Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 12.8°C / 16.1°C
    1 BF
    88%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    13°C 11.7°C / 13.3°C
    2 BF
    84%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 5.0°C / 12.0°C
    1 BF
    82%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    1 BF
    71%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    2 BF
    82%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    12°C 10.6°C / 12.8°C
    2 BF
    83%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    11°C 11.0°C / 11.0°C
    3 BF
    37%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 1.7°C / 12.0°C
    1 BF
    82%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.8°C / 15.0°C
    2 BF
    88%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    2 BF
    59%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    4 BF
    82%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.6°C / 15.6°C
    1 BF
    55%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    14°C 14.0°C / 14.0°C
    2 BF
    88%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    1 BF
    66%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 8.3°C / 13.9°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.4°C / 15.0°C
    2 BF
    77%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    12°C 10.0°C / 15.0°C
    2 BF
    71%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 8.9°C / 12.0°C
    1 BF
    87%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    12°C 12.2°C / 12.8°C
    2 BF
    99%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    11°C 11.0°C / 11.0°C
    3 BF
    37%
Η αλήθεια για τα ποιήματα του 1821

Μαργαρίτης Γεώργιος, «Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης ορμά έφιππος προς την Ακρόπολη», 184

Συλλογή Ιδρύματος Ε. Κουτλίδη, Εθνική Πινακοθήκη
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η αλήθεια για τα ποιήματα του 1821

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Διαβάζω -και αναρωτιέμαι αν σωστά διαβάζω, αλλά ναι, σωστά διαβάζω- κείμενο του καθηγητή Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο, Ευριπίδη Γαραντούδη («Εφ.Συν.», 21/2/2021): «Η ογκώδης ανθολογία “Η ποίηση της Ελληνικής Επανάστασης 1821”, που επιμελήθηκε ο συγγραφέας Κώστας Σταμάτης, έρχεται να καλύψει ένα υπαρκτό κενό καθώς, αν στους ειδικούς μελετητές της νεοελληνικής λογοτεχνίας τα ποιήματα για την Επανάσταση δεν είναι άγνωστα, το γενικό αναγνωστικό κοινό δεν τα διέθετε σε μια ευρεία ανθολογική παρουσίασή τους». Καλώς, λέω, τα κενά πρέπει να καλύπτονται.

Αμέσως όμως μετά διαβάζω το εξής: «Είχε προηγηθεί, πριν από μια δεκαετία, το 2011, η ανθολογία του ποιητή Ηλία Γκρη “Το 1821 στην ελληνική ποίηση” (Κέδρος) που, όμως, με τα 140 ποιήματα που περιέλαβε είναι σχεδόν μισή σε έκταση συγκρινόμενη με την ανθολογία του Σταμάτη». Μάλιστα.

Τι συμπεραίνει ακόμη και ο μη επιμελής αναγνώστης; Το πρώτο που έρχεται στον νου είναι ότι ο καθηγητής έβοσκε κάπου αλλού την ώρα που [υπο]τύπωνε αυτήν την παράγραφο -διότι δεν είναι δυνατό να αποφαίνεσαι ότι υπάρχει κενό και εν συνεχεία να λες ότι δεν υπάρχει, αφού έχει προηγηθεί ίδια ανθολόγηση, από άλλον δημιουργό. Καθόλου καλά δεν τα λέει ο κύριος καθηγητής.

Καθόλου επιστημονικό δεν είναι να μιλάς για κενό την ώρα που ο ίδιος ομολογείς ότι δεν είναι κενό, αλλά, άκουσον!, η προηγούμενη πανομοιότυπη συλλογή «είναι σχεδόν μισή σε έκταση συγκρινόμενη με την ανθολογία του Σταμάτη». Τι μας λέει ο ειδήμων καθηγητής; Οτι η ποσότητα είναι αυτή που μετράει, ο όγκος και όχι βεβαίως η ποιότητα, η ουσία.

Η ουσία λοιπόν είναι, όπως προκύπτει από την ανάγνωση, ότι ο εν λόγω καθηγητής προσπαθεί να υποβιβάσει την προηγούμενη ανθολογία [απορώ πραγματικά πώς είναι δυνατό κάτι τέτοιο] και το κάνει αυτό με άκομψο και αντιεπιστημονικό τρόπο. Ακατανόητος ο λόγος του, καθότι κραυγαλέα αντιφατικός.

Ηθελα να γράψω για το νέο, άρτι εκδοθέν, πόνημα (δοκίμιο) του πρώτου ανθολόγου, του ποιητή Ηλία Γκρη, με τίτλο «Σπαθιά και μετερίζια» και υπότιτλο «Το Εικοσιένα και η ποίησή του», εκδόσεις Διαπολιτισμός, που, όπως σημειώνει ο ίδιος, είναι «καρπός εικοσαετούς μόχθου».

Εδώ ο ποιητής προσπαθεί να καταγράψει την πραγματική έννοια της λέξης «πατρίδα» και την οποία συνυφαίνει με την ανεξαρτησία του τόπου, την αποτίναξη της δουλείας [με την ελευθερία] και ταυτόχρονα με την κοινωνική δικαιοσύνη.

Την απαλλάσσει από επικολυρικούς μύθους, εθνικά ψεύδη και θρησκευτικές ιδεοληψίες. Την εντάσσει στο πλαίσιο των παγκόσμιων [ευρωπαϊκών κυρίως] γεγονότων της εποχής και την αποκαθαίρει από μικροκομματική, άμα τε και εθνική εκμετάλλευση. Χωρίζεται σε τρία μέρη, το δεύτερο εκ των οποίων περιλαμβάνει [ξανά] ποιήματα που έχουν γραφεί για την Επανάσταση του 1821 -στα άλλα δύο καταθέτει τις απόψεις του για το νόημα πρωτοφανούς αυτής εξέγερσης. (Αναλυτικότερα σε επόμενο σημείωμα).

ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Το 1821, ο Λόρδος Μπάιρον και οι μάσκες
Αλίμονο! Αλίμονο! Στο πρόσωπο του ανθρώπου του μέλλοντος θα ενσωματωθεί, λοιπόν, η (μονή; διπλή; τριπλή;) μάσκα; Οι Απόκριες όπως ήρθαν θα περάσουν. Το φίμωτρο θα μείνει;
Το 1821, ο Λόρδος Μπάιρον και οι μάσκες
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Για τη σημασία και τα όρια του οικονομικού στοχασμού
Από τις εκδόσεις «Πόλις» κυκλοφορεί το νέο βιβλίο του Branko Milanovic «Καπιταλισμός χωρίς αντίπαλο. Το μέλλον του συστήματος που κυβερνά τον κόσμο».
Για τη σημασία και τα όρια του οικονομικού στοχασμού
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ανατομία του ναζισμού με το βλέμμα στο παρόν και στο μέλλον
Το νέο βιβλίο του Βασίλη Λιόση αφορά στη μελέτη του φαινομένου του ναζισμού και συνεισφορά στη σχετική ελληνική βιβλιογραφία για τον σημερινό αναγνώστη-πολίτη.
Ανατομία του ναζισμού με το βλέμμα στο παρόν και στο μέλλον
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ο «Θησαυρός» της Κέρκυρας
Ως μελετητής, ο Λουκιανός Ζαμίτ έχει εντρυφήσει σε μια πολύ εκτεταμένη χρονικά κλίμακα πηγών, ενώ έχει σταθεί με τρυφερό ενδιαφέρον σε περιόδους εξαιρετικά δύσκολες, όπως ήταν εκείνες του πολέμου, της Κατοχής...
Ο «Θησαυρός» της Κέρκυρας
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ιδέες και δράση ενός μεγάλου επαναστάτη
Ζούμε σε μια περίοδο όπου η συζήτηση για τη στρατηγική και τις επιλογές της Αριστεράς –συνεπώς και την ιστορία της– αναζωογονείται διαρκώς. Η εποχή που αυτά τα ζητήματα μπορούσαν να μπουν στον «καταψύκτη» στο...
Ιδέες και δράση ενός μεγάλου επαναστάτη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας