• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 9.9°C / 13.0°C
    2 BF
    80%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 10.3°C / 13.3°C
    3 BF
    86%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 12.6°C / 14.4°C
    3 BF
    74%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 7.9°C / 9.4°C
    1 BF
    81%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 10.2°C
    3 BF
    87%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 10.0°C / 10.4°C
    1 BF
    96%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 6.4°C / 6.8°C
    1 BF
    100%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    2 BF
    80%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 11.6°C / 12.8°C
    2 BF
    88%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 11.2°C / 11.2°C
    2 BF
    79%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 14.4°C / 14.4°C
    4 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 11.2°C / 11.2°C
    4 BF
    74%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    4 BF
    81%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 10.1°C / 11.7°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.5°C / 12.3°C
    1 BF
    85%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 14.8°C / 16.0°C
    1 BF
    86%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.8°C / 13.2°C
    0 BF
    100%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    0 BF
    80%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.7°C / 13.4°C
    2 BF
    84%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 7.9°C
    1 BF
    94%

ΚΑΙΤΗ ΔΙΑΜΑΝΤΑΚΟΥ. Θεατρικές ιστορίες του Παππού Αριστοφάνη. Σκηνές Πρόσληψης. Εκδόσεις Gutenberg, 2021. Σελ. 824

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πολυεδρικό μονόγραμμα του Αριστοφάνη

  • A-
  • A+
Χωρίς αμφιβολία κάθε ερευνητής θα οδηγηθεί στο μέλλον στον θεατρικό Αριστοφάνη έχοντας για γνώμονα και οδηγό του το βιβλίο της Διαμαντάκου. Οι ιστορίες του Παππού των κωμικών όλου του κόσμου, που η ερευνήτρια αφηγείται στην από κάθε άποψη άρτια έκδοση των Gutenberg, είναι η πολύτιμη παρακαταθήκη της σε κάθε φίλο του θεάτρου και κάθε συνοδοιπόρο της σκηνικής του περιπέτειας.

Καρπός πολυετούς περιδιάβασης στα τοπία του αρχαίου δράματος και στη «χώρα Αριστοφάνη», το νέο βιβλίο της καθηγήτριας του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών Καίτης Διαμαντάκου προσφέρεται σήμερα σαν μια επιστημονικά και αναγνωστικά συναρπαστική εμπειρία. Παρά τον όγκο του, αποπνέει ελαφράδα και γοητεία, κομψότητα γραφής και άπλα περιεχομένου. Σε όσους το επιλέξουν, θα προσφέρει ευρεία και τεκμηριωμένη γνώση για την πρόσληψη του Αριστοφάνη (και των πέριξ αυτού) στο παγκόσμιο και ελληνικό θεατρικό γίγνεσθαι, αλλά και εκείνη την περιβόητη αναγνωστική έλξη που ασκούν ανέκαθεν τα καλογραμμένα, καλοστημένα και καλο-επιμελημένα βιβλία.

Η Καίτη Διαμαντάκου αποτελεί άλλωστε τη βασική αυτή τη στιγμή μελετήτρια του Αριστοφάνη και της αττικής και νέας κωμωδίας στη συμπλεκτική σχέση τους με το ελληνικό θέατρο. Διότι όσοι έχουν ποτέ ασχοληθεί με το θέατρο το γνωρίζουν από πρώτο χέρι: Ποτέ δεν είναι -και δεν μπορεί να είναι- μόνο ο Αριστοφάνης ή ο Αριστοφάνης από μόνος του. Η διερεύνηση της πρόσληψης κάθε συγγραφέα δεν είναι ανεξάρτητη από τη συνισταμένη των υπόλοιπων τάσεων που έδρασαν σε διάφορες εποχές επί σκηνής. Ο Αριστοφάνης είναι λοιπόν -και το έργο της Διαμαντάκου το φανερώνει- στην πραγματικότητα ένας «τόπος» θεάτρου, ο οποίος αποκτά διάσταση, ουσία και πνεύμα μόνο εν συναρτήσει με τα γύρω και όσα εκτός αυτού τον καθορίζουν.

Το βιβλίο χωρίζεται έτσι σε πέντε Κεφάλαια που συναρτούν από κοινού ένα πολυεδρικό μονόγραμμα για το βασικό είδωλο του αρχαίου κωμωδιογράφου στο θέατρό μας. Κατά σειρά περιλαμβάνει πρώτα ένα Κεφάλαιο για τον «Πλούτο», καταληκτικό έργο της σωζόμενης αριστοφανικής κωμωδίας κι ωστόσο αφετηρία της αναβίωσής της σε γραμματολογικό και θεατρικό επίπεδο, στο παγκόσμιο και ελληνικό θέατρο. Οι λόγοι για την περιπέτεια της αντίστροφης αυτής πρόσληψης είναι πολλοί. Αναζητώντας τους η Διαμαντάκου κατορθώνει να τεκμηριώσει τη σχέση του περιεχομένου και της ιδιομορφίας του συγκεκριμένου έργου με την ευρύτητα της αποδοχής του.

Το δεύτερο Κεφάλαιο του βιβλίου ανοίγει (και ουσιαστικά περατώνει) μια μεγάλη συζήτηση γύρω από την προσωπική συμβολή του Κάρολου Κουν στη σκηνική απόδοση του Αριστοφάνη –ως γνωστόν, η σχέση τους υπήρξε μια από τις πλέον δημιουργικές εκλεκτικές συγγένειες του θεάτρου μας–, ειδικά όπως αυτή συνδέθηκε τριγωνικά με τη μορφή του λαϊκού θεάτρου και βασική συνιστώσα της αισθητικής γραμμής του Θεάτρου Τέχνης: τον Καραγκιόζη.

Το τρίτο Κεφάλαιο του βιβλίου είναι πιθανόν και το πλέον εντυπωσιακό στη διεκπεραίωσή του. Πραγματεύεται το πρόσωπο της γυναίκας στον Αριστοφάνη και τις σκηνικές απεικονίσεις της από την αρχαιότητα έως σήμερα. Πρόκειται για ένα τεράστιο σε όγκο υλικό που ξεκινά από τις γερές φιλολογικές βάσεις της ερευνήτριας και επεκτείνεται –με φανερή άνεση ακαδημαϊκού που κατέχει τον χώρο της– στη δαιδαλώδη διεθνή βιβλιογραφία για το θέατρο, για να εκβάλει τελικά στην παγκόσμια και ελληνική σκηνική πράξη. Μας δίνει έτσι τη δυνατότητα να παρακολουθήσουμε τον τρόπο με τον οποίο το γυναικείο πρόσωπο αποτυπώνεται καταρχάς στο ίδιο το κείμενο και τις πραγματολογικές αναφορές του και έπειτα τον τρόπο με τον οποίο αυτό εμφανίζεται επί σκηνής σύμφωνα με τις πολιτιστικές και πολιτικές επιταγές κάθε εποχής προωθώντας σκηνικά μορφώματα, σαν κτήμα και δείκτης των καιρών.

Ακολουθεί ακόμη ένα εντυπωσιακό σε τεκμηρίωση και ευρύτητα –τέταρτο– Κεφάλαιο για την αρχαία και νέα κωμωδία, από τη σκηνή αυτή τη φορά του Εθνικού Θεάτρου – έτερου βασικού, μαζί με το Θέατρο Τέχνης, πόλου διαμόρφωσης του ελληνικού θεάτρου. Και το βιβλίο ολοκληρώνεται εξετάζοντας αυτή τη φορά την πορεία του Αριστοφάνη προς τη μετα-νεωτερικότητα, με μεταφράσεις, ανεβάσματα, διδασκαλίες και ερμηνείες που αφορούν κυρίως την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Σε όλη τη διάρκεια του βιβλίου ονόματα-σταθμοί για την αναβίωση του αρχαίου κωμικού, όπως του Κάρολου Κουν, του Αλέξη Σολομού, του Μίνωα Βολανάκη ή του Σπύρου Α. Ευαγγελάτου, μελετώνται δίπλα σε γενικότερα εννοιολογικά ζητήματα, όπως η σύμβαση της μονοφυλετικής διανομής ή το «ελληνικό», σε σχέση με τις διεθνείς τάσεις πρόσληψης της αρχαίας ελληνικής κωμικής παράδοσης, παράδειγμα.

Χωρίς αμφιβολία κάθε ερευνητής θα οδηγηθεί στο μέλλον στον θεατρικό Αριστοφάνη έχοντας για γνώμονα και οδηγό του το βιβλίο της Διαμαντάκου. Οι ιστορίες του Παππού των κωμικών όλου του κόσμου, που η ερευνήτρια αφηγείται στην από κάθε άποψη άρτια έκδοση των Gutenberg, είναι η πολύτιμη παρακαταθήκη της σε κάθε φίλο του θεάτρου και κάθε συνοδοιπόρο της σκηνικής του περιπέτειας.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Οι εξομολογήσεις που άλλαξαν την ιστορία του αυτοβιογραφικού λόγου
Στην κοσμοθεώρηση λοιπόν του Ρουσό ο κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός. Η ζωή έχει μια αυταξία έτσι όπως δόθηκε από τη φύση. Η φύση είναι πάνω από ηθικούς κώδικες των πεπερασμένων μέσα στον χρόνο κοινωνικών...
Οι εξομολογήσεις που άλλαξαν την ιστορία του αυτοβιογραφικού λόγου
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Η περιπέτεια του κόσμου, η περιπέτεια του βιβλίου
Η Βαγέχο επιλέγει μια συνειρμική γραφή, που επιτρέπει ποικίλες παρεκβάσεις στην εξιστόρηση. Παρεκβάσεις που περιλαμβάνουν τόσο τα προσωπικά της βιώματα με τα βιβλία όσο και την ελεύθερη περιδιάβαση στη...
Η περιπέτεια του κόσμου, η περιπέτεια του βιβλίου
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Το «Καμένο χαρτί» του εαυτού και του κόσμου
Τα ηθικά διλήμματα, η αμφιβολία, το υπαρξιακό άγχος, η αναζήτηση –συχνά μάταια– της ελπίδας επανέρχονται και σε αυτό το μυθιστόρημα του Γκριν, όπου παρατηρούμε τους ήρωες να παλινδρομούν ανάμεσα στην πίστη,...
Το «Καμένο χαρτί» του εαυτού και του κόσμου
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ενα φιλοσοφικό μυθιστόρημα μαθητείας για τον 21ο αιώνα
Θα ήταν επομένως σκόπιμη μια επικαιροποίηση της παρατήρησης της Μάργκαρετ Κάνοβαν, η οποία, στην –κατατοπιστική, αν και γραμμένη προ εικοσαετίας– εισαγωγή της γι’ αυτή την έκδοση του έργου, υποστηρίζει ότι «η...
Ενα φιλοσοφικό μυθιστόρημα μαθητείας για τον 21ο αιώνα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας