπάρκο προς τη θύμηση»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Τα πρόσωπα μεταξύ οικονομικής επιστήμης και πολιτικής μετά τη Μεταπολίτευση
Στο νέο του βιβλίο ο Νίκος Σουλιώτης με πρωτότυπο και γοητευτικό τρόπο τραβάει το νήμα των οικονομολόγων τεχνοκρατών ως προσώπων, όχι μόνο στη διάρκεια της κρίσης αλλά από τη Μεταπολίτευση ώς πρόσφατα στο 2019.
Τα πρόσωπα μεταξύ οικονομικής επιστήμης και πολιτικής μετά τη Μεταπολίτευση
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
30 χρόνια εργασιακής απορρύθμισης
Το βιβλίο αναφοράς του Γιάννη Κουζή, πρόεδρου του Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής Παντείου Πανεπιστημίου, παρουσιάζεται απόψε στον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων.
30 χρόνια εργασιακής απορρύθμισης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας