• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    21°C 18.6°C / 21.9°C
    0 BF
    75%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 15.8°C / 19.3°C
    1 BF
    77%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 18.0°C / 21.6°C
    2 BF
    74%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 17.0°C
    0 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    1 BF
    82%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.0°C / 18.7°C
    1 BF
    79%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.1°C / 16.4°C
    1 BF
    63%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 18.5°C / 21.2°C
    1 BF
    88%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.7°C / 21.4°C
    3 BF
    81%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 15.9°C / 18.9°C
    1 BF
    82%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    21°C 17.7°C / 21.8°C
    1 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 17.6°C / 17.9°C
    2 BF
    72%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 19.9°C
    0 BF
    94%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 16.5°C
    0 BF
    88%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.5°C / 18.3°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    21°C 16.8°C / 20.8°C
    2 BF
    67%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.3°C / 22.1°C
    0 BF
    68%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    16°C 13.8°C / 17.6°C
    2 BF
    91%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.2°C / 19.4°C
    1 BF
    79%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.8°C / 16.8°C
    1 BF
    72%
ΦΩΤ.: ΓΙΑΝΝΗΣ Δ. ΒΑΝΙΔΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Θα ήθελα να θυμούνται τα βιβλία, όχι εμένα

  • A-
  • A+

Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα η Μαρία Κουγιουμτζή απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές.

● Γράφετε συνεχώς το ίδιο βιβλίο ή στο έργο σας εντοπίζετε τομές και ασυνέχειες;

Αυτό μάλλον άλλοι πρέπει να το εντοπίσουν και να το επισημάνουν. Πάντως το πρόσφατο, Νύχτες Πυρετού, είναι διαφορετικό, πιο ανοιχτό στην καθημερινότητα, πιο τρυφερό και πολυεπίπεδο.

● Εκτός από τη λογοτεχνία, τι άλλο καθορίζει και φωτίζει το έργο σας;

Η παιδική μου ηλικία, τα τραύματα, το κοινωνικό περιβάλλον, η πολιτική, η βία, ο παραλογισμός και η ανηθικότητα του πολέμου, η φτώχεια, η ασυδοσία των ισχυρών, η εκμετάλλευση των αδύναμων. Ο κινηματογράφος παίζει μεγάλο ρόλο στη διαδικασία της γραφής. Τα πρόσωπα κινούνται πολλές φορές θεατρικά και σε σκηνές που θυμίζουν Μπέργκμαν κυρίως.

● Υπάρχει κάποιο βιβλίο που βιαστήκατε να το παραδώσετε στον εκδότη σας και κάποιο άλλο που το απωθείτε, το «φοβάστε» μέχρι σήμερα;

Οχι. Δεν συνέβη. Χωρίς αυτό να σημαίνει τίποτα περισσότερο.

● Τρεις τίτλοι βιβλίων που σας σφράγισαν, στο πέρασμα του χρόνου, εντός κι εκτός κειμένου.

Το έγκλημα και τιμωρία (Ντοστογιέφσκι), η Δίκη (Κάφκα), Πόλεμος και πόλεμος (Κρασναχορκάι).

● Υπάρχουν αρνητικές κριτικές που σας βοήθησαν και θετικές που υπομειδιάσατε;

Φυσικά. Πιστεύω στις καλοπροαίρετες αρνητικές κριτικές γιατί αναγκάζομαι να σκεφτώ, να σκαλίσω, να αναλύσω, για να υπερασπιστώ το βιβλίο. Να καταλάβω κι εγώ η ίδια τι έχω κάνει.

● Υπάρχει κάποιος παλαιότερος και κάποιος νεότερος Ελληνας συγγραφέας που σας έλκει η γραφή του;

Ο Βιζυηνός από τους παλαιότερους, Βαλτινός, Γιώργος Χειμωνάς και Ζατέλη από τους νεότερους.

● Σήμερα, υπάρχουν λογοτεχνικές συντροφιές που διαμορφώνουν το πνευματικό κλίμα της εποχής;

Νομίζω πως πάντοτε υπήρχαν, αλλά σε πολύ στενό κύκλο σήμερα. Δεν έχω καλύτερες πληροφορίες, παρά μόνο γενικά, για τα διαφορετικά ρεύματα που ακολούθησαν ομάδες Ελλήνων συγγραφέων, πρώτη και δεύτερη μεταπολεμική γενιά, μεταπολιτευτικοί, ρεαλιστές, υπερεαλιστές, κ.λπ. Βέβαια ποτέ δεν κατόρθωσαν να πρωτοτυπήσουν και να εξαπλωθούν παγκόσμια όπως οι γενιές των Αμερικανών, των Γάλλων, των Αγγλων και φυσικά των Ρώσων, οι οποίοι διαμόρφωσαν το πνευματικό κλίμα της εποχής τους. Σήμερα σύγχρονοι, μοντέρνοι και μεταμοντέρνοι κάνουν την εμφάνισή τους, κυρίως ποιητές. Νομίζω πως η ποίηση τώρα έχει σπάσει τα δεδομένα.

● Για ποιο λόγο η παρουσία της ελληνικής λογοτεχνίας, εκτός συνόρων, είναι τόσο νωθρή και αποσπασματική;

Κυρίως η θεματική αναφορά μέσα στον περιορισμένο ελληνικό και ιδεολογικό χώρο. Φυσικά υπάρχουν οι εξαιρέσεις κι αυτές μεταφράζονται. Κυρίως η Ποίηση με τα δυο Νόμπελ έχει ξεφύγει από τον κανόνα. Φυσικά το φτωχό μας κράτος δεν έχει δυνάμεις για να το επιδιώξει και ίσως ούτε ενδιαφέρον.

● Η πολιτική συγκυρία, εντός και εκτός της χώρας, αλλά και η γλώσσα και ο τρόπος της ενημέρωσης αγγίζουν το συγγραφικό εργαστήρι σας;

Ναι. Νομίζω πολύ. Τα διηγήματά και το προηγούμενο μυθιστόρημα που έγραψα σχεδόν δονούνται από το πολιτικό γίγνεσθαι. Δεν γίνεται αυτό που συμβαίνει γύρω μας, δίπλα μας, στον κόσμο με τους πολέμους, τους πρόσφυγες, τους μετανάστες, τα αμέτρητα θύματα των πολέμων και η θέα των νεκρών παιδιών να μας αφήνει ατάραχους και αμέτοχους. Ο ασίγαστος πλουτισμός των ολίγων σε βάρος των πολλών. Η παραπληροφόρηση, το σφυροκόπημα των μέσων, η ανεργία, το καθημερινό τρέξιμο που σε μετατρέπει σε εργαλείο και καταναλωτή. Αυτό «το ανεύθυνο του κόσμου» που είπε και η σπουδαία Δημουλά.

● Σας απασχολεί αν, μετά θάνατον, θα σας θυμούνται μέσα από το έργο σας;

Θα ήθελα να θυμούνται τα βιβλία, όχι εμένα. Χωρίς να ελπίζω φυσικά σε κάτι τέτοιο. Εκτός των άλλων υπάρχει πληθώρα βιβλίων, που είναι περισσότερα κι από τα έντομα.


Η Μ. Κουγιουμτζή (Θεσσαλονίκη, 1945) έχει γράψει τα βιβλία: Αγριο Βελούδο (2008) βραβείο Ουράνη της Ακαδ. Αθηνών και βραβείο περιοδ. «Διαβάζω», Γιατί κάνει τόσο κρύο στο δωμάτιό σου (2011), Κι αν δεν ξημερώσει; (2013), Ολα μπορούν να συμβούν μ’ ένα άγγιγμα (2016) Κρατικό βραβείο διηγήματος 2017, Νύχτες πυρετού (2020). Ολα κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ενα φιλοσοφικό μυθιστόρημα μαθητείας για τον 21ο αιώνα
Θα ήταν επομένως σκόπιμη μια επικαιροποίηση της παρατήρησης της Μάργκαρετ Κάνοβαν, η οποία, στην –κατατοπιστική, αν και γραμμένη προ εικοσαετίας– εισαγωγή της γι’ αυτή την έκδοση του έργου, υποστηρίζει ότι «η...
Ενα φιλοσοφικό μυθιστόρημα μαθητείας για τον 21ο αιώνα
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Αν είσαι λίγο τυχερός
Το Ανοιχτό Βιβλίο, για όγδοη συνεχή χρονιά, θα σας κρατήσει συντροφιά με πρωτότυπες καλοκαιρινές ιστορίες. Φέτος δώδεκα συγγραφείς παιδικής...
Αν είσαι λίγο τυχερός
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ενα πανόραμα της ποίησης νέων ποιητών από 54 γλώσσες
Το εκδοτικό πρόγραμμα «Ανθολογίες νέων ποιητών» ξεκίνησε εδώ και περίπου ενάμισι έτος από τις Εκδόσεις Βακχικόν, με στόχο την υλοποίηση ενός φιλόδοξου και πολύ ενδιαφέροντος συλλογικού έργου.
Ενα πανόραμα της ποίησης νέων ποιητών από 54 γλώσσες
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Πολυεδρική ανάγνωση του νεωτεριστή τραγικού
Ως γνωστόν, στις ακαδημαϊκές υπογραφές που συγκεντρώνονται γύρω από την έκδοση ενός συλλογικού τόμου επικεντρωμένου σε έναν συγγραφέα, φανερώνεται η δυναμική που ο ίδιος ο συγγραφέας διατηρεί στον χώρο της...
Πολυεδρική ανάγνωση του νεωτεριστή τραγικού
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Στις ρίζες του φιλοσοφικού μοντερνισμού
Προλογίζοντας τη Φαινομενολογία του πνεύματος (1807) ο Χέγκελ δηλώνει από τις πρώτες κιόλας γραμμές πως «ό,τι κι αν άρμοζε να πούμε για τη φιλοσοφία σε έναν πρόλογο, και όπως κι αν το λέγαμε, δεν μπορεί να...
Στις ρίζες του φιλοσοφικού μοντερνισμού
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Λογοτεχνική δημοσιογραφία
Στον νέο υβριδικό κόσμο η μοντέρνα γραφή, αν θέλει να τον εκφράσει, είτε πρόκειται για λογοτεχνία είτε για δοκιμιακό λόγο είτε για τις γνωστές ακαδημαϊκές πειθαρχίες, δεν μπορεί παρά να είναι υβριδική.
Λογοτεχνική δημοσιογραφία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας