Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Εξήντα χρόνια καταπίεσης έχουν παραλύσει τους Κουβανούς»
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Εξήντα χρόνια καταπίεσης έχουν παραλύσει τους Κουβανούς»

  • A-
  • A+
Γουέντι Γκέρα: Φιμωμένη στην πατρίδα της, διάσημη και πολυμεταφρασμένη στο εξωτερικό, η συγγραφέας του μυθιστορήματος «Η Κυριακή της Επανάστασης» εξακολουθεί να ζει στην Αβάνα, που αγαπάει με πάθος. Με υλικό τις προσωπικές της εμπειρίες και το ημερολόγιο που κρατάει από παιδί, γράφει για μια χώρα που έμαθε να ζει με λογοκρισία, έλεγχο, αστυνόμευση και φόβο

Γράφει ποιητικά, τολμηρά, με εικόνες ακραίες -μια Κουβανή Μαργαρίτα Καραπάνου σκεφτόμουν, όσο με ρουφούσε μέσα του το μυθιστόρημά της «Η Κυριακή της Επανάστασης» (εκδόσεις Καστανιώτη). Δεν ήξερα τίποτα για τη Γουέντι Γκέρα, αυτή την απίστευτα ελεύθερη γυναίκα που το είχε γράψει. Ηρωίδα του, η Κλέο, μια ποιήτρια και συγγραφέας της Αβάνας, που κερδίζει την αναγνώριση στην Ευρώπη, αλλά στη χώρα της ζει μόνο τρομοκρατία, απομόνωση, συλλήψεις, χαφιέδες στο κατόπι της και διάφορα τέτοια αδιανόητα.

Κι όταν φρόντισα να μάθω για τη Γουέντι, αλλά κυρίως όταν απάντησε στις ερωτήσεις που της έστειλα στην Αβάνα με τη βοήθεια του ελληνικού εκδοτικού της οίκου και την πολύτιμη φροντίδα της μεταφράστριάς της Ιφιγένειας Ντούμη, είδα πως χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη τις δικές της εμπειρίες. Δεν το αρνείται, άλλωστε.

Ζει κι αυτή, στα 50 της χρόνια, στην Αβάνα, με τον σύζυγό της, πιανίστα της τζαζ, ενώ η ίδια η χώρα της τής στερεί το δικαίωμα να εκδίδει τα έργα της. Είδε κι αυτή το πρώτο της μυθιστόρημα να κυκλοφορεί στην Ισπανία το 2006, με την «El Pais» να το ανακηρύσσει «καλύτερο βιβλίο της χρονιάς», ενώ πίσω στην πατρίδα της μόνο σε φωτοτυπίες μπορούσαν λίγοι να το διαβάσουν.

Από τότε έχει γράψει κι άλλα, που έχουν μεταφραστεί σε δεκατρείς γλώσσες, η Γαλλία την έκανε το 2010 Ιππότη της Τάξης των Τεχνών και των Γραμμάτων και στη Λατινική Αμερική είναι διάσημη. Αλλά τόσο το καθεστώς της Κούβας αλλά και -τι περίεργο- οι αντικαθεστωτικοί, αυτοεξόριστοι σε Μεξικό και άλλες χώρες, την εχθρεύονται. Για την κουβανική ολοκληρωτική εξουσία η Γουέντι Γκέρα είναι μια επικίνδυνη φωνή που πρέπει να φιμώνεται. Για τους εχθρούς του καστρισμού, και μόνο το γεγονός ότι ζει με πείσμα και πάθος στην Αβάνα την κάνει ύποπτη. Παράνοια.

• Εχει εκδοθεί η «Κυριακή της Επανάστασης» στην Κούβα; Κι αν όχι, μπορεί κανείς να τη βρει τουλάχιστον στα βιβλιοπωλεία σε ισπανική έκδοση ή έστω αγγλική και να τη διαβάσει;

Οχι, δεν έχει εκδοθεί στην Κούβα, στη χώρα μου, σε αυτόν τον τόπο όπου γίνεται ολοκληρωτικός και απόλυτος έλεγχος σε οποιαδήποτε έκδοση, ενώ πολύ λίγα βιβλία επιτρέπεται να έρθουν από το εξωτερικό, κι αυτά μόνο για τις εκθέσεις βιβλίου και αφότου έχουν περάσει από μικροσκόπιο. Για το θέμα αυτό μιλάει η «Κυριακή της Επανάστασης». Για την απόλυτη ασφυξία ενός συγγραφέα, που κατηγορείται άδικα για το έγκλημα της καταγραφής της σκέψης του και τίθεται υπό καθεστώς οριστικής απαγόρευσης.

• Είναι το πρώτο μυθιστόρημά σας που έχει τόσο έντονη αναφορά στην πολιτική κατάσταση στην Κούβα;

Οχι. Ολα είχαν. Το πρώτο μου μυθιστόρημα, «Todos se van» (Ολοι φεύγουν), Βραβείο Bruguera 2006, αναφέρεται στην αδυναμία των γονιών στην Κούβα να καθορίσουν τις πράξεις των παιδιών τους, στο γεγονός ότι τους απαγορεύεται να ασκήσουν το δικαίωμα της γονικής μέριμνας. Η Νιέβε Γκέρα, η πρωταγωνίστρια, γεννιέται στην Κούβα και το πεπρωμένο της είναι σημαδεμένο από τις εσωτερικές διαμάχες της σοσιαλιστικής κοινωνίας, υπομένει μια σκληρή διαδικασία που την αναγκάζει να ζήσει σε ορφανοτροφείο και να μείνει παραλυμένη, παγιδευμένη, κολλημένη μεταξύ δύο ορόφων σε ένα τραγικό ασανσέρ, που κινεί με μαύρα νήματα η κουβανική κυβέρνηση τις δεκαετίες του ‘70 και του ‘80.

Το δεύτερο μυθιστόρημά μου, «Nunca fui primera dama» (Ποτέ δεν ήμουν πρώτη κυρία), αναφέρεται στον εξευτελισμό της γυναίκας στην Κούβα από την εξουσία, στην αφανή γυναικεία μορφή της επανάστασης: η Σέλια Σάντσες Μαντουέλι, η Αλμπις Τόρες και η Νάντια Γκέρα (το alter ego μου), τρεις ξεχασμένες γυναίκες, που είτε τους επιβλήθηκε σιωπή είτε φιμώθηκαν, έρχονται στο φως και ξαναζούν τις ιστορίες τους. Το ίδιο ισχύει και με το «Negra» (Μαύρη), ένα τραγούδι, παράπονο, ουρλιαχτό ενάντια στον ρατσισμό, ανοιχτό τραύμα των σύγχρονων δυτικών κοινωνιών, αλλά και της κουβανικής.

• Η ηρωίδα της «Κυριακής της Επανάστασης» είστε εσείς; Εχετε βάλει στην Κλέο δικές σας εμπειρίες και σκέψεις ή πλάσατε μια εντελώς μυθιστορηματική ηρωίδα;

Αντλώ το περιεχόμενο όλων των βιβλίων μου από έναν πυκνό πυρήνα, το προσωπικό μου ημερολόγιο. Από μικρή γράφω σε αυτό, μέσα του κρύβονται ή εκτίθενται συναισθήματα, μυστικά, προσωπικές περιπέτειες και υπαρκτά πρόσωπα. Η πραγματική πρόκληση είναι να συνδυάσω κάθε θέμα με την προσωπική μου εμπειρία. Συνεπώς, θα έλεγα ότι καθένα από τα μυθιστορήματά μου έχει μια ραχοκοκαλιά από μένα και άπειρες δανεικές ζωές.

• Περιγράφετε την Αβάνα σαν μια κόλαση. Πώς μπορεί ένας άνθρωπος να ζήσει έτσι χωρίς να αντιδράσει; Γιατι δεν βλέπουμε στην Κούβα κινήματα κατά της εξουσίας, όπως, για παράδειγμα, αυτό που εκτυλίσσεται αυτές τις μέρες στη Λευκορωσία του Λουκασένκο;

Πιστεύω ότι το να ρισκάρεις τη ζωή σου για να γράφεις καθαρή και σκληρή λογοτεχνία είναι ήδη σημαντική αντίδραση μέσα σε ένα εχθρικό περιβάλλον. Κάποιοι χρησιμοποιούν όπλο, άλλοι ρίχνουν βόμβες, υπάρχουν όμως και όπλα πολύ πιο ισχυρά… Η Κλέο έχει ένα στιλέτο από μετάξι, με το οποίο κόβει τα σκοινιά που της προκαλούν ασφυξία. Ενα κουβανικό ανέκδοτο το περιγράφει αυτό με μεγάλη ακρίβεια. Συναντάει ένας αθλητής έναν συγγραφέα και τον ρωτάει: «Κάνεις κανένα extreme sport;». Κι ο συγγραφέας απαντά: «Ναι, καμιά φορά λέω τη γνώμη μου».

Στην Κούβα, πάνω από 60 χρόνια, υπάρχει οργανωμένη καταπίεση, είναι μια συνήθεια, μια εκπαίδευση που μας παραλύει. Η Κούβα είναι ένα απομονωμένο νησί. Η κατήχηση μας έχει γαλουχήσει με την απόλυτη ιδέα ότι πρέπει να ζούμε και να πεθαίνουμε γι’ αυτό. «Πατρίδα ή θάνατος», είναι οι μοναδικές μας επιλογές, με την πατρίδα ιδωμένη αποκλειστικά κάτω από το πρίσμα του σοσιαλισμού, που έχει επιβληθεί. Το ίντερνετ και η γέννηση του ανεξάρτητου Τύπου είναι αυτά που τώρα κάπως αλλάζουν, πολύ αργά, το τοπίο.

• Είστε, τουλάχιστον, ελεύθερη να ταξιδέψετε στις χώρες όπου κυκλοφορούν τα βιβλία σας;

Παρότι έχω και γαλλική υπηκοότητα πρέπει να βγαίνω από την Κούβα ΜΟΝΟ με το κουβανικό διαβατήριο, κάτι που σημαίνει ότι πρέπει κανείς να «φέρεται καλά» για να μη μείνει παγιδευμένος στο νησί. Είναι ένας τυφλός χορός μεταμφιεσμένων, που μόνο στα βιβλία μας μπορεί να εξηγηθεί. Ελευθερία με δεσμά, ελαστικά σκοινιά, ασφυκτικά και περίπλοκα. Παρότι είμαι ήδη γνωστή στον κόσμο, έχω γράψει για το Χόλιγουντ και τα μυθιστορήματά μου μεταφράζονται πολύ, ελάχιστα θα νοιαστούν οι αρχές για την τύχη μου την ώρα που θα πρέπει να πάρουν σκληρές αποφάσεις.

• Κι όμως, «χωρίς την Κούβα δεν υπάρχω», λέει η ηρωίδα σας. Το ίδιο κι εσείς. Γιατί δεν φύγατε, όπως πολλοί άλλοι, από την Κούβα; Τι σας κρατάει εκεί, τι ελπίζετε;

Μπορώ να ζήσω για μήνες σε διαφορετικά πλαίσια. Ομως, η χώρα μου είναι ο τόπος όπου, παρά τα όσα εξήγησα, μπορώ να γράψω, να κολυμπήσω, να αισθανθώ το αεράκι, τη γεύση των μάνγκο και των φριχόλες (σ.τ.μ.: ποικιλία μαύρων φασολιών)… Ο τόπος όπου είμαι αυτό που είμαι και το μεταφέρω και στο έργο μου. Η ποιήτρια Αλμπις Τόρες, η μητέρα μου, το εξηγεί καλύτερα στην ποίησή της:

«Η χώρα μου είναι η μοναδική στιγμή/που τώρα ακριβώς συμβαίνει παντού/

σ’ όλες τις ακτές της γης/σ’ όλα τα μέρη που δεν ξέρω να πάω/ούτε μπορώ, κι ωστόσο τα φτάνω./Αγαπώ την αλχημεία των κυμάτων και των υπομονετικών ακτών./

Δεν υπάρχει καλύτερη πατρίδα/ ούτε ιστός για να υψώσεις σημαία».

• Αφιερώνετε το βιβλίο σας «στον Γκάμπο». Υπήρξε καθηγητής σας στο πανεπιστήμιο. Μιλήστε μου λίγο για τον Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες και για το έργο του, που πρέπει να σας έχει σημαδέψει. Και, αλήθεια, ήταν πάντα τόσο φίλος με τον Φιντέλ Κάστρο. Δεν είναι λίγο ενοχλητικό;

Ο Γκάμπο είναι πολύ σημαντικός για μένα. Μερικές φορές δεν ξέρω πού αρχίζει η ιδιοφυΐα, πού ο συγγραφέας και πού ο φίλος. Δάσκαλός μου και δάσκαλος πολλών γενιών στη Διεθνή Σχολή Κινηματογράφου της Αβάνας, όπου σπούδασα. Ο Γκάμπο είναι ο άνθρωπος που άλλαξε τη λογοτεχνία του 20ού αιώνα. Είναι, όμως, και μια πατρική φιγούρα για μένα, ο άνθρωπος στον οποίο οφείλω την επαφή με τον κόσμο, με το συναίσθημα. Η φιλία του με τον Φιντέλ είναι κάτι εντελώς δικό του.

Εσωσε, άλλωστε, πολλές ζωές παρεμβαίνοντας καθοριστικά τα χρόνια των εκτελέσεων και των απαγορεύσεων στην Κούβα. Χωρίς τον Γκάμπο θα είναι δύσκολο να γραφτεί ένα κομμάτι της πολιτικής ιστορίας του 20ού αιώνα στη Λατινική Αμερική, θα είναι δύσκολο να γράψω και τη δική μου, την εντελώς προσωπική ιστορία. Καλό είναι να μη συγχέουμε την αξία ενός συγγραφέα με την πολιτική του στάση, αυτό είναι το πιο αυθεντικό είδος δημοκρατίας που υπάρχει.

• Τα δικά σας αισθήματα για τον Φιντέλ Κάστρο ποια είναι; Εξακολουθεί να έχει την ίδια αίγλη στα μάτια των συμπατριωτών σας;

Ο Φιντέλ Κάστρο υπήρξε μια εμφατική παρουσία στη ζωή των Κουβανών για εξήντα χρόνια, ανεξαρτήτως πολιτικής κατεύθυνσης. Υπάρχει το πριν και το μετά τον ερχομό του στην εξουσία το 1959 και είτε μας αρέσει είτε όχι, πέρασε από τις ζωές μας ανατρέποντας τα πάντα. Η δική μου γενιά δεν τον επέλεξε. Ωστόσο ήταν εκεί, να αποφασίζει τα πάντα για μας, να μιλάει εξ ονόματός μας, να χαράζει την πορεία τη δική μας και των γονιών μας - αυτοί ήταν και είναι οι πραγματικοί ήρωες και επιζήσαντες από μια πολύ μακρά διαδικασία, που συνεχίζει μέχρι σήμερα να αποτελεί ένα παράξενο θεατρικό έργο, ο πρωταγωνιστής του οποίου έχει χαθεί.

• Η ηρωίδα σας βρίσκεται ξαφνικά μέχρι και στο κόκκινο χαλί των Κανών! Μπλέκεται σε μια περίεργη χολιγουντιανή ταινία βραβευμένου με Οσκαρ σταρ, που, μαζί με την ιστορία της Κουβανικής Επανάστασης, ψάχνει και τη δική της οικογενειακή ιστορία. Είστε γενικά καχύποπτη με όσα μη Κουβανοί καλλιτέχνες επιχειρούν να κάνουν για να βοηθήσουν την πατρίδα σας;

Για το Χόλιγουντ οι ζωές μας στην Κούβα είναι συνήθως ένας τροπικός, νησιώτικος, εξωτικός σοσιαλισμός. Λίγες φορές καταλαβαίνει και φωτίζει με σαφήνεια και συνοχή τη λατινοαμερικανική πραγματικότητά μας, ίσως επειδή οι Λατίνοι αποτελούν ακόμα μειοψηφία στο σινάφι. Η μεγάλη και περίπλοκη κουβανική διαδικασία είναι ακόμα πιο δύσκολο γι’ αυτούς να αποκωδικοποιηθεί επειδή κυριαρχεί ένα «ή μαζί μου ή εναντίον μου». Δηλαδή, αν κριτικάρεις την κουβανική διαδικασία θεωρείσαι αυτόματα δεξιός, το οποίο καθόλου δεν ισχύει, αφού το κουβανικό σύστημα έχει προδώσει τις ευγενέστερες αξίες της ουτοπίας για την οποία αγωνίστηκαν οι γονείς μας.

• Τουλάχιστον οι Κουβανοί καλλιτέχνες έχετε μεταξύ σας επαφή και συνεννόηση;

Οι Κουβανοί καλλιτέχνες είμαστε χωρισμένοι. Δεν ξέρουμε να κάνουμε διάλογο και είναι πολύ δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι θα υπάρξει κάποια συμφιλίωση που θα μας οδηγήσει στη λύση αυτής της μεγάλης «παρεξήγησης». Δεν μπορώ να μιλήσω εξ ονόματος όλων των καλλιτεχνών και διανοουμένων της χώρας μου. Μπορώ, όμως, να γράψω έργα σε πρώτο πρόσωπο, έργα που αφηγούνται πώς είμαστε και πώς ζούμε σήμερα.

• Είστε εξίσου δηκτική με τους ανθρώπους του καθεστώτος (πανταχού παρόντες χαφιέδες και ασφαλίτες), αλλά και με τους εξόριστους, αντικαθεστωτικούς. Η ηρωίδα σας τους παρουσιάζει ως μια κλειστή, ναρκισσιστική κοινωνία γεμάτη εμμονές, αυταρχισμό και υποψίες για όποιον ζει στην Αβάνα. Είχατε κι εσείς ανάλογες αντιδράσεις από την πλευρά τους;

Είχα αξιοθρήνητες αντιδράσεις. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη ταπείνωση για μια γυναίκα τον 21ο αιώνα από το να τη φιμώσεις, να την αγνοήσεις, να την κρύψεις αυτήν και το έργο της. Υπάρχει σ’ αυτούς τους κύκλους ένας machismo-leninismo (σοβινισμός-λενινισμός), που φυλακίζει τα έργα μας και μας βαλσαμώνει στη σιωπή. Η Ιστορία θα αναλάβει να αποκαταστήσει τη δικαιοσύνη και έργα σαν το δικό μου θα γίνουν το καλύτερο μανιφέστο της ζωής χιλιάδων Κουβανών διανοουμένων και καλλιτεχνών, που έμειναν καταδικασμένοι σε εξοστρακισμό.

• Γεννηθήκατε και μεγαλώσατε με όλες τις κομμουνιστικές τελετουργίες. Υπήρξε κάποια εποχή που πιστέψατε στο κομμουνιστικό όραμα; Bλέπουμε ότι η ηρωίδα σας αποστρέφεται κάθε τι το βίαιο, το αιματηρό, αρνείται το ηρωικό παρελθόν της Κούβας.

Μέσω της μητέρας μου, μιας ποιήτριας, που της επιβλήθηκε η σιωπή, μέσω της ίδιας μου της παιδικής ηλικίας, την οποία αφηγούμαι στο «Todos se van», που μετέφερε στο σινεμά ο Κολομβιανός σκηνοθέτης Σέρχιο Καμπρέρα, ήξερα πάντα ότι στην Κούβα υπάρχει μια μεγάλη ουτοπία, ένα λιμπρέτο γεμάτο ιδέες, το οποίο δεν άφηνε να εκτελεστεί η εμμονή για έλεγχο και εξουσία. Τα παιδιά είναι όμηροι των γονιών τους και οι γονείς δεν έχουν τη δικαιοδοσία να ανοίξουν τον δρόμο για τα παιδιά τους. Είναι πολύ δύσκολο να πιστέψεις όταν, από πολύ νωρίς, νιώθεις τόσο χαμένος. Αρχίζεις να ψάχνεις λύσεις, μετατρέπεσαι σε γονιός των γονιών σου, όταν βλέπεις ότι δεν έχουν απαντήσεις και λύσεις να σου δώσουν.

Το ίντερνετ θα γκρεμίσει το χακί, σιδερένιο παραπέτασμα

• Δεν πάει καιρός που είχε γίνει πρώτη είδηση στον ξένο Τύπο η σύλληψη της διάσημης Κουβανής εικαστικού Τάνια Μπρουγκουέρα γιατί διαμαρτυρόταν για μια προσπάθεια του προέδρου Μιγκέλ Ντίας Κανέλ να ελέγξει με το διάταγμα 349 κάθε καλλιτεχνικό έργο μέσα από μια κρατική επιτροπή. Τελικά τη γλιτώσατε; Μπορεί κάποιος -εικαστικός, μουσικός, κινηματογραφιστής, συγγραφέας- να δημιουργήσει χωρίς επιτήρηση και εμπόδια;

Υπάρχουν δεκαετίες, πεντηκονταετίες, γκρίζες, ξέχειλες από διατάγματα, απαγορεύσεις και περιορισμούς. Λογοκρισία, λογοκρισία, λογοκρισία. Πανικός, προδοσίες και ευνουχισμοί. Στρατόπεδα συγκέντρωσης, στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας της δεκαετίας του ΄60 για ομοφυλόφιλους, καλλιτέχνες ή απλώς διαφορετικούς ανθρώπους. Απαγόρευση των Beatles και όλης της αγγλόφωνης μουσικής στο ραδιόφωνο, στην τηλεόραση, στο ίδιο σου το σπίτι. Aνθρωποι στους οποίους δεν επετράπη ποτέ να δημοσιεύσουν ή να παρουσιάσουν τη δουλειά τους δημοσίως, αλλά ούτε και να φύγουν από τη χώρα.

Αυτή είναι η ιστορία των γονιών μου, των παππούδων μου και η δική μου. Τα πράγματα συμβαίνουν πλαγίως ή μη πλαγίως, με διατάγματα ή χωρίς διατάγματα, αλλά πάντοτε με τον ίδιο δεσποτικό, περίπλοκο και άτεγκτο τρόπο. Ομως το ίντερνετ και τα κοινωνικά δίκτυα διευρύνουν σήμερα αυτόν τον κόσμο των διωκτών και διωκομένων. Θα βγουν στο φως όλα ανεξαιρέτως. Διότι ο κόσμος πλέον κάθεται να δει ζωντανά και άμεσα αυτό που ένα χακί σιδερένιο παραπέτασμα, η παραλιακή λεωφόρος Μαλεκόν της Αβάνας και τα υδάτινα όρια απέκρυπταν από την παγκόσμια κοινή γνώμη.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Η «Αγονη Γη» είναι ένα «ρυθμικό παράπονο» για το υπαρξιακό αδιέξοδο
«Ο Απρίλης είναι ο μήνας ο σκληρός...». Ακόμα και άνθρωποι που ελάχιστη σχέση έχουν με την ποίηση ξέρουν απέξω λίγους στίχους από την «Ερημη Χώρα» του Τ. Σ. Ελιοτ στη μετάφραση φυσικά του Γιώργου Σεφέρη.
Η «Αγονη Γη» είναι ένα «ρυθμικό παράπονο» για το υπαρξιακό αδιέξοδο
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Σε online μονοπάτια εκδότες, βιβλιοπώλες και αναγνώστες
Αγοράζουμε βιβλία με ένα κλικ, παίρνουμε τηλέφωνο στο αγαπημένο βιβλιοπωλείο της γειτονιάς μας. Νέα ήθη κορονοϊκά και στον χώρο του βιβλίου, που χτυπιέται σκληρά από το lockdown. Και μαζί νέες συνήθειες.
Σε online μονοπάτια εκδότες, βιβλιοπώλες και αναγνώστες
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ο Κέλμαν, η Ογκάουα και οι νέοι συγγραφείς
Εξω σχεδόν όλα τα διάσημα ονόματα της μακράς λίστας των δεκατριών μυθιστορημάτων, ο Γάλλος Μισέλ Ουελμπέκ, ο Νορβηγός Γιον Φόσε και ο Καταλανός Ενρίκε Βίλα-Μάτας.
Ο Κέλμαν, η Ογκάουα και οι νέοι συγγραφείς
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Οι σημερινοί 35άρηδες θυμόμαστε πόσο ωραία ήταν η ζωή πριν από την κρίση
Ο Ιάκωβος Ανυφαντάκης ήδη µε τα δύο βιβλία του, τη νουβέλα «Αλεπούδες στην πλαγιά» (2013) και τη συλλογή διηγηµάτων «Οµορφοι Ερωτες» (2017), είχε πάψει να αποτελεί πρόσωπο προς διερεύνηση, είχε κατακτήσει μια...
Οι σημερινοί 35άρηδες θυμόμαστε πόσο ωραία ήταν η ζωή πριν από την κρίση
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Από τα τραύματα του Εμφυλίου στα σημερινά υπαρξιακά αδιέξοδα
Ο βραβευμένος συγγραφέας, Ηλίας Μαγκλίνης, στο τέταρτο βιβλίο του «Είμαι όσα έχω ξεχάσει» σκύβει με τόλμη πάνω στη δολοφονία του παππού του από την ΟΠΛΑ τον Ιανουάριο του 1944. Ξεσκονίζει επώδυνα οικογενειακά...
Από τα τραύματα του Εμφυλίου στα σημερινά υπαρξιακά αδιέξοδα
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Επιλογές αναμενόμενες, αλλά και τολμηρές
Κρατικά Λογοτεχνικά Βραβεία 2018:Στην καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας του ΑΠΘ, Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου απονεμήθηκε το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων. Η Σώτη Τριανταφύλλου κέρδισε το πρώτο βραβείο της μακριάς...
Επιλογές αναμενόμενες, αλλά και τολμηρές

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας