• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    4°C 2.6°C / 4.7°C
    0 BF
    56%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 0.3°C / 4.6°C
    3 BF
    40%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 5.4°C / 9.5°C
    2 BF
    66%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    1°C 0.9°C / 0.9°C
    3 BF
    44%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    0°C -0.1°C / -0.1°C
    1 BF
    59%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    2°C 0.0°C / 4.0°C
    2 BF
    43%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    -3°C -3.6°C / -0.9°C
    1 BF
    36%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 1.3°C / 7.6°C
    2 BF
    61%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 8.0°C / 11.4°C
    3 BF
    86%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    4°C -0.1°C / 3.9°C
    3 BF
    56%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 3.8°C / 7.9°C
    6 BF
    60%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    1°C 1.2°C / 1.2°C
    6 BF
    46%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 9.1°C / 9.1°C
    6 BF
    50%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    0°C -0.5°C / -0.5°C
    0 BF
    68%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    2°C -0.5°C / 1.7°C
    1 BF
    76%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 9.8°C / 11.8°C
    3 BF
    72%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 2.7°C / 4.9°C
    4 BF
    66%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    0°C 0.3°C / 0.4°C
    2 BF
    55%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    3°C 0.4°C / 4.7°C
    2 BF
    47%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    -3°C -3.2°C / -3.2°C
    2 BF
    77%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ενας λογοτεχνικός γίγαντας και οι γυναίκες

  • A-
  • A+
Τρία χρόνια μετά τον θάνατό του, βγαίνει στις ΗΠΑ η πολυαναμενόμενη βιογραφία που ο ίδιος ο Ροθ είχε παραγγείλει. Ο βιογράφος του αναγκαστικά αναφέρεται και στην πολυτάραχη ερωτική ζωή του συγγραφέα, τον οποίο κάποιες φεμινίστριες μίσησαν για το θάρρος και την ειλικρίνειά του στην καταγραφή της αρσενικής λαγνείας και τον ανακήρυξαν «μισογύνη».

Μόνο με ανάμεικτα συναισθήματα μπορεί κανείς να περιμένει να φτάσει και στα ελληνικά βιβλιοπωλεία η τόσο αναμενόμενη βιογραφία του Φίλιπ Ροθ από τον Μπλέικ Μπέιλι («Philip Roth: The Biography», εκδόσεις Jonathan Cape). Οι πιο περίεργοι για την ερωτική ζωή του ανθρώπου που με 31 μυθιστορήματα σε 51 χρόνια θεωρήθηκε ως ο μεγαλύτερος συγγραφέας του κόσμου όλου ίσως πάνε τρέχοντας να την πάρουν (ήδη στις ΗΠΑ, όπου κυκλοφορεί στις 8 Απριλίου, οι κριτικές είναι άπειρες και ο θόρυβος τεράστιος).

Οι πολλοί φανατικοί αναγνώστες του εδώ στην Ελλάδα, ίσως, πάλι δεν αντέξουν τα απανωτά «χτυπήματα» στην εικόνα του συγγραφέα, ακόμα και από τον βιογράφο που ο ίδιος επέλεξε και εμπιστεύτηκε. Κυρίως όσον αφορά τις σχέσεις του με τις γυναίκες και τη γνώμη του γι' αυτές.

Μα, εύλογα αναρωτιέται κανείς: έκρυψε ποτέ ο Ροθ τη ζωή του; Δεν ήταν πάντα στο στόχαστρο όχι μόνο της εβραϊκής κοινότητας, που θεωρούσε ότι τη μισεί, να 'ναι καλά ο μικρός του αυνανιστής Πορτνόι με τη φοβερή Εβραία μαμά, αλλά, κυρίως, των φεμινιστριών, που εκλάμβαναν ως απόδειξη «μισογυνισμού» την ειλικρίνεια με την οποία μετέφερε στις σελίδες του, όπως ο ίδιος έλεγε, κάθε τι το «αποκρουστικό» γύρω από την ανδρική λαγνεία και επιθυμία; «Υστερικός φόβος του πέους, ο φεμινισμός στον ρόλο της νέας ηθικής», σχολίαζε τότε.

Τώρα πια, ο λόγος ανήκει στον βιογράφο του. Αλλες κριτικές βρίσκουν ότι ο Μπέιλι μεροληπτεί υπέρ του Ροθ, άλλες ότι φορτώνει τις 900 σελίδες του βιβλίου με ερωτικά ανέκδοτα και ιστορίες. Κι ας είχε ζητήσει ο συγγραφέας από τον Ρος Μίλερ, τον προηγούμενο βιογράφο του, τον οποίο απέλυσε, να εστιάσει στο έργο του, όχι σε κουτσομπολιά, να μη μετατρέψει τη βιογραφία του στην «Ιστορία του πέους μου».

Ο Μπλέικ Μπέιλι, με τη σειρά του, έμπειρος βιογράφος που είχε άμεση πρόσβαση σε κάθε ντοκουμέντο, ακόμα και στον άγνωστο λίβελο που είχε γράψει ο Ροθ για τη δεύτερη σύζυγό του Κλερ Μπλουμ, η έκδοση του οποίου αποτράπηκε από συγγενείς και φίλους του, τον άκουγε επί χρόνια να διηγείται τη ζωή του. Μόνο ένα πράγμα, υποστηρίζει, του ζήτησε: «Δεν θέλω να με αποκαταστήσεις. Κάνε με μόνο ενδιαφέροντα».

Κανένας κριτικός δεν αρνείται, πάνω-κάτω, ότι ο Μπέιλι τα κατάφερε να γράψει ένα εντυπωσιακό, σύνθετο βιβλίο, φορτωμένο, βέβαια, με εκείνα που ειδικά σήμερα, σε εποχές #metoo, κανείς δεν μπορεί να αποφύγει και με πολύ λιγότερο φως -είναι και δύσκολο- να πέφτει στο πώς έγραφε ο Ροθ τα απίστευτα βιβλία του. «Πάντα, όλα επέστρεφαν στις γυναίκες», δικαιολογείται ο βιογράφος. Την αγαπημένη, εξιδανικευμένη μητέρα του, Μπες, και τις άλλες, αυτές που αγάπησε κι αυτές που μίσησε, δηλαδή τις δυο γυναίκες με τις οποίες έζησε δύο καταστροφικούς γάμους. Τη Μάγκι Μάρτινσον, που τον ανάγκασε να την παντρευτεί χρησιμοποιώντας τα ούρα μιας εγκύου γυναίκας για να τον παραπλανήσει ότι περιμένει το παιδί του.

Και τη διάσημη Βρετανίδα ηθοποιό Κλερ Μπλουμ, την οποία αρχικά λάτρεψε και έζησε μαζί με αυτήν και την κόρη της, Αννα, στο Λονδίνο και στο κτήμα του στο Κονέκτικατ, για να αρχίσουν σιγά σιγά οι τριβές, η ασυνεννοησία και τα τσιλιμπουρδίσματα (ο Ροθ τα έριξε ακόμα και στη φίλη της Αννας, τη Φελίσιτι, με τη δικαιολογία «ποιο το νόημα να υπάρχει ένα χαριτωμένο κορίτσι στο σπίτι αν δεν το γαμάς;»). Είκοσι χρόνια κράτησε ο γάμος τους. Η Μπλουμ, πασίγνωστα είναι αυτά, ήταν η πρώτη που ξεσήκωσε εναντίον του ένα κύμα γυναικείας οργής κατηγορώντας τον στο βιβλίο της «Leaving A Doll House» («Eγκαταλείποντας ένα κουκλόσπιτο») για μύρια όσα, βία, μισογυνισμό και απιστίες.

Ο Ροθ δεν ξαναπαντρεύτηκε. Είχε δεκάδες ερωμένες, συχνά πολύ νεότερές του («Ημουνα σαράντα, ήταν δεκαεννέα, τέλεια», λέει στον Μπέιλι), ενώ δεν κρύβει ότι πήγαινε με πόρνες και είναι διάσημη η σχέση του με το «κουνελάκι» Αλις Ντέναμ. Στο βιβλίο αναφέρεται σε πολλές ερωμένες, αλλά και σε φίλες του (Τζάκι Κένεντι, Μία Φάροου, Μπάρμπρα Στράιζαντ, Αβα Γκάρντνερ). Οι περισσότερες σχέσεις του ήταν βραχύβιες, έζησε όμως και έναν δεσμό δεκαοχτώ ολόκληρα χρόνια με το μοντέλο Ινγκε, που του ενέπνευσε την Ντρένκα, ηρωίδα στο πιο άγριο, τολμηρό και σεξουαλικά ζωώδες έργο του, το «Θέατρο του Σάμπαθ» (εκδ. Πόλις) - το αγαπούσε περισσότερο από όλα τα βιβλία του.

Ηδη, με αφορμή τη βιογραφία, έχουν αρχίσει να επαναλαμβάνονται τα βιτριολικά γυναικεία σχόλια για τον Ροθ, πολλές φεμινίστριες διαβλέπουν, μάλιστα, ότι κάποια στιγμή θα πάψει να διαβάζεται (sic). O Mπέιλι, πάντως, περιγράφει πόσο ζεστές σχέσεις είχε με πρώην ερωμένες του, πόσο βαθιά τις αγαπούσε και τον αγαπούσαν και βρίσκονταν κοντά του τις τελευταίες μέρες και ώρες της ζωής του. Και φυσικά, άντε να πείσεις κορυφαίες γυναίκες συγγραφείς (και φεμινίστριες) σαν τη Ζέιντι Σμιθ και τη Νικόλ Κράους να πάψουν να τον θαυμάζουν.

Μπέιλι και Ροθ άρχισαν να συνεργάζονται το 2012 και ο συγγραφέας πέθανε το 2018 στα 85 του χρόνια. Ο βιογράφος του αφήνει να εννοηθεί ότι ο ηλικιωμένος και αποτραβηγμένος γίγαντας της λογοτεχνίας ένιωθε ότι ήταν παρεξηγημένος από γυναίκες και Εβραίους. Και ότι το έφερε βαρέως που δεν πήρε ποτέ το Νόμπελ. Οταν ανακοινώθηκε ότι το 2017, αντί γι' αυτόν, όπως όλος ο κόσμος περίμενε, το πήρε ο Μπομπ Ντίλαν, γέλασε: «ΟΚ, αλλά του χρόνου ελπίζω να το πάρουν οι Peter, Paul and Mary».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
«Η μετανάστευση είναι τραύμα διαχρονικό και πολυεπίπεδο»
Ο 33χρονος συγγραφέας, Χρήστος Αρμάντο Γκέζος, που ήρθε στην Ελλάδα μικρός από τη Χιμάρα, με το μυθιστόρημά του «Χάθηκε Βελόνι» καταθέτει τις περιπέτειες μιας οικογένειας από την Αλβανία του προηγούμενου αιώνα...
«Η μετανάστευση είναι τραύμα διαχρονικό και πολυεπίπεδο»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Η «Αγονη Γη» είναι ένα «ρυθμικό παράπονο» για το υπαρξιακό αδιέξοδο
«Ο Απρίλης είναι ο μήνας ο σκληρός...». Ακόμα και άνθρωποι που ελάχιστη σχέση έχουν με την ποίηση ξέρουν απέξω λίγους στίχους από την «Ερημη Χώρα» του Τ. Σ. Ελιοτ στη μετάφραση φυσικά του Γιώργου Σεφέρη.
Η «Αγονη Γη» είναι ένα «ρυθμικό παράπονο» για το υπαρξιακό αδιέξοδο
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Μια ηθική φωνή για τη λογοτεχνία
Ο Τζορτζ Στάινερ, που πέθανε τη Δευτέρα στο Κέμπριτζ της Αγγλίας σε ηλικία 90 χρόνων, είναι αναμφισβήτητα από τις μεγαλύτερες πνευματικές μορφές της εποχής μας και τα βιβλία του, από το πρώτο μέχρι το...
Μια ηθική φωνή για τη λογοτεχνία
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Πέτερ Χάντκε και Ολγκα Τοκάρτσουκ εξομολογούνται
Οι δύο νομπελίστες, ο Αυστριακός του 2019, η Πολωνή του 2018, έδωσαν το Σάββατο στη Στοκχόλμη τους καθιερωμένους λόγους τους. Εμπνευσμένοι και προσωπικοί, μίλησαν έμμεσα και ποιητικά ο Χάντκε, εμπεριστατωμένα...
Πέτερ Χάντκε και Ολγκα Τοκάρτσουκ εξομολογούνται
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ομαδικά πυρά κατά Χάντκε, αμηχανία για Τοκάρτσουκ
Τελικά κανένας από τους δύο νέους νομπελίστες Λογοτεχνίας δεν γλίτωσε τις αντιδράσεις για την πολιτική διάσταση του έργου και της δράσης του. Ο Αυστριακός Πέτερ Χάντκε όμως, Νόμπελ του 2019, συγκέντρωσε τις...
Ομαδικά πυρά κατά Χάντκε, αμηχανία για Τοκάρτσουκ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας