Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο κόσμος είναι γεμάτος από εν δυνάμει ήρωες βιβλίων
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο κόσμος είναι γεμάτος από εν δυνάμει ήρωες βιβλίων

  • A-
  • A+
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα ο Μάκης Τσίτας απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές.

 

• Γράφετε συνεχώς το ίδιο βιβλίο ή στο έργο σας εντοπίζετε τομές και ασυνέχειες;

Δεν γράφω το ίδιο βιβλίο. Τα έργα μου αλλάζουν σύμφωνα με τα βιώματά μου, που εμπλουτίζονται διαρκώς. Από την πρώτη στιγμή που ξεκίνησε –στα δεκαοχτώ μου– η ενασχόλησή μου με τη γραφή, μπαινοβγαίνω διαρκώς σε διαφορετικούς κόσμους και είδη και φόρμες: πεζογραφία, θέατρο, βιβλία για παιδιά, στίχοι τραγουδιών.

• Εκτός από τη λογοτεχνία, τι άλλο καθορίζει και φωτίζει το έργο σας;

Οι ρίζες μου, ό,τι κουβαλάω απ’ την παιδική μου ηλικία και οι δικοί μου άνθρωποι. Και βέβαια η καθημερινότητα –που περιλαμβάνει επταήμερη πολύωρη δουλειά στο Diastixo.gr και την ArtsPr– και η παρατηρητικότητά μου: ο κόσμος είναι γεμάτος από εν δυνάμει ήρωες βιβλίων – δεν έχω παρά να εστιάσω πάνω σε κάποιον από αυτούς για να ξεκινήσει η περιπέτεια. Και πρόκειται στ’ αλήθεια για περιπέτεια: δεν ξέρω ποτέ πού θα με βγάλει…

• Υπάρχει κάποιο βιβλίο που βιαστήκατε να το παραδώσετε στον εκδότη σας και κάποιο άλλο που το απωθείτε, το «φοβάστε» μέχρι σήμερα;

Δεν έχω βιαστεί ποτέ ούτε να τελειώσω κάποιο βιβλίο μου ούτε να το παραδώσω στον εκδότη μου. Αντιθέτως, πολλές φορές καθυστερώ υπερβολικά. Ως προς το δεύτερο σκέλος της ερώτησης: έχω μαζέψει όλο το υλικό και έχω κάνει όλο τον σχεδιασμό για ένα καινούργιο βιβλίο με πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία, αλλά επειδή θα είναι πολυσέλιδο, απαιτεί πολύ χρόνο και καθημερινή ενασχόληση οπότε το αφήνω για αργότερα.

• Τρεις τίτλοι βιβλίων που σας σφράγισαν στο πέρασμα του χρόνου, εντός κι εκτός κειμένου…

α) Η «Αιολική γη» του Ηλία Βενέζη, που με έμπασε στα δεκατρία μου στον μαγικό κόσμο της λογοτεχνίας, β) το «Τρίτο στεφάνι» του Κώστα Ταχτσή, που μου έμαθε την αξία της ανεπιτήδευτης γραφής, της ψιθυριστής και σχεδόν προφορικής αφήγησης, τον πλούτο που κουβαλάν οι άνθρωποι της διπλανής πόρτας και πώς γίνεται το χτίσιμο του ήρωα-αφηγητή, γ) τα «Ποιήματα» του Κωνσταντίνου Καβάφη, που μου έδειξαν τι σημαίνει υψηλή ποίηση, γραμμένη σε κατανοητή γλώσσα, με πολλαπλά επίπεδα ανάγνωσης και στιβαρότητα.

• Υπάρχουν αρνητικές κριτικές που σας βοήθησαν και θετικές που υπομειδιάσατε;

Οι ελάχιστες, ομολογώ, αρνητικές κριτικές με προβλημάτισαν, ενώ οι θετικές μού δίνουν πάντα χαρά και κουράγιο να συνεχίσω.

• Υπάρχει κάποιος παλαιότερος και κάποιος νεότερος Ελληνας συγγραφέας του οποίου η γραφή σάς έλκει;

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Γεώργιος Βιζυηνός, Εμμανουήλ Ροΐδης, Γιώργος Ιωάννου, Νίκος-Γαβριήλ Πεντζίκης, Κώστας Ταχτσής, Τόλης Καζαντζής, Νίκος Μπακόλας, Νίκος Καχτίτσης, Γιάννης Σκαρίμπας. Υπάρχουν και αρκετοί από τους σύγχρονους συγγραφείς μας, αλλά προς αποφυγήν παρεξηγήσεων δεν θα αναφερθώ σε κάποιον.

• Σήμερα, υπάρχουν λογοτεχνικές συντροφιές που διαμορφώνουν το πνευματικό κλίμα της εποχής;

Συντροφιές υπάρχουν, και μάλιστα κάποιες από αυτές έχουν ενδιαφέρον, αλλά δεν νομίζω ότι ασκούν ιδιαίτερη επιρροή στα πνευματικά μας πράγματα.

• Για ποιο λόγο η παρουσία της ελληνικής λογοτεχνίας, εκτός συνόρων, είναι τόσο νωθρή και αποσπασματική;

Αλήθεια, ξέρουμε πολλούς συγγραφείς από τη Βουλγαρία, την Εσθονία, τη Λιθουανία ή την Αλβανία; Η ελληνική λογοτεχνία ακολουθεί τη μοίρα των μικρών γλωσσών. Κι επίσης, πληρώνει την ανυπαρξία πολιτικής για το βιβλίο (έλλειψη επιδοτήσεων μετάφρασης, έλλειψη στόχου, άγνοια, προχειρότητα).

• Η πολιτική συγκυρία, εντός και εκτός της χώρας, αλλά και η γλώσσα και ο τρόπος της ενημέρωσης αγγίζουν το συγγραφικό εργαστήρι σας;

Σπάνια, και συνήθως χωρίς να το πολυκαταλαβαίνω. Το «τώρα» πρέπει να γίνει «τότε» για να με γοητεύσει και να θελήσω να ασχοληθώ μαζί του. Πολλές φορές όλος αυτός ο καθημερινός καταιγισμός πληροφοριών (για σοβαρά, αλλά πιο συχνά για ασήμαντα πράγματα που θα ξεχαστούν ύστερα από μερικούς μήνες) μου φέρνει πονοκέφαλο.

• Σας απασχολεί αν, μετά θάνατον, θα σας θυμούνται μέσα από το έργο σας;

Και βέβαια. Αυτοί που ισχυρίζονται το αντίθετο, μάλλον ψεύδονται και μάλλον το κάνουν για να παραστήσουν τους σεμνούς.

Ο Μάκης Τσίτας γεννήθηκε το 1971 στα Γιαννιτσά, ζει στην Αθήνα και διευθύνει το ενημερωτικό site για το βιβλίο και τον πολιτισμό Diastixo.gr. Διηγήματά του έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες. Εργα του σκηνοθέτησαν οι: Ρούλα Πατεράκη, Σοφία Καραγιάννη, Προμηθέας Αλιφερόπουλος, Ερση Βασιλικιώτη, Taru Makela, Alexandru Mazgareanu. Στίχους του μελοποίησαν οι: Γιώργος Σταυριανός, Τάκης Σούκας, Τατιάνα Ζωγράφου, Νίκος Βασιλείου. Εχει εκδώσει 4 βιβλία για ενηλίκους και 24 για παιδιά. Για το μυθιστόρημά του «Μάρτυς μου ο Θεός» (εκδ. Μεταίχμιο), το οποίο κυκλοφορεί σε 12 ευρωπαϊκές γλώσσες, έλαβε το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης 2014. Τελευταίο του βιβλίο η νουβέλα «Πέντε στάσεις» (εκδ. Μεταίχμιο, 2020).

 

 

ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Αριστερά ήταν ο Μπερλινγκουέρ, όχι ο ΣΥΡΙΖΑ
Η Αλκη Ζέη, η αγαπημένη συγγραφέας μικρών και μεγάλων μετέφρασε το αριστούργημα του Αντουάν ντε Σεντ-Εξιπερί «Ο μικρός πρίγκιπας», για πρώτη φορά χωρίς την εικονογράφηση του ίδιου του συγγραφέα -την πρόκληση...
Αριστερά ήταν ο Μπερλινγκουέρ, όχι ο ΣΥΡΙΖΑ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Γράφω για τους σημερινούς αναγνώστες
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα η Ελένη Γιαννακάκη απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο μας.
Γράφω για τους σημερινούς αναγνώστες
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Είμαστε ένα δυσπρόσιτο και παράξενο χωριό…
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη και ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα ο Κώστας Καβανόζης απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να...
Είμαστε ένα δυσπρόσιτο και παράξενο χωριό…
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Παραμυθίας το ανάγνωσμα
Τυχερά τα σημερινά παιδιά–αναγνώστες! Οι παππούδες τους, που μεγάλωσαν με τις σειρές της κλασικής νεανικής λογοτεχνίας των εκδόσεων Αστήρ & Παπαδημητρίου, σαστίζουν μπροστά στις προθήκες των βιβλιοπωλείων.
Παραμυθίας το ανάγνωσμα
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Τα ματωμένα κεράσια των παιδιών
Μετά τη θερμή κριτική και αναγνωστική υποδοχή της συλλογής διηγημάτων Αστείο (2012) και τη διπλή βράβευση (Κρατικό Βραβείο Διηγήματος και Βραβείο Αναγνώστη), ο Γιάννης Παλαβός δεν βιάστηκε να παρουσιαστεί στη...
Τα ματωμένα κεράσια των παιδιών
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Υπέρ μικρών βιβλιόφιλων
Εξι σημαντικοί συγγραφείς κάποιοι εκ των οποίων μιλούν και με την ιδιότητα του κριτικού παιδικής λογοτεχνίας, δασκάλου δημιουργικής γραφής παιδικού βιβλίου, εμψυχωτή παιδικής ανάγνωσης, αλλά και δύο σημαντικές...
Υπέρ μικρών βιβλιόφιλων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας