• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 17.3°C / 19.7°C
    2 BF
    66%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.3°C / 18.8°C
    1 BF
    58%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    20°C 18.7°C / 20.0°C
    3 BF
    64%
  • Ιωάννινα
    Ασθενής ομίχλη
    12°C 11.9°C / 15.9°C
    1 BF
    87%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    3 BF
    63%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 14.7°C / 18.2°C
    1 BF
    68%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 15.6°C
    2 BF
    58%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.8°C / 19.6°C
    1 BF
    62%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 18.3°C / 22.1°C
    4 BF
    69%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 18.9°C
    3 BF
    68%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.1°C / 20.8°C
    4 BF
    68%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.7°C / 17.6°C
    0 BF
    88%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 19.9°C / 20.9°C
    0 BF
    68%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    16°C 15.9°C / 16.5°C
    0 BF
    82%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.5°C / 16.7°C
    1 BF
    71%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.0°C / 22.8°C
    2 BF
    59%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.3°C / 20.4°C
    2 BF
    80%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.3°C / 16.0°C
    2 BF
    80%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.1°C / 18.9°C
    2 BF
    62%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.8°C / 13.8°C
    1 BF
    65%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Η Αριστερά με βοήθησε να καταλάβω την πραγματική ζωή»

  • A-
  • A+
Η «Εφ.Συν.» συναντά την ποιήτρια, συνομιλήτρια κάποτε του Γιάννη Ρίτσου και αειθαλή αριστερή, με αφορμή τη γαλλική έκδοση της συλλογής της «Αρχαία Μέλισσα», σε μετάφραση Βόλκοβιτς.

Αφορμή για τη συνάντηση με την ποιήτρια Γιώγια Σιώκου ήταν η πρόσφατη έκδοση της συλλογής της «Αρχαία Μέλισσα» στη γαλλική γλώσσα, με πρωτοβουλία του σπουδαίου μεταφραστή Μισέλ Βόλκοβιτς, έντεκα χρόνια μετά την πρώτη δίγλωσση έκδοση, η οποία στο αγγλικό κείμενο φέρει την υπογραφή του Ντέιβιντ Κόνολι. Ομως, οι αιτίες γι’ αυτήν τη συνάντηση που αποφασίσαμε να κάνουμε προϋπήρχαν ακόμη από το 2013, όταν διάβασα το ποίημά της «Ο βυθός». Ισως το πλέον αντιπροσωπευτικό από τα ποιήματα που εξέδωσε εκείνη τη χρονιά, με την ένατη, έως τότε, συλλογή της, «Αιώνας άστεγος» από τις εκδόσεις «Ταξιδευτής». Ακολούθησαν «Η Μεγάλη Σιωπή» από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη, το 2015, και η πιο πρόσφατη δουλειά της με τίτλο «Στα δένδρα μιλώ με τ΄ όνομα τους», σε ζωγραφική επιμέλεια του Πέτρου Ζουμπουλάκη, από τις εκδόσεις Ωκεανός.

Στη συνέντευξη που κάναμε, δεν ήμασταν οι δυο μας, μόνο. Συμμετείχε ενεργά, κάνοντας ερωτήσεις, και ο Δημήτρης Παναγόπουλος, νέος καλλιτέχνης, λάτρης της γραφής και της ποίησης.

● Τι είναι για σας η ποίηση; Eνα ταξίδι να ξεφεύγεις από την πραγματικότητα προκειμένου να την αντέξεις;

Oχι, καμία σχέση, γιατί και πάλι είσαι σε μία δίνη σε όλη σου τη ζωή. Tαξιδεύεις μαγικά, αλλά έχεις αφιερώσει τη ζωή σου ολόκληρη. Eίναι κάτι πολύ δύσκολο. Iδιαίτερα όταν καταθέτεις ολόκληρη τη ζωή σου στην ποίηση και είσαι μητέρα, έχεις παιδιά και μια εργασία καθημερινή.

● Υπήρξατε υπάλληλος στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Διοικητική υπάλληλος, αλλά έτυχε και μπήκα στη βιβλιοθήκη της Τράπεζας, η οποία, την περίοδο που ήταν διοικητής ο Ξενοφών Ζολώτας, με έστειλε να σπουδάσω με υποτροφία Βιβλιοθηκονομία. Εκεί κατάλαβα πως δεν θα ήταν και τόσο μακρινό όνειρο να μπορέσω να ασχοληθώ και με την ποίηση. Τότε, η βιβλιοθήκη ήταν η καλύτερη στα οικονομικά σε όλη την Ελλάδα. Ηταν σε πολύ υψηλό επίπεδο την εποχή που δούλεψα εκεί.

● Και πώς μπορέσατε να συνδυάσετε καθημερινό ωράριο και διοικητική δουλειά, με μια ρουτίνα διεκπεραίωσης, με δυο παιδιά, σύζυγο και καθημερινό γράψιμο;

Δύσκολα. Εργάστηκα 25 χρόνια στην Τράπεζα της Ελλάδος. Αλλά, αφού γεννήθηκαν τα παιδιά, δεν μου έφτανε το ωράριο για να μπορέσω να γράψω, να μελετήσω, να διορθώσω. Οπότε το 8ωρο του ύπνου δεν το διέθετα για ύπνο. Το διέθετα για γράψιμο και, φυσικά, στην Τράπεζα δεν έλεγα σε κανέναν ότι εγώ ασχολούμαι με την ποίηση, εκείνη την εποχή. Το έμαθαν αργότερα, όταν έκανα την πρώτη παρουσίαση του πρώτου βιβλίου μου, το 1994, στο Γαλλικό Ινστιτούτο. Τότε, ούτε που θα μπορούσα να φανταστώ ότι θα εκδιδόταν σήμερα η «Αρχαία Μέλισσα» στα γαλλικά, στο Παρίσι.

● Δημήτρης Παναγόπουλος: Υπήρχε λόγος που δεν είχατε πει στη δουλειά σας ότι γράφετε ποίηση;

Ναι. Φοβόμουν ότι δεν θα είχα την εκτίμησή τους εάν έλεγα ότι γράφω ποιήματα κάθε νύχτα, ότι δεν κοιμάμαι ή ότι ξενυχτάω πάνω σε κείμενα.

● Δ.Π.: Σήμερα, με την ανασφάλεια που μαστίζει τον χώρο του πολιτισμού και της τέχνης, πώς μπορεί ένας νέος να παραμερίσει την καθημερινότητά του και να είναι δημιουργικός;. Πώς μπορεί, δηλαδή, να γράψει ποίηση;

Eίναι πολύ δύσκολο, πρέπει να αφιερώσεις τη ζωή σου ολόκληρη. Πιστεύω ότι βρήκα τη δύναμη και τη γαλήνη να το κάνω από τα παιδιά μου και την ενθάρρυνση που είχα από τον Σωτήρη, τον σύντροφο της ζωής μου, που έφυγε νωρίς.

● Δ.Π.: Καλή ποίηση, καλή λογοτεχνία μπορεί να γράψει κάποιος μόνο εάν ξέρει τι είναι βάσανο;

Για να γράψεις καλή ποίηση, πρέπει να έχεις περάσει αυτήν την ατραπό. Δεν γράφεται καλή ποίηση με έναν δρόμο στρωμένο με τριαντάφυλλα, όχι. Θυμάμαι ότι, τα πρωινά, κατέβαινα πολύ νωρίς, πριν πιάσω δουλειά, για να γράψω για τους άστεγους και για τους τοξικομανείς στην Αθήνα. Οκτώ παρά τέταρτο έπρεπε να είμαι στο γραφείο.

Εφευγα στις έξι από το σπίτι, για να είμαι 7 η ώρα στην Ομόνοια, να τους δω την ώρα που σηκώνονται από τα κράσπεδα, γιατί δεν ήξερα, δεν είχα γνωρίσει αυτόν τον κόσμο και έπρεπε να πάω να δω πώς ζουν και πώς ξυπνούν. Με τους άστεγους έχω πάρα πολύ πονέσει και «Ο αιώνας άστεγος» είναι μέσα από την ψυχή μου. Ο σπαραγμός αυτών των ανθρώπων είναι κάτι το ανείπωτο.

● Δ.Π.: Ο ποιητής πρέπει να ζει μέσα στην κοινωνία, να μην είναι απομονωμένος.

Πρέπει να ζει την εποχή του.

● Πότε ήταν ο πρώτος στίχος;

Eγραφα από το γυμνάσιο.

● Τα έχετε κρατήσει;

Οχι, αλλά έχω το τετράδιο που έδωσα στον Γιάννη Ρίτσο. Toυ χρωστώ απέραντη ευγνωμοσύνη, γιατί αυτός ήταν που μου έδωσε δύναμη και αυτοπεποίθηση για να προχωρήσω. Τον συνάντησα πριν από 40 χρόνια, σε μια ομιλία του. Εγώ κρατούσα το τετράδιο εκείνο, ένα μπλε τετράδιο μαθητικό, και μέσα είχα γράψει ένα ποίημα μεγάλο για έναν ξυλογλύπτη. Είναι αυτός που έχει σκαλίσει αυτήν την καρέκλα που κάθεσαι. Εναν πονεμένο άνθρωπο από τα Χανιά. Είχε πεθάνει η γυναίκα του, είχε πεθάνει η κόρη του… δεν είχε πόρους, όλα αυτά με επηρέασαν πάρα πολύ σε σχέση με τις ξυλόγλυπτες καρέκλες του που ήταν με παγώνια που φτερούγιζαν. Οπότε, εκείνο το βράδυ που επέστρεψα, έγραψα εκείνο το ποίημα και έτυχε να συναντήσω τον Ρίτσο και να του το δώσω. Του είχα αφήσει το τηλέφωνό μου στο τετράδιο. Κι εκείνος μου τηλεφώνησε και επέμενε πάρα πολύ να ασχοληθώ με την ποίηση. Μου έλεγε ότι 8 ώρες πρέπει να μελετώ, να διορθώνω, ενώ εγώ εργαζόμουν στην τράπεζα. Κι από τότε αυτό κάνω. Οχι μόνο οκτώ ώρες. Πολύ περισσότερες.

● Δηλαδή αυτό που λένε ότι «η ποίηση γράφεται μόνο κατ’ έμπνευση» είναι ένας μύθος;

Oχι, αυτή είναι η πραγματικότητα. Ομως, μετά, θέλει πάρα παρά πολλή δουλειά για να έχεις ένα έργο. Την έμπνευση την περιμένω, αν τύχει να έρθει...

● Δ.Π.: Διατηρήσατε την επαφή σας με τον Ρίτσο;

H αλληλογραφία μας ήταν μέσω του «Κέδρου». Mου είχε πει να πηγαίνω στον «Κέδρο», στην κυρία Νινέτα, να αφήνω τα ποιήματά μου σε έναν φάκελο και ο «Κέδρος» έφερνε τα δικά του και, κάθε Κυριακή, στις 11 το πρωί, μας έπαιρνε τηλέφωνο. Ο Σωτήρης ήταν πάντα πάνω στο τηλέφωνο για να το σηκώσει πρώτος, να ακούσει τον Ρίτσο.

● Hσασταν πάντα κοντά στην Αριστερά;

Aπό όταν ήρθα στην Αθήνα από τα Χανιά και είδα τις μεγάλες διαφορές, τις αντιθέσεις, Πριν; Oχι.

● Mετανιώσατε που την ακολουθήσατε στις περιπέτειές της;

Πραγματικά, ήταν μία πολύ σωστή επιλογή και είμαι χαρούμενη που την έκανα εκείνα τα χρόνια της Μεταπολίτευσης και λίγο πριν, γιατί με βοήθησε πολύ στη ζωή μου.

● Δ.Π.: Σε τι σας βοήθησε;

Στο να νιώσω τον πόνο του άστεγου, να νιώσω τα ανάπηρα παιδιά, τα εγκαταλελειμμένα, να νιώσω τη φρίκη του πολέμου, να νιώσω τα ανάπηρα των πολέμων, να νιώσω περισσότερο τα παιδιά αυτά τα οποία εργάζονταν από μικρά στα λατομεία. Nαι, με βοήθησε πολύ, για να καταλάβω την πραγματική ζωή. Φυσικά, πάντα ήμουν ευαίσθητη και μπορούσα να νιώσω μέσα μου όλο αυτόν τον πόνο και όλη αυτή τη δυστυχία και όλη αυτή την ανισότητα και έτσι προχωρούσα.

● Και σήμερα;

Πιστεύω ότι και σήμερα βοηθάει, για να υπάρχει μία ελπίδα, ένα φως.

ΥΓ. Θα χρειαζόταν τουλάχιστον μια σελίδα για να συμπεριλάβουμε τους ανθρώπους, και όχι μόνο από το χώρο της τέχνης και του πολιτισμού στους οποίους η Γιώγια Σιώκου θέλησε μέσα από την «Εφ.Συν.» να πει ένα μεγάλο «ευχαριστώ» για τη συμβολή τους στα 12 βιβλία που έχει εκδώσει. Δεν παρέλειψε κανέναν. Ελπίζουμε να μας συγχωρέσει.


Η Γιώγια Σιώκου γεννήθηκε στα Χανιά και ζει στην Αθήνα. Εχει εκδώσει 11 ποιητικές συλλογές. Ποιήματά της έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά από τον Ντέιβιντ Κόνολι και, πρόσφατα, στα γαλλικά από τον Μισέλ Βόλκοβιτς.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ο Tάσος Λειβαδίτης σε τρίτομη συγκεντρωτική έκδοση
Σε μία βραδιά αφιερωμένη στον αγαπημένο ποιητή της μεταπολεμικής Αριστεράς θα μιλήσουν οι Θ. Νιάρχος, Γ. Κουβαράς, Γ. Βάγιας και Σπ. Αραβανής. Θα προβληθεί ντοκιμαντέρ για τον ποιητή, ενώ ο Ν. Ανδρουλάκης και...
Ο Tάσος Λειβαδίτης σε τρίτομη συγκεντρωτική έκδοση
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
«Το τελευταίο που θέλουμε είναι έναν χώρο τέχνης που να τον χρηματοδοτούν οι επιχειρήσεις»
Στον «Διάλογο για την τέχνη και την πολιτική», οι δύο καλλιτέχνες εκφράζουν τις απόψεις τους για τον κινηματογράφο, τη λογοτεχνία και την πολιτική.
«Το τελευταίο που θέλουμε είναι έναν χώρο τέχνης που να τον χρηματοδοτούν οι επιχειρήσεις»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
«Ο ποιητής είναι παράθυρο ανοιχτό στην εξουσία των καιρών...»
Τρία χρόνια συμπληρώνονται σήμερα χωρίς τον μεγάλο ποιητή Μάνο Ελευθερίου, κι ένα καινούργιο βιβλίο του Λευτέρη Λαμπράκη κυκλοφόρησε για να μας μεταφέρει μοναδικές στιγμές.
«Ο ποιητής είναι παράθυρο ανοιχτό στην εξουσία των καιρών...»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας