Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«…στην Εμμανουήλ Μπενάκη ο Θεός κοιμάται μπρούμυτα»

«…στην Εμμανουήλ Μπενάκη ο Θεός κοιμάται μπρούμυτα»

  • A-
  • A+

Θα χρειαζόταν να γράψει κάποιος βιβλίο για τις ποιητικές συλλογές του Αντώνη Τσόκου. Οι οποίες μαζί με την πιο πρόσφατη, που τιτλοφορείται «Απ’ την Εμμανουήλ Μπενάκη ως τα μεσάνυχτα», γίνονται μόλις τέσσερις. Οχι για να τις εξηγήσει, δεν υφίσταται τέτοιο πρόβλημα, αφού τα πάντα είναι σαφή και πεντακάθαρα, αλλά για να δώσει διέξοδο στα ερεθίσματα που μας δημιουργούν. Σε αυτές πραγματώνεται μια λειτουργική ζεύξη του επιστημονικού και του αισθητικού λόγου. Δεν είναι τυχαίο που ο Αντώνης στην καθημερινή του ζωή είναι τεχνικός Η/Υ και δικτύων. Όπως και να 'χει, στα δίκτυα του μυαλού μας δημιουργεί γέφυρες.

Τι είναι η ζωή για εκείνον; Μήπως μια ζούγκλα; Όχι, για τον Αντώνη, η ζωή είναι ένα ρομάντζο το οποίο γράφεται απ' την ίδια τη ζωή, που αν την αφήναμε να προχωρά τα πράγματα όπως αυτή ξέρει θα έφτιαχνε αριστουργήματα. Στις τέσσερις ποιητικές συλλογές του, «Απ' την Εμμανουήλ Μπενάκη ως τα μεσάνυχτα» (2019), «Ώρες πληθυντικής αϋπνίας» (2017), «Ένα ποτήρι ακόμη, Τσαρλς» (2015), «Σουίνγκ με τ' άστρα» (2013), όλες από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης, μοιάζει σαν να διασταυρώνονται τέσσερα διαφορετικά συστήματα έρωτα, που όλα έχουν σκοπό να μετατρέψουν τη ζωή σ’ ένα ατελείωτο ρομάντζο.

Δεν υπάρχει καλύτερος παιδαγωγός απ’ της σάρκας το μελάνι και από το μελάνι της σάρκας (αρκεί να μην καταντήσει, όπως το ζούμε και στις μέρες μας, η παιδαγωγική σάκος του μποξ στα χέρια των δασκάλων, των παπάδων και πολλών άλλων «παιδαγωγών»). Στα «σεμινάρια» του έρωτα, που παραδίδει στην πραγματικότητα ο Τσόκος με τα βιβλία του, καλείσαι να επιλέξεις τη μούσα του έρωτά σου και κατόπιν να αφεθείς στην «παιδαγωγική της φύσης», σαν τα αθώα παιδιά. Ο Αντώνης είναι ένα τέτοιο παιδί.

«Είδε ένα αστέρι να πέφτει.
Έκανε μια ευχή.
Ευχήθηκε
Να πέσει ένα αστέρι
Το άστρο υπάκουσε.
Επανέλαβε
Ξανά
Και ξανά.
Ευχή.
Αστέρι.
Κενό.
Εκείνο το βράδυ ξεκλήρισε
Έναν ολόκληρο ουρανό.
Ήταν μόλις επτά ετών
».
(«Πεφταστέρια» - «Απ’ την Εμμανουήλ Μπενάκη ως τα μεσάνυχτα»)

Οι ποιητικές συλλογές του Τσόκου είναι γραμμένες πάνω στα μέτρα του έρωτα, αλλά όχι για τον έρωτα. Είναι κάτι σαν τις αδερφές Brontë, που μέσα στον δικό τους πύργο ζουν την παραίσθηση σαν πραγματικότητα και αντιλαμβάνονται παραισθητικά την πραγματικότητα. Ούτε στη ζωή ούτε στην ποίηση υπάρχουν όρια ανάμεσα  στο πραγματικό και το φανταστικό, όπως θα έλεγε και ο Jorge Luis Borges, που αναρωτιόταν αν αυτό που ονομάζουμε πραγματικότητα δεν είναι παρα ένα όνειρο, ανάκλαση ενός άλλου ονείρου μέσα σε μια ατέλειωτη σειρά αντικατοπτρισμών, με τους οποίους ο Τσόκος παίζει με τρόπο αξιοθαύμαστο σ’ αυτές τις α λα «Fata Morgana», μέχρι στιγμής, συλλογές του. Και τι άλλο από μια Fata Morgana είναι ο πραγματικός έρωτας και η ζωή;

«Είδα στον ύπνο μου
ένα δέντρο να τρέχει.
Δεν είμαι σίγουρος
αν έτρεξε το δέντρο
προς το όνειρο
ή το όνειρο προς το δέντρο
»

Στη δομή της φούγκας, όπως τη δίδαξε ο Bach, όλα είναι πιθανά και δυνατά. Όταν «φεύγει» το ένα θέμα, το άλλο έρχεται να πάρει μια θέση που με επιμέλεια προετοίμασε το προηγούμενο. Κι έτσι η «φυγή» (αυτό άλλωστε σημαίνει φούγκα) δεν γίνεται ποτέ άτακτη.

Ψάξτε τις φούγκες του Αντώνη Τσόκου. Εμείς περιμένουμε ήδη την επόμενη...

Info: H παρουσίαση της ποιητικής συλλογής του Αντώνη Τσόκου «Απ’ την Εμμανουήλ Μπενάκη ως τα μεσάνυχτα» γίνεται σήμερα Πέμπτη 12 Δεκεμβρίου, στις 20.00, στο Poems 'n' Crimes (Αγίας Ειρήνης 17, Αθήνα, τηλ.: 210-3228839). Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, συγγραφέας και μεταφραστής, και ο Θωμάς Συμεωνίδης, συγγραφέας και μεταφραστής. Αποσπάσματα θα διαβάσει ο υπογράφων.

*Ηθοποιός

ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Είδωλα στον καθρέφτη που ο ήλιος αγαπά να παίζει αντίκρυ
Όταν σκέφτομαι την Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, σκέφτομαι μια ράχη. Τη ράχη μιας γυναίκας που κάθεται σ' ένα μικρό σκαμνί. Ακριβώς όπως είχε ζωγραφίσει ο Dali την Gala...
Είδωλα στον καθρέφτη που ο ήλιος αγαπά να παίζει αντίκρυ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Θαυμάζω πολύ περισσότερους ποιητές από πεζογράφους
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα η Κωνστάντια Σωτηρίου, απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο.
Θαυμάζω πολύ περισσότερους ποιητές από πεζογράφους
ΘΕΑΤΡΟ
Μια γιορτή που δοξάζει το σώμα και τον έρωτα
Με δύο εργαλεία, τον θίασο και το φως, ο Δημήτρης Τάρλοου εμπνέεται από το ποίημα του Ανδρέα Εμπειρίκου και πειραματίζεται ώστε να παρουσιαστεί επί σκηνής η ουσία της ποίησης.
Μια γιορτή που δοξάζει το σώμα και τον έρωτα
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Οι φωτοσκιάσεις μιας συνομιλίας
Στο πολύτιμο αυτό ανθολόγιο, ποίηση και ζωγραφική διαλέγονται μεταξύ τους δημιουργικά ως εκφάνσεις της φιλοσοφικής και καλλιτεχνικής σύλληψης του ανθρώπινου βίου αντίστοιχα, συνεισφέροντας, η πρώτη με την...
Οι φωτοσκιάσεις μιας συνομιλίας
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Η Παλατινή Ανθολογία του Λεντάκη
Το Ιδρυμα Πολιτισμού και Εκπαίδευσης «Ανδρέας Λεντάκης» και οι εκδόσεις Gutenberg παρουσιάζουν απόψε στον Ιανό, το βιβλίο «500 Ποιήματα από την Παλατινή Ανθολογία - Επιλογή, μετάφραση Ανδρέα Λεντάκη».
Η Παλατινή Ανθολογία του Λεντάκη
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ποίηση από έναν φωτογράφο
Ο Μυτιληνιός, καταξιωμένος Ελληνας φωτογράφος, γνωστός για το μεγάλο θεματικό εύρος στην τέχνη του αλλά και για τα δοκίμια που έχει γράψει σχετικά στο παρελθόν, σε συνεργασία με τις εκδόσεις Γαβριηλίδη...
Ποίηση από έναν φωτογράφο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας