Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«…στην Εμμανουήλ Μπενάκη ο Θεός κοιμάται μπρούμυτα»

«…στην Εμμανουήλ Μπενάκη ο Θεός κοιμάται μπρούμυτα»

  • A-
  • A+

Θα χρειαζόταν να γράψει κάποιος βιβλίο για τις ποιητικές συλλογές του Αντώνη Τσόκου. Οι οποίες μαζί με την πιο πρόσφατη, που τιτλοφορείται «Απ’ την Εμμανουήλ Μπενάκη ως τα μεσάνυχτα», γίνονται μόλις τέσσερις. Οχι για να τις εξηγήσει, δεν υφίσταται τέτοιο πρόβλημα, αφού τα πάντα είναι σαφή και πεντακάθαρα, αλλά για να δώσει διέξοδο στα ερεθίσματα που μας δημιουργούν. Σε αυτές πραγματώνεται μια λειτουργική ζεύξη του επιστημονικού και του αισθητικού λόγου. Δεν είναι τυχαίο που ο Αντώνης στην καθημερινή του ζωή είναι τεχνικός Η/Υ και δικτύων. Όπως και να 'χει, στα δίκτυα του μυαλού μας δημιουργεί γέφυρες.

Τι είναι η ζωή για εκείνον; Μήπως μια ζούγκλα; Όχι, για τον Αντώνη, η ζωή είναι ένα ρομάντζο το οποίο γράφεται απ' την ίδια τη ζωή, που αν την αφήναμε να προχωρά τα πράγματα όπως αυτή ξέρει θα έφτιαχνε αριστουργήματα. Στις τέσσερις ποιητικές συλλογές του, «Απ' την Εμμανουήλ Μπενάκη ως τα μεσάνυχτα» (2019), «Ώρες πληθυντικής αϋπνίας» (2017), «Ένα ποτήρι ακόμη, Τσαρλς» (2015), «Σουίνγκ με τ' άστρα» (2013), όλες από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης, μοιάζει σαν να διασταυρώνονται τέσσερα διαφορετικά συστήματα έρωτα, που όλα έχουν σκοπό να μετατρέψουν τη ζωή σ’ ένα ατελείωτο ρομάντζο.

Δεν υπάρχει καλύτερος παιδαγωγός απ’ της σάρκας το μελάνι και από το μελάνι της σάρκας (αρκεί να μην καταντήσει, όπως το ζούμε και στις μέρες μας, η παιδαγωγική σάκος του μποξ στα χέρια των δασκάλων, των παπάδων και πολλών άλλων «παιδαγωγών»). Στα «σεμινάρια» του έρωτα, που παραδίδει στην πραγματικότητα ο Τσόκος με τα βιβλία του, καλείσαι να επιλέξεις τη μούσα του έρωτά σου και κατόπιν να αφεθείς στην «παιδαγωγική της φύσης», σαν τα αθώα παιδιά. Ο Αντώνης είναι ένα τέτοιο παιδί.

«Είδε ένα αστέρι να πέφτει.
Έκανε μια ευχή.
Ευχήθηκε
Να πέσει ένα αστέρι
Το άστρο υπάκουσε.
Επανέλαβε
Ξανά
Και ξανά.
Ευχή.
Αστέρι.
Κενό.
Εκείνο το βράδυ ξεκλήρισε
Έναν ολόκληρο ουρανό.
Ήταν μόλις επτά ετών
».
(«Πεφταστέρια» - «Απ’ την Εμμανουήλ Μπενάκη ως τα μεσάνυχτα»)

Οι ποιητικές συλλογές του Τσόκου είναι γραμμένες πάνω στα μέτρα του έρωτα, αλλά όχι για τον έρωτα. Είναι κάτι σαν τις αδερφές Brontë, που μέσα στον δικό τους πύργο ζουν την παραίσθηση σαν πραγματικότητα και αντιλαμβάνονται παραισθητικά την πραγματικότητα. Ούτε στη ζωή ούτε στην ποίηση υπάρχουν όρια ανάμεσα  στο πραγματικό και το φανταστικό, όπως θα έλεγε και ο Jorge Luis Borges, που αναρωτιόταν αν αυτό που ονομάζουμε πραγματικότητα δεν είναι παρα ένα όνειρο, ανάκλαση ενός άλλου ονείρου μέσα σε μια ατέλειωτη σειρά αντικατοπτρισμών, με τους οποίους ο Τσόκος παίζει με τρόπο αξιοθαύμαστο σ’ αυτές τις α λα «Fata Morgana», μέχρι στιγμής, συλλογές του. Και τι άλλο από μια Fata Morgana είναι ο πραγματικός έρωτας και η ζωή;

«Είδα στον ύπνο μου
ένα δέντρο να τρέχει.
Δεν είμαι σίγουρος
αν έτρεξε το δέντρο
προς το όνειρο
ή το όνειρο προς το δέντρο
»

Στη δομή της φούγκας, όπως τη δίδαξε ο Bach, όλα είναι πιθανά και δυνατά. Όταν «φεύγει» το ένα θέμα, το άλλο έρχεται να πάρει μια θέση που με επιμέλεια προετοίμασε το προηγούμενο. Κι έτσι η «φυγή» (αυτό άλλωστε σημαίνει φούγκα) δεν γίνεται ποτέ άτακτη.

Ψάξτε τις φούγκες του Αντώνη Τσόκου. Εμείς περιμένουμε ήδη την επόμενη...

Info: H παρουσίαση της ποιητικής συλλογής του Αντώνη Τσόκου «Απ’ την Εμμανουήλ Μπενάκη ως τα μεσάνυχτα» γίνεται σήμερα Πέμπτη 12 Δεκεμβρίου, στις 20.00, στο Poems 'n' Crimes (Αγίας Ειρήνης 17, Αθήνα, τηλ.: 210-3228839). Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, συγγραφέας και μεταφραστής, και ο Θωμάς Συμεωνίδης, συγγραφέας και μεταφραστής. Αποσπάσματα θα διαβάσει ο υπογράφων.

*Ηθοποιός

ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ποίηση από έναν φωτογράφο
Ο Μυτιληνιός, καταξιωμένος Ελληνας φωτογράφος, γνωστός για το μεγάλο θεματικό εύρος στην τέχνη του αλλά και για τα δοκίμια που έχει γράψει σχετικά στο παρελθόν, σε συνεργασία με τις εκδόσεις Γαβριηλίδη...
Ποίηση από έναν φωτογράφο
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
«Εχω βρει τον Θεό μόνο μέσα στα βιβλία»
Πλήρης ημερών, σε ηλικία 98 ετών έφυγε από τη ζωή ο κοσμοπολίτης ποιητής Νάνος Βαλαωρίτης, που με τη γραφή, την προσωπικότητα και τον αιχμηρό πολιτικό του λόγο σφράγισε την εποχή μας.
«Εχω βρει τον Θεό μόνο μέσα στα βιβλία»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Η ρίμα και το ρήμα
Την έχει δουλέψει με πολύ κόπο τη νέα ποιητική συλλογή του ο Θωμάς Κιάος (γεν. 1979). Περιέχει γερούς, δυνατούς στίχους και αξιοπρόσεκτη, πολυτυπική ρίμα και ρίχνει το βάρος του στο ρήμα, κάτι που τον...
Η ρίμα και το ρήμα
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Επανέκδοση της ποιητικής συλλογής «Συμεών Μνήμα»
Επανεκδίδεται η ποιητική συλλογή «Συμεών Μνήμα» του Ιερομόναχου Συμεών από τις εκδόσεις Άγρα. «Δὲν ἔχω φτάσει στὴ ζωοποιὸ νέκρωση, ποὺ ποθῶ. Δημοσιεύω αὐτὰ τὰ ποιήματα ἐπειδή, μέσα μου, ἔτσι αἰσθάνομαι ὅτι...
Επανέκδοση της ποιητικής συλλογής «Συμεών Μνήμα»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Η τέχνη του Κώστα Καρυωτάκη... αλλιώς
Τον Κώστα Καρυωτάκη αλλιώς, πέρα από τα στερεότυπα της αυτοκτονίας του και του σφοδρού έρωτα με την Μαρία Πολυδούρη και φυσικά τις διαφορετικές προσεγγίσεις του έργου του, επιχειρεί να φωτίσει η καινούργια...
Η τέχνη του Κώστα Καρυωτάκη... αλλιώς
Λογότυπα - Μαρία Σύρρου
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
«Λογότυπα» της κρίσης και της ελπίδας
Η Μαρία Σύρρου πέρα και πάνω από όλα είναι μια καλή συνάδελφος. Όσοι τη γνωρίζουμε, την εκτιμούμε για την ευγένεια, πρώτα και κύρια, και για την ευαισθησία της. Είναι όμως και ποιήτρια, η οποία στα «Λογότυπα»,...
«Λογότυπα» της κρίσης και της ελπίδας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας