Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Περιήγηση στην «Αρχαία Μεσσήνη»

Γενική άποψη των στοών του Γυμνασίου, του Σταδίου και της παλαίστρας

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Περιήγηση στην «Αρχαία Μεσσήνη»

  • A-
  • A+
Ενα αρχαιολογικό και οικολογικό πάρκο που ελκύει ετησίως χιλιάδες επισκέπτες. Με αναλυτικά κείμενα και πλήθος φωτογραφιών, ο καθηγητής αρχαιολογίας μας ξεναγεί στη μακραίωνη ιστορία της ισχυρής πόλης, στις ανασκαφές και στο αναστηλωτικό έργο.

Ο καθηγητής Αρχαιολογίας Πέτρος Θέμελης σήκωσε σταδιακά από το χώμα μια ολόκληρη πόλη, την Αρχαία Μεσσήνη. Μέσα σε ένα ιδανικό φυσικό περιβάλλον ξεπροβάλλουν υποδειγματικά αναστηλωμένα τα μνημεία της, το μεγαλειώδες Στάδιο, το Γυμνάσιο και η Παλαίστρα, τα Ιερά της Αγοράς, η Κρήνη Αρσινόη, το Θέατρο, ένα από τα μεγαλύτερα της κλασικής και ελληνιστικής αρχαιότητας (με πλάτος κοίλου 106,83 μ. και διάμετρο ορχήστρας 23,56 μ.), το Ασκληπιείο.

Η επίσκεψη στον αρχαιολογικό τόπο είναι εμπειρία που λειτουργεί πολλαπλάσια αν ο επισκέπτης έχει την τύχη να ξεναγηθεί από τον καθηγητή Πέτρο Θέμελη, υπεύθυνο της συστηματικής ανασκαφής και του αναστηλωτικού έργου, ο οποίος ζει μεγάλο μέρος του χρόνου του στον αρχαιολογικό χώρο που δέχεται ετησίως χιλιάδες επισκέπτες, καθώς έχει εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους της χώρας.

Μια ολοκληρωμένη περιήγηση σε αυτόν παρουσιάζεται στις 144 σελίδες της έκδοσης «Αρχαία Μεσσήνη», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Καπόν». Τη Δευτέρα μάλιστα (7/10 στις 19.30) διοργανώνεται στην Εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία (Πανεπιστημίου 22) εκδήλωση όπου θα μιλήσουν ο Πάνος Βαλαβάνης, ομότιμος καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας ΕΚΠΑ, ο Δημήτρης Πλάντζος, αναπληρωτής καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας ΕΚΠΑ, και ο συγγραφέας Πέτρος Θέμελης.

Μέσα από τα αναλυτικά κείμενά του, πλήθος φωτογραφιών και σχεδιαγραμμάτων, ο επισκέπτης γνωρίζει την ιστορία της Αρχαίας Μεσσήνης, περιηγείται στις μνημειακές οχυρώσεις, μαθαίνει για την κοινωνική ζωή και τις συνήθειες των κατοίκων, για τη μακραίωνη παρουσία της ισχυρής πόλης στην περιοχή, αλλά και για τις ανασκαφές, τις αναστηλώσεις και τις έρευνες που διεξήχθησαν επί δεκαετίες (άρχισαν το 1895 από τον αρχαιολόγο Θεμιστοκλή Σοφούλη, μετέπειτα πολιτικό), ώστε σήμερα να έχει αναδειχθεί το εξαιρετικό μνημειακό σύνολο του αρχαιολογικού χώρου.

Η δυτική πλευρά της Κρήνης Αρσινόης

Οταν ανέλαβε την ανασκαφή ο Πέτρος Θέμελης, το 1986, υπήρχαν παντού αμπέλια και ελιές και μόνο σε ένα μικρό κομμάτι γης που είχε ανασκάψει ο αείμνηστος καθηγητής και γραμματέας της Εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας, Αναστάσιος Ορλάνδος, είχε αποκαλυφθεί μέρος του Ασκληπιείου.

«...Η αρχαία Μεσσήνη, τραυματισμένη από τα στοιχεία της φύσης, θαμμένη κάτω από επιχώσεις πολλών μέτρων, ξαναβλέπει το φως, ζει μια δεύτερη ζωή στον σύγχρονο κόσμο» γράφει στην εισαγωγή ο Πέτρος Θέμελης, υπέρμαχος της άποψης των ανοιχτών μνημείων προς τους σύγχρονους επισκέπτες, καθώς θεωρεί ότι οι άνθρωποι δίνουν ζωή στους αρχαιολογικούς χώρους.

Γι’ αυτό φροντίζει καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους να διοργανώνονται ειδικές εκδηλώσεις για μαθητές και φοιτητές, εικαστικές εκθέσεις, συναυλίες και θεατρικές παραστάσεις στα αναστηλωμένα αρχαία οικοδομήματα. Τα περισσότερα από αυτά ανασυγκροτήθηκαν από λιθοσωρούς, ενώ το αρχαίο αστικό περιβάλλον της πόλης διατηρεί στοιχεία από όλες τις φάσεις, από την ίδρυσή της το 369 π.Χ. έως τον 14ο-15ο αιώνα μ.Χ. Ιδρύθηκε από τον Θηβαίο στρατηγό Επαμεινώνδα και τους Αργείους συμμάχους του που κάλεσαν τους Μεσσήνιους της διασποράς οι οποίοι είχαν καταφύγει στη Σικελία και στην Κυρηναϊκή να εγκατασταθούν στη νέα πρωτεύουσα της αυτόνομης Μεσσηνίας.

«...Πίσω από τις εικόνες των αναστηλωμένων μνημείων βρίσκονται οι άξιοι συνεργάτες μου, αρχαιολόγοι, έμπειροι συντηρητές και αφοσιωμένοι εργατοτεχνίτες. Ενα απέραντο λατομείο διάσπαρτων λίθινων εδωλίων μετατράπηκε σταδιακά σε Θέατρο, λιθοσωροί από αρχιτεκτονικά μέλη μεταμορφώθηκαν προοδευτικά στο ναόσχημο Μαυσωλείο των Σαιθιδών και στο Στάδιο, ένας δεύτερος σωρός από πέτρες δημιούργησε το ταφικό μνημείο Κ3 με την αμφίκοιλη κωνική στέγη, διαλυμένοι πύργοι των οχυρώσεων ανασυγκροτήθηκαν...» γράφει ο Πέτρος Θέμελης.

Η Μεσσήνη έγινε γνωστή κυρίως από τον Παυσανία, ο οποίος την επισκέφθηκε μεταξύ 155 και 160 μ.Χ., δηλαδή 530 χρόνια μετά την ίδρυσή της και τρεις αιώνες μετά την κατάκτηση της Ελλάδας από τους Ρωμαίους. Παρότι οι μέρες της ανεξαρτησίας είχαν περάσει, η πόλη εξακολουθούσε να αποτελεί πολιτικό, οικονομικό και καλλιτεχνικό κέντρο.

Ο Παυσανίας θαύμασε και κατέγραψε τις οχυρώσεις, την αγορά με την Κρήνη της Αρσινόης, τους ναούς και λατρευτικά αγάλματα όπως της Μητέρας των Θεών (Κυβέλης) και της Λαφρίας, έργα του Μεσσήνιου καλλιτέχνη Δαμοφώντα, το Ασκληπιείο, το Στάδιο, το Γυμνάσιο και άλλες θέσεις που σταδιακά αποκαλύφθηκαν και σήμερα βλέπουμε κι εμείς.

Τα εντυπωσιακά κατάλοιπα των οχυρώσεων, αιώνες αργότερα, προκάλεσαν το ενδιαφέρον των ξένων περιηγητών οι οποίοι ακολούθησαν την πορεία του Παυσανία και στα οδοιπορικά τους παρουσιάζουν τα πρώτα στοιχεία για τα μνημεία.

«Η αρχαία Μεσσήνη, ως ένα αρχαιολογικό και οικολογικό πάρκο σε λειτουργία, έχει αποκτήσει τη δική της δυναμική και πληρότητα, χάρη στις δυνατότητες που προσφέρουν τα μεγαλειώδη αρχαιολογικά κατάλοιπα μιας ολόκληρης αρχαίας πόλης (ευανάγνωστης και παιδευτικής), οι ήπια δομημένοι σύγχρονοι οικισμοί που την περιβάλλουν, καθώς και η μακροχρόνια επένδυση σε χρόνο και κόπο όλων όσων συμμετείχαν στην έρευνα και στην προβολή του χώρου από το 1986 έως σήμερα. Μαζί με άλλα σημαντικά κατάλοιπα της μακραίωνης ιστορίας της Μεσσηνίας, μέσα σε ένα αλώβητο φυσικό περιβάλλον, την πατρίδα του ευλογημένου ελαιόδεντρου, η αναγεννημένη αρχαία Μεσσήνη συμβάλλει αποφασιστικά στην ανάδειξη της περιοχής σε δημοφιλή τουριστικό προορισμό παγκοσμίως», γράφει το οπισθόφυλλο της φροντισμένης έκδοσης.

ART - ΝΕΑ
Το μεγαλείο του ιερού του Απόλλωνα
Νέα στοιχεία έφερε στο φως η φετινή περίοδος (3/5/19 έως 5/7/19) της συστηματικής ανασκαφής στο νησί Δεσποτικό – θέση Μάντρα, δυτικά της Αντιπάρου. Διαφωτίζεται έτσι η εικόνα των ειδικών για την αρχιτεκτονική...
Το μεγαλείο του ιερού του Απόλλωνα
ART - ΝΕΑ
Πρώτα η απαλλοτρίωση και αμέσως η ανάδειξη
Μισό αιώνα μετά, μία από τις πιο μακροχρόνιες υποθέσεις του ΚΑΣ φαίνεται να οδεύει προς επίλυση. Αρκεί να δοθούν τα 2,2 εκατ. ευρώ στους ιδιοκτήτες ώστε το οικόπεδο να απαλλοτριωθεί και άμεσα να αναδειχθεί ο...
Πρώτα η απαλλοτρίωση και αμέσως η ανάδειξη
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
3,5 εκατ. ευρώ για την αναστήλωση του πύργου
Μια αρχή για την αποκατάσταση του μνημείου που υπέστη σοβαρές ζημιές από τους σεισμούς του Οκτωβρίου και μια εξαιρετική έκδοση με τίτλο «Ο τελευταίος μοναχός των Στροφάδων. Αναφορά από ένα άγνωστο νησί του...
3,5 εκατ. ευρώ για την αναστήλωση του πύργου
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Η ακτινοβολία των Μυκηνών σε μια έκδοση
Θεσμός πια, που έφτασε στη δέκατη έβδομη χρονιά του, το πολυτελές βιβλίο με τις 328 σελίδες και τις 500 φωτογραφίες, εστιάζει στον αρχαιολογικό χώρο και στο νεοσύστατο μουσείο, το οποίο μπορεί να μην έχει......
Η ακτινοβολία των Μυκηνών σε μια έκδοση
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Μπορεί να μην ήρθαν τα Γλυπτά του Παρθενώνα, αλλά ήρθαν 14,5 εκατομμύρια επισκέπτες
Τα 10 χρόνια του γιορτάζει το Μουσείο Ακρόπολης με εκδηλώσεις και τα θυρανοίξια της ανασκαφής. Για τη σημασία, τα ευρήματά της, αλλά και τη διεκδίκηση της επανένωσης των διαμελισμένων αριστουργημάτων, μας...
Μπορεί να μην ήρθαν τα Γλυπτά του Παρθενώνα, αλλά ήρθαν 14,5 εκατομμύρια επισκέπτες
ART - ΝΕΑ
Καταδύσεις σε ένα μουσείο του βυθού
Με αφετηρία το σημαντικότερο ναυάγιο της Κλασικής Περιόδου, το οποίο εντοπίστηκε το 1985, προχωρούν οι εργασίες, ώστε να λειτουργήσουν πιλοτικά το 2020 οι ενάλιοι αρχαιολογικοί χώροι στην περιοχή Παγασητικού -...
Καταδύσεις σε ένα μουσείο του βυθού

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας