• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 21.7°C / 25.1°C
    2 BF
    62%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 20.2°C / 23.9°C
    2 BF
    67%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 20.5°C / 23.2°C
    2 BF
    84%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 17.2°C
    2 BF
    85%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    4 BF
    73%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 19.6°C / 24.0°C
    2 BF
    82%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 16.8°C / 20.4°C
    2 BF
    46%
  • Αγρίνιο
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    20°C 20.2°C / 20.2°C
    2 BF
    89%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 24.9°C
    4 BF
    60%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 23.5°C
    3 BF
    64%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 23.3°C / 24.4°C
    5 BF
    69%
  • Σκόπελος
    Βροχοπτώσεις μέτριας έντασης
    21°C 20.7°C / 21.2°C
    0 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    3 BF
    88%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 20.1°C / 20.1°C
    1 BF
    49%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    23°C 20.5°C / 24.0°C
    2 BF
    50%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.8°C / 22.8°C
    2 BF
    43%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    25°C 22.1°C / 25.0°C
    2 BF
    40%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 19.3°C / 21.0°C
    1 BF
    82%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 20.3°C / 23.9°C
    2 BF
    87%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 17.1°C / 17.1°C
    2 BF
    74%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Στοιχεία θεολογίας του μοντερνισμού

  • A-
  • A+

Το 1958 ο Αρης Κωνσταντινίδης ολοκλήρωσε το «Ξενία» της Ανδρου. «Τρίτων» το όνομά του. Μια επιλογή απόλυτα συμβατή με τη θαλασσοδαρμένη αυτή περιοχή στη Χώρα της ανεμόεσσας Ανδρου, που είναι διαρκώς εκτεθειμένη στη δυνατή τραμουντάνα του πελάγους.

Ποτέ δεν αγαπήθηκε από τους γηγενείς το σημερινό κουφάρι. Ποτέ δεν το θεώρησαν δικό τους. Ο Αρης Κωνσταντινίδης με πλήρη επίγνωση της άκαμπτης τυπολογίας του ξενοδοχείου του, απέφυγε να χρησιμοποιήσει αρχικά τα κυρίαρχο λευκό χρώμα και, όπως συνήθιζε, ακολούθησε τη δική του προσωπική ερμηνεία, αταλάντευτα πιστή στην αρχαία χρωματική εμμονή του. Τόνοι του άσπρου και του μαύρου, γαιώδη χοντροκόκκινα, ώχρες και γαλάζιο του Απελλή. Το «τεύχος» με τη ματιέρα, την υφή των υλικών του ή με τα «αληθινά» χρώματα. Ενας μονολιθικός επιμήκης όγκος, casa domino από μπετόν, ένα ορθολογικό κουτί με αυστηρή γεωμετρική δομή και οπτικές συντεταγμένες μιας ανυποχώρητης και ασυμβίβαστης συνθετικής ποιητικής. Μόνο τα χρώματα ετούτα είναι όσα διασώθηκαν σε φλούδες, που απολεπίστηκαν σταδιακά λες και ήταν το δέρμα που συγκρατούσε το σώμα.

ΕΙΡΗΝΗ ΦΙΛΙΠΠΙΔΗ. Τέχνη στα ερείπια. Ξενία Ανδρου. Δίγλωσσο. φωτογραφικό λεύκωμα. Εκδόσεις Μέλισσα, 2022. Σελ. 101

Η Ειρήνη Φιλιππίδη, οξυδερκής παρατηρητής και όχι συλλέκτης εικόνων, ως έμπειρος γνώστης της συνάφειας των χρωματικών εντάσεων των επιφανειών της επιδερμίδας ή των υποχωρήσεων των αντικειμένων, διακοσμήτρια η ίδια και συνθέτης χώρων σε σκαριά για οιονεί ταξιδιώτες, δεν υπήρξε ποτέ εφήμερος περαστικός επισκέπτης. Το ανήσυχο ταμπεραμέντο της, οδηγημένο από τον πόθο της θέας των σπαραγμάτων, σαν άλλος Κυριακός Αγκωνίτης σε μια όψιμη μετανεωτερική εποχή, ώθησε τα βήματά της στο εσωτερικό των πραγμάτων. Στα στοιχειά που αναδύονται από το βάθος και –ενίοτε– τον βυθό των έρημων χώρων. Εκεί που περίμεναν να αποκαλυφθούν τα φανερά και τα άδηλα ίχνη της προσωπικής της κατάδυσης στην «τέχνη των ερειπίων» όπως την ονόμασε. Ενας αρχαιολογικός δηλαδή χώρος του μοντέρνου, που ήταν για χρόνια στο διάβα της και πρόσμενε το δικό της ανήσυχο και συμπεριληπτικό βλέμμα, τη δική της φωτογραφική «ερειπιογραφία».

Η Ειρήνη δεν αρκέστηκε μόνο σε αισθητικές κατατάξεις και συγκρίσεις με τα πρότυπα της κατεστραμμένης Πομπηίας, ούτε περιορίστηκε σε επιδέξιες και επιλεκτικές σταχυολογήσεις των εικόνων της συντριβής. Ενστικτωδώς στην αρχή και συστηματικά στη συνέχεια, με την ακρίβεια μιας εργαστηριακής γραφιστικής –και ενίοτε χειρουργικής– ενδοσκόπησης, παρέθεσε με οξύ αισθητήριο τις διάσπαρτες λήψεις και κατάφερε να ανασυγκροτήσει τα πρωταρχικά οπτικά ερεθίσματα και να τα ενοποιήσει εκ νέου προτείνοντας πολύπτυχες συνθέσεις σαν τα αγιογραφημένα βημόθυρα στις εκκλησίες του αρχιπελάγους. Η «αρχαιολογία του μοντέρνου», μετά την αρχική επεξεργασία των ευρημάτων, ξεπέρασε τις όποιες κοσμικές προσλαμβάνουσες, αφήνοντας να αναφανεί ο «θεολογικός» χαρακτήρας της πίστης των σπαραγμάτων. Ψηφιδογράφος μιας νέας δημιουργικής εικασίας, σαν τους χειροτέχνες της Μονής της Χώρας στη Βασιλίδα και τους Μακεδόνες τεχνίτες της Πέλλας και των ψηφιδωτών της Ροτόντας, η φωτογράφος μεταμορφώθηκε από υποψιασμένο συλλέκτη τεκμηρίων σε δημιουργό μιας άλλης αναγέννησης από την τέφρα του μοντερνιστικού κελύφους.

Ο Αρης Κωνσταντινίδης δεν ευτύχησε με τον «Τρίτωνα» όσο τον γνώρισε, αλλά μέσα από τις λήψεις των ερειπίων αφήνεται τώρα να αναδυθεί το αληθινό του πνεύμα, η αναμφίβολη ιδιοφυΐα του και η αυτοθυσιαστική του τόλμη, στις λεπτές φολίδες που απόμειναν σαν το ύστερο δέρμα των τζιτζικιών στις πλαγιές της Παναχράντου. Οχημα αυτής της αφύπνισης, η διαμεσολάβηση, το τρυφερό φωτογραφικό άγγιγμα και η διαπεραστική ματιά της Ειρήνης. Δάσκαλε, αναπαύσου «εν Ειρήνη». Οσοι βλέπουμε μέσα στο φως των ερειπίων σου, μπορούμε να πιστέψουμε και να υπερασπιστούμε ακόμη το όραμά σου με κλειστά μάτια… Στο μουσείο της Ακρόπολης υπάρχουν αρχαία τάματα. Χιλιάδες μπορεί να βρει κανείς σήμερα, ευλαβικά κρεμασμένα σε εικόνες και ξωκλήσια του Αιγαίου μαζί με μυριστικά φύλλα βασιλικού. Οι πιστοί φορούν ακόμη φυλαχτά στην αυγή της 4ης τεχνολογικής –ρομποτικής– επανάστασης την εποχή της Ανθρωποκαίνου. Φέτος συμπληρώθηκαν 40 χρόνια από την προβολή του «Blade Runner». Το 2012, σε μια επίσκεψη στο ένδοξο κουφάρι πήρα ένα μικρό κομμάτι σοβά βαμμένο με λουλακί χρώμα, πεσμένο στο πάτωμα. Ιδιο με εκείνο στο εξώφυλλο του βιβλίου της Ειρήνης. Σαν ξόρκι ίσως… Ο Θεός σώζοι (;) το μοντέρνο…

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Κάθε βιβλίο μού «αποκαλύπτεται» όταν είμαι έτοιμη να το γράψω
Η Λίλα Κονομάρα απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές.
Κάθε βιβλίο μού «αποκαλύπτεται» όταν είμαι έτοιμη να το γράψω
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Μεγάλα στοιχήματα μιας μεγάλης γιορτής
Μια μεγάλη βιβλιοφιλική γιορτή με παγκόσμιο χρώμα με στοιχήματα που μεγεθύνονται καθώς καλούνται να εφαρμοστούν σε μια χώρα ζαλισμένη από απανωτές κρίσεις. Μιλούν οκτώ πρόσωπα, που εμπλέκονται ενεργά στην...
Μεγάλα στοιχήματα μιας μεγάλης γιορτής
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Τρεις αφηγήσεις για τον Μένη, τρία βλέμματα για τον Κουμανταρέα
Ο Ιάκωβος Ανυφαντάκης, ο Χρίστος Κυθρεώτης και ο Γιάννης Τσίρμπας, μέσα από χαμηλόφωνα και συγκινητικά κείμενα, από αφηγήσεις που μετεωρίζονται ανάμεσα στην εξομολόγηση και την ανάμνηση ανασυστήνουν κάποιες...
Τρεις αφηγήσεις για τον Μένη, τρία βλέμματα για τον Κουμανταρέα
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Πολυεδρικό μονόγραμμα του Αριστοφάνη
Χωρίς αμφιβολία κάθε ερευνητής θα οδηγηθεί στο μέλλον στον θεατρικό Αριστοφάνη έχοντας για γνώμονα και οδηγό του το βιβλίο της Διαμαντάκου. Οι ιστορίες του Παππού των κωμικών όλου του κόσμου, που η ερευνήτρια...
Πολυεδρικό μονόγραμμα του Αριστοφάνη
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Κωνσταντίνα
Και θα έκλεινες το διήγημα με την Κωνσταντίνα να παρακολουθεί τηλεόραση στο μπαλκόνι, να παρακολουθεί ατάραχη εικόνες από μέτωπα πολέμου, από δάση που καίγονται και θάλασσες που ματώνουν. Κατά μια έννοια, θα...
Κωνσταντίνα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας