Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η «εκδίκηση» των γυναικών

Μάργκαρετ Ατγουντ

Photo by Arthur Mola/Invision/AP
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η «εκδίκηση» των γυναικών

  • A-
  • A+
Πέρυσι, σεξουαλικο-οικονομικό σκάνδαλο οδήγησε τη Σουηδική Ακαδημία σε διάλυση και βραβείο δεν δόθηκε. Φέτος θα καλυφθεί το κενό.

Να και μια χρονιά που μπορούμε, επιτέλους, να κάνουμε μια πρόβλεψη για το Νόμπελ Λογοτεχνίας, ξέροντας πως μάλλον θα πέσουμε μέσα. Από παντού ακούγεται η άποψη ότι το ένα από τα δύο Νόμπελ θα πάει σίγουρα σε γυναίκα συγγραφέα. Αδικα έγινε όλο αυτό το σκάνδαλο με τους βιασμούς και τις παρενοχλήσεις που οδήγησε τη Σουηδική Ακαδημία σε διάλυση και την υποχρέωσε πέρυσι να μη δώσει το βραβείο;

Ναι, δύο Νόμπελ μαζί θα δοθούν την Πέμπτη, το ένα για το 2018, το άλλο για το 2019. Είναι μια χρονιά που δεν μοιάζει με καμία άλλη. Μια διπλή ανακοίνωση που πάει να καλύψει το τραυματικό κενό του 2018. Διότι, αν εξαιρέσουμε τα χρόνια του πολέμου, ποτέ άλλοτε το Νόμπελ Λογοτεχνίας δεν είχε κάνει διάλειμμα. Δινόταν ανελλιπώς κάθε χρόνο από το 1901, το έχουν πάρει 114 συγγραφείς από τους οποίους μόνο 14 γυναίκες.

Δύο Νόμπελ μαζί θα δοθούν την Πέμπτη, το ένα για το 2018, το άλλο για το 2019

Κι αυτές οι γυναίκες, Σουηδέζες ακτιβίστριες, ήταν που έβαλαν πέρυσι φουρνέλο στον θεσμό. Γνωστή η ιστορία. Τον Νοέμβριο του 2017 η εφημερίδα Dagens Nyheter δημοσιεύει καταγγελίες για βιασμούς και σεξουαλικές παρενοχλήσεις δεκαοχτώ γυναικών εναντίον ενός διακεκριμένου ανδρός, του Γάλλου φωτογράφου Ζαν-Κλοντ Αρνό, που διευθύνει ένα προβεβλημένο και αγαπημένο του συστήματος λογοτεχνικό οργανισμό («Forum»), που συνδέεται στενά με τη Σουηδική Ακαδημία (με επιχορηγήσεις και εύνοιες), που παίζει ρόλο στα πολιτιστικά, που οι Ακαδημαϊκοί τον έχουν στέκι και που μία από αυτούς, η ποιήτρια Καταρίνα Φρόστενσον, έχει παντρευτεί τον... σεξομανή. Αποτέλεσμα;

Η Ακαδημία κλείνει αρχικά τα αυτιά στο σκάνδαλο, αρνείται να πάρει θέση και αρχίζει ο κατήφορος: παραιτήσεις, πολλές παραιτήσεις που την αφήνουν μισή και αδύναμη να εκπληρώσει τον ρόλο της. Επέμβαση του βασιλιά, οργισμένη αντίδραση της Επιτροπής Νόμπελ, διάλυση και ξαναστήσιμο της Σουηδικής Ακαδημίας και ο Αρνό στης φυλακής τα σίδερα τον Οκτώβριο του 2018.

Μαρίζ Κοντέ

EPA/CHRISTINE OLSSON SWEDEN OUT

Η κάθαρση και η ανάκτηση του κύρους της Σουηδικής Ακαδημίας ήταν το ζητούμενο. Ηδη με δηλώσεις του ο Αντερς Ολσον, πρόεδρος της Επιτροπής για το Νόμπελ Λογοτεχνίας, προσπαθεί να πείσει ότι η επιστροφή του θα γίνει με νέα κριτήρια. Οτι θα αποφευχθούν η «προσήλωση στους άνδρες» και ο «ευρωκεντρισμός», χαρακτηριστικά που κυριάρχησαν και καθόρισαν το προφίλ του βραβείου. «Τώρα κοιτάμε προς όλο τον κόσμο», είπε, «ενώ υπάρχουν τόσο πολλές και πραγματικά σπουδαίες συγγραφείς. Ελπίζουμε ότι η όλη διαδικασία του Νόμπελ Λογοτεχνίας ενισχύθηκε και διευρύνθηκε».

Ολγκα Τοκάρτσουκ

EPA/FACUNDO ARRIZABALAGA

Θα το καταλάβουμε την Πέμπτη, στη 1 μ.μ. ώρα Σουηδίας (2 μ.μ. ώρα Ελλάδας). Μέχρι τότε μπορεί ο καθένας να προτείνει τους δικούς του αγαπημένους συγγραφείς και τα πρακτορεία στοιχημάτων να παίζουν το ετήσιο παιχνιδάκι τους -που σπανίως κάνει κάποιον εκατομμυριούχο. Για την ιστορία, πάντως, έχει ενδιαφέρον να δούμε τα ονόματα, που κυριαρχούν σε στοιχήματα, αλλά και δηλώσεις επιφανών δημοσιογράφων και εκπροσώπων του PEN, του Booker κ.ά.

Πρώτη στα στοιχήματα του σοβαρού βρετανικού website Nicer Odds, έρχεται η Καναδέζα ποιήτρια Αν Κάρσον και ακολουθεί μια συγγραφέας, που από πολλούς θεωρείται φαβορί, η (αμετάφραστη στην Ελλάδα) Μαρίζ Κοντέ από τη Γουαδελούπη, παγκόσμια διασημότητα, που άλλωστε κέρδισε πέρυσι το βραβείο New Academy, κάτι σαν εναλλακτικό και προσωρινό Νόμπελ, που δόθηκε στη Στοκχόλμη από βιβλιοπώλες και αναγνώστες, για να μπαλωθεί το κενό. Ψηλά στα στοιχήματα και τις προτιμήσεις είναι σημαντικές συγγραφείς, όπως η Ρωσίδα Λουντμίλα Ουλίτσκαγια, η Καναδέζα Μάργκαρετ Ατγουντ, η Πολωνέζα Ολγκα Τοκάρτσουκ (από τα πιο hot ονόματα των τελευταίων χρόνων) και η Αμερικανίδα Μέριλιν Ρόμπινσον -όλες τους θα άξιζαν ένα Νόμπελ.

Οσο για τους άνδρες, ανακυκλώνονται τα συνήθη ονόματα, όπως ο Γιαπωνέζος Χαρούκι Μουρακάμι, ο Αλβανός Ισμαήλ Κανταρέ, ο Κενυάτης Νγκούγκι γου Θιόνγκο, ο Τσέχος Μίλαν Κούντερα, ενώ κάνουν έντονη την παρουσία τους ο Ούγγρος Λάζλο Κρασναχορκάι, ο Κολομβιανός Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες, ο Νορβηγός Γιον Φόσε, ο Ισπανός Χαβιέρ Μαρίας. Υπομονή μέχρι την Πέμπτη 10 Οκτωβρίου.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Νόμπελ Λογοτεχνίας σε Λευκορωσίδα δημοσιογράφο
H 67χρονη Λευκορωσίδα δημοσιογράφος Σβετλάνα Αλεξίεβιτς κέρδισε το Νόμπελ Λογοτεχνίας για τα μη μυθοπλαστικά βιβλία της. Για τις Ρωσίδες που πολέμησαν στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, για το Τσερνομπίλ, για τη...
Νόμπελ Λογοτεχνίας σε Λευκορωσίδα δημοσιογράφο
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Πέτερ Χάντκε και Ολγκα Τοκάρτσουκ εξομολογούνται
Οι δύο νομπελίστες, ο Αυστριακός του 2019, η Πολωνή του 2018, έδωσαν το Σάββατο στη Στοκχόλμη τους καθιερωμένους λόγους τους. Εμπνευσμένοι και προσωπικοί, μίλησαν έμμεσα και ποιητικά ο Χάντκε, εμπεριστατωμένα...
Πέτερ Χάντκε και Ολγκα Τοκάρτσουκ εξομολογούνται
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Από τα τραύματα του Εμφυλίου στα σημερινά υπαρξιακά αδιέξοδα
Ο βραβευμένος συγγραφέας, Ηλίας Μαγκλίνης, στο τέταρτο βιβλίο του «Είμαι όσα έχω ξεχάσει» σκύβει με τόλμη πάνω στη δολοφονία του παππού του από την ΟΠΛΑ τον Ιανουάριο του 1944. Ξεσκονίζει επώδυνα οικογενειακά...
Από τα τραύματα του Εμφυλίου στα σημερινά υπαρξιακά αδιέξοδα
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Βικτόρια Χίσλοπ: «Εχω συγγραφική εμμονή με την Ιστορία της Ελλάδας»
Η δημοφιλής Βρετανίδα συγγραφέας που μας επισκέπτεται τακτικά -μάλιστα έχει σπίτι στα Πατήσια- περιγράφει πώς μια απογευματινή βόλτα στο Σούνιο της έδωσε έμπνευση για το νέο της βιβλίο, που μόλις κυκλοφόρησε...
Βικτόρια Χίσλοπ: «Εχω συγγραφική εμμονή με την Ιστορία της Ελλάδας»
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Εξ ημισείας Booker 2019
Μας κακόμαθαν πέρυσι η Ανα Μπερνς με τον Γαλατά και πρόπερσι ο Τζορτζ Σόντερς με το Λήθη και Λίνκολν. Πώς να συμβιβαστείς, λοιπόν, με κάτι λιγότερο από αριστούργημα στο Βραβείο Booker του 2019;
Εξ ημισείας Booker 2019
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ομαδικά πυρά κατά Χάντκε, αμηχανία για Τοκάρτσουκ
Τελικά κανένας από τους δύο νέους νομπελίστες Λογοτεχνίας δεν γλίτωσε τις αντιδράσεις για την πολιτική διάσταση του έργου και της δράσης του. Ο Αυστριακός Πέτερ Χάντκε όμως, Νόμπελ του 2019, συγκέντρωσε τις...
Ομαδικά πυρά κατά Χάντκε, αμηχανία για Τοκάρτσουκ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας