Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το «ποιητικό σύμπαν» του Χρήστου Θηβαίου
EUROKINISSI / ΛΙΤΣΑ ΚΛΙΜΑΤΣΙΔΑ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το «ποιητικό σύμπαν» του Χρήστου Θηβαίου

  • A-
  • A+

ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΝΙΚΟ ΦΩΤΟΠΟΥΛΟ

Παρουσιάζει ενδιαφέρον το νέο βιβλίο που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Μετρονόμος» και αφορά τα τραγούδια του Χρήστου Θηβαίου. Είναι το βιβλίο του ποιητή και πανεπιστημιακού Νίκου Φωτόπουλου, «Μέρες αδέσποτες… στο σιδερένιο νησί: όψεις και κοινωνιολογικές προεκτάσεις της ποιητικής του Χρήστου Θηβαίου». Πρόκειται για μια προσεγμένη και περιεκτική προσέγγιση της εικοσάχρονης πορείας του Ελληνα τραγουδοποιού και ερμηνευτή από το πρώτο του έργο, «Μέρες αδέσποτες», με τους Συνήθεις Υποπτους, έως και το πιο πρόσφατο, «Σιδερένιο νησί».

Οσο κι αν σας μοιάζει περίεργο, αν σας μοιάζει δηλαδή, η στιχουργική του Χρήστου Θηβαίου είναι πλούσια. Στο βιβλίο έχει ταξινομηθεί ερευνητικά και έχει γίνει αντικείμενο ανάλυσης και ερμηνείας «με τρόπο που η προσέγγιση κινείται σε έναν ενδιάμεσο χώρο ανάμεσα στον επιστημονικό λόγο και την εκλαϊκευμένη επεξεργασία, συνδυάζοντας την κοινωνιολογική ανάλυση με την ποιητική ματιά μιας ιδιαίτερης ανάγνωσης». Λέει, συγκεκριμένα, στον πρόλογο του βιβλίου: «Με τη μονογραφία αυτή φιλοδοξώ να αναδείξω το ζήτημα της δημιουργικής γραφής μέσα στην ελληνική τραγουδοποιία, […] αφού το ελληνικό τραγούδι, ως ενεργή πολιτισμική πρακτική, αποτελεί το κατ’ εξοχήν μέσο διάδοσης, καλλιέργειας και ανάπτυξης της γλώσσας αλλά και της κοινωνικής μας συνείδησης».

Ο Νίκος Φωτόπουλος είναι επίκουρος καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Ασχολείται ενεργά με την ποίηση και τη δημιουργική γραφή, ενώ συγκαταλέγεται στους ποιητές της Γενιάς του ’90 με πιο πρόσφατο το έργο του: «Δάνειος Χρόνος / Ποίηση 1996-2016» που κυκλοφόρησε το 2019 από τις εκδόσεις Μανδραγόρας. Αναδημοσιεύουμε ένα απόσπασμα από το βιβλίο:

 

Αναμφίβολα, λοιπόν, η γραφή του Χρήστου Θηβαίου αποτελεί την περίπτωση ενός διακριτού είδους το οποίο ανατρέπει την κλασική φόρμα του τραγουδιού (refrain - couple), εισάγει στοιχεία υπερρεαλισμού, προωθεί την ελευθερία της δημιουργικής έκφρασης μέσα στη δομή και στη μετρική των συλλαβών, διαχειρίζεται με ευθύτητα, ειλικρίνεια αλλά και χειραφετητική διάθεση τη δυναμική της ελληνικής γλώσσας. Ειδικότερα, το είδος γραφής που καταθέτει ο Χρήστος Θηβαίος δομείται σταθερά πάνω σε δημιουργικές αμφισημίες, εμπεριέχει λεκτικούς αυτοματισμούς που συνδέονται ευθέως με τον σκοτεινό θάλαμο του υποσυνείδητου, αναπαριστά εικόνες της καθημε­ρινότητας, αναδεικνύει εσώτερα τοπία με τρόπο αισθαντικό, καταδεικνύει σκηνές από το κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον της εποχής του. Επι­προσθέτως, σκιαγραφεί σύγχρονα και αλλότρια αστικά τοπία, στοιχεία και απεικονίσεις της φύσης, μνήμες και περιστατικά μιας βαθιάς υπαρξιακής περιπλάνησης, μορφές της κοινωνικής συνείδησης εντυπωμένες στο σώμα της πόλης, όψεις της σύγχρονης αισθητικής αναζητώντας μια ιδανική πολιτεία των αισθημάτων. Το είδος γραφής που μας καταθέτει ο Θηβαίος εξω­τερικεύει το «ενδότερο Είναι» ενός δημιουργού εντός του οποίου διαδραμα­τίζεται μια επίμονη και επίπονη πάλη να τιθασευθούν δαιμόνια, τραύματα, ματαιώσεις, διαψεύσεις και «ακρωτηριασμοί», καθώς και μια σειρά από άλλα υπαρξιακά ζητήματα τα οποία νοηματοδοτούν, παιδεύουν, συνθλίβουν και ταυτόχρονα εξυμνούν την ανθρώπινη ύπαρξη: έρωτας, θάνατος, μοναξιά, απώλειες, μνήμες, συλλογικές αναπαραστάσεις, όνειρα, αποχωρισμοί, περιπλάνηση, ιδέες και θεωρητικές πλάνες συγκροτούν το στερέωμα μιας δημιουργικής γραφής η οποία δομείται σε έναν ιδιαίτερο, προσωπικό, κοινωνικό και πολιτικό υπαρξισμό, μιας ακραίας ευαισθησίας που δεν μπορεί να δια­βαστεί με τον χάρακα και το μοιρογνωμόνιο μιας μονοδιάστατης τυπικής λογικής.

Η προσέγγιση της γραφής του Χρήστου Θηβαίου προϋποθέτει την εκ θεμελίων αποδόμηση του ορθολογισμού, την απονομιμοποίηση του άψυχου θετικισμού και της απρόσωπης τεχνοκρατικής ιδεολογίας αφού μόνο τότε μπορεί να καταστεί προσλήψιμη με τρόπο αισθαντικό και βιωματικό. Υπό την έννοια αυτή η πρόσκληση στο ποιητικό του σύμπαν σχετίζεται με αυτό που ο ποιητής Γιώργης Παυλόπουλος αποδίδει εύγλωττα στο ποίημά του με τον τίτλο «Τα αντικλείδια». Το ποιητικό του σύμπαν είναι μια πόρτα ανοιχτή σε οποιονδήποτε θελήσει να το κατοικήσει, είτε ως ένοικος είτε ως τακτικός θαμώνας που διαρκώς θα έρχεται, θα φεύγει, θα επιστρέφει… Ωστόσο, για την επικοινωνία αυτή απαιτούνται τα κατάλληλα «αντικλείδια» για να ξεκλειδώσει κάποιος, τι άλλο; την «ορθάνοιχτη» πόρτα της ποίησης, την ορθάνοιχτη πόρτα της ποιητικής του Χρήστου Θηβαίου.


 

 

ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Γράφω για τους σημερινούς αναγνώστες
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα η Ελένη Γιαννακάκη απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο μας.
Γράφω για τους σημερινούς αναγνώστες
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Η «Αγονη Γη» είναι ένα «ρυθμικό παράπονο» για το υπαρξιακό αδιέξοδο
«Ο Απρίλης είναι ο μήνας ο σκληρός...». Ακόμα και άνθρωποι που ελάχιστη σχέση έχουν με την ποίηση ξέρουν απέξω λίγους στίχους από την «Ερημη Χώρα» του Τ. Σ. Ελιοτ στη μετάφραση φυσικά του Γιώργου Σεφέρη.
Η «Αγονη Γη» είναι ένα «ρυθμικό παράπονο» για το υπαρξιακό αδιέξοδο
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Το κορίτσι που άκουγε αγγέλους (και βρήκε τελικά τη γαλήνη)
Mε σθένος σπάνιο, με παρρησία, τόλμη και ειλικρίνεια η συγγραφέας προβαίνει σε μια βαθιά εξομολόγηση για το πώς απελευθερώθηκε, μετά από τριάντα χρόνια, από το τέρας της οικογενειακής προέλευσης...
Το κορίτσι που άκουγε αγγέλους (και βρήκε τελικά τη γαλήνη)
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Είμαστε ένα δυσπρόσιτο και παράξενο χωριό…
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη και ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα ο Κώστας Καβανόζης απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να...
Είμαστε ένα δυσπρόσιτο και παράξενο χωριό…
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ρε κουφάλες, δεν τα ελέγχετε όλα!
Είναι Απρίλιος του 2010. Δύο χρόνια μετά το «κραχ» της ισλανδικής οικονομίας, εκρήγνυται το ηφαίστειο Αϊγιαφγαϊλαγέκουλ. Η Ευρώπη παραλύει για μία εβδομάδα. Το ηφαιστειακό νέφος σκεπάζει τον ουρανό της.
Ρε κουφάλες, δεν τα ελέγχετε όλα!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας