Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οταν έπεφτε η πύλη του Πολυτεχνείου

Από την παρουσίαση του βιβλίου της Πέπης Ρηγοπούλου «Θάλαμος ανανήψεως»

EUROKINISSI

Οταν έπεφτε η πύλη του Πολυτεχνείου

  • A-
  • A+

«Ενα πνευματικό, πολιτικό και ηθικό τιμαλφές, ένα βιβλίο σύνθετο, ιστορικό και λογοτεχνικό, καίριο και ευγενές, μια γραφή που λειτουργεί και ως εγχειρίδιο εθνικής αυτογνωσίας για όλο τον προηγούμενο αιώνα στοχεύοντας προς την κατεύθυνση του ορθού και δίκαιου επαναπροσδιορισμού των πολιτικών και των ηθικών μας πραγμάτων». Η κατάληξη αυτή του Θωμά Κοροβίνη κατά την παρουσίαση στη Θεσσαλονίκη του βιβλίου της Πέπης Ρηγοπούλου «Θάλαμος ανανήψεως» (Ταξιδευτής) συμπυκνώνει καίρια το περιεχόμενο των σελίδων στις οποίες η συγγραφέας καταγράφει την προσωπική της εμπειρία κατά την εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973.

Σαράντα χρόνια μετά η Ρηγοπούλου καταγράφει για πρώτη φορά, με ένταση τέτοια λες και δεν πέρασε τόσος χρόνος, γεγονότα στα οποία ήταν πρωταγωνίστρια και, μάλιστα, στην κορυφαία στιγμή τους, όταν δηλαδή το τανκ γκρεμίζει την πύλη του ιδρύματος τσακίζοντας τα πόδια της. «Τα μνημόνια με έσπρωξαν και έβγαλα το βιβλίο τώρα, διότι κάθε καινούργιο τραύμα ενεργοποιεί τα παλιά», έλεγε η ίδια την επομένη της παρουσίασης στον ραδιοσταθμό «Στο Κόκκινο 93,4» (Θεσσαλονίκη). Πάει να πει ότι η συγγραφέας δηλώνει για μία ακόμη φορά παρούσα, αφού η συμφορά χτυπάει τη χώρα, όπως άλλοτε η χούντα. Οπότε άλλη μία φορά βγάζει «μια κραυγή ελευθερίας» διότι δεν γίνεται να σιωπήσει.

«Παράτα το κείμενο… η ανάμνηση σκοτώνει…», της έλεγε μια φίλη της, αλλά όπως η ίδια γράφει, ήταν «το πείσμα» που την κινητοποίησε «οδηγώντας τα πράγματα στο τέρμα. Ξυπνώντας το τραύμα. Τα διαδοχικά τραύματα». Κι ακόμη, ήρθαν αρωγοί οι σύντροφοι εκείνου του καιρού. Χαμένοι μέσα στον χρόνο, δηλώνουν κι εκείνοι ξανά παρόντες συμπληρώνοντας την τοιχογραφία των ιστορικών γεγονότων.

Η σκηνή του τανκ, που ρίχνει την πύλη του Πολυτεχνείου παρασύροντας τη Ρηγοπούλου, αποτυπώνεται για πρώτη φορά με όλη την τρομακτική ένταση που έχει η στιγμή. Σαράντα χρόνια μετά, δίπλα της για άλλη μία φορά είναι οι σύντροφοι που την κουβάλησαν στο νοσοκομείο, οι γιατροί που την περιέθαλψαν. Στο βιβλίο δημοσιεύονται για πρώτη φορά τα γράμματά τους - Κώστας Κουτσής, Αστέριος Καραμήτας (ζει στις ΗΠΑ), Γιάννης Συμιακάκης (ο «γαβριάς», ζει στην Ιαπωνία), νοσηλευτής Θανάσης Κολλιτσίδας. Είναι ντοκουμέντα που συμπληρώνουν τη διήγηση της Ρηγοπούλου, ακριβέστερα τη μετατρέπουν σε τρισδιάστατη εικόνα. Ερπύστριες που στριγκλίζουν, σφαίρες ντουμ ντουμ που τρυπάνε κορμιά, ασφαλίτες που δέρνουν ανηλεώς σε όλη τη διαδρομή τους τραυματίες και αυτούς που τους μεταφέρουν. Η Ρηγοπούλου μπαίνει κυριολεκτικά στη γραφή του βιβλίου σαν να πρόκειται για τη δεύτερη φάση του θαλάμου ανανήψεως.

Η εξομολόγηση της μητέρας της, χρόνια μετά, πως μόλις άκουσε ότι κατέβαιναν τα τανκς είπε, «τα πόδια της κόρης μου» ή η αυθόρμητη απάντησή της, με την παλαμική παραφθορά, στον γιατρό, καθώς χτενιζόταν λίγο πριν από το κρίσιμο χειρουργείο «άφκιαστο και αχτένιστο του χάρου δεν με δίνω», δένουν με την εκλογίκευση «δεν μπορώ να ακούω ή να διαβάζω τις δακρύβεχτες περιγραφές των γεγονότων εκείνων και άλλων εξίσου ακραίων». Γι’ αυτό και η ίδια δηλώνει ότι «οι κοινωνίες αναθέτουν σε γυναίκες τον θρήνο, αλλά κατά την εξέγερση δεν υπήρχε θρήνος, παρά βαθιά χαρά και αίσθηση αλληλεγγύης. Προτιμώ τη δοξαστική εικόνα των προηγούμενων ημερών παρά την εικόνα ερήμωσης μετά την είσοδο του τανκ στο Πολυτεχνείο».

Η Πέπη Ρηγοπούλου στο βιβλίο της καταγράφει με χρονική συνέχεια και την οικογενειακή της ιστορία, την πρόσφυγα του 1922 γιαγιά της, την περίοδο της χούντας, την «Αλμυρά έρημο» που καταλήγει στην κυπριακή τραγωδία, τη δίκη της χούντας, για να φτάσει στις μέρες μας, την εποχή των μνημονίων και της προπαγάνδας που τα συνοδεύουν, και η οποία «είναι το τανκ της εποχής μας».

Οπως σημείωσε ο Θωμάς Κοροβίνης, το βιβλίο της Ρηγοπούλου έρχεται να πάρει «τιμητική θέση δίπλα στις άλλες παρακαταθήκες, τους “Ανθρωποφύλακες” του Περικλή Κοροβέση και το “Μπουμπουλίνας 18” της Κίτυς Αρσένη». Διότι η Ιστορία δεν επιτρέπει να ανακαλούνται οι παρουσίες ή να συμπληρώνονται οι απουσίες.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Το μετέωρο βήμα της Διεθνούς Εκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης
Παρά τη θετική στάση του προέδρου του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, Κωνσταντίνου Τσουκαλά, απέναντι στο πέρασμα του θεσμού στον Δήμο Θεσσαλονίκης και τις σχετικές δηλώσεις του στα εγκαίνια, τίποτα δεν έχει...
Το μετέωρο βήμα της Διεθνούς Εκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Τα δάκρυα δεν ταιριάζουν στον «Ραγιά»
Επί πενήντα πέντε χρόνια ήταν το αποκούμπι των βιβλιόφιλων. Η κρίση το τσάκισε. Πριν πολτοποιηθεί, το πολύτιμο στοκ του ξεπουλιέται σε χαμηλές τιμές. Οι Θεσσαλονικείς σπεύδουν συγκινημένοι, κυρίως για να...
Τα δάκρυα δεν ταιριάζουν στον «Ραγιά»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Το Σαββατοκύριακο έσωσε την παρτίδα
Αρχισε την Πέμπτη με γκρίνιες και λίγο κόσμο. Ολοκληρώθηκε χθες με μεγάλη προσέλευση. Αν και με την ψυχή στο στόμα, η 12η Διεθνής Εκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης ολοκληρώθηκε και φέτος, χωρίς κανένα απρόοπτο να...
Το Σαββατοκύριακο έσωσε την παρτίδα
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
«Έφυγε» από τη ζωή η εκδότρια του «Εξάντα» Μάγδα Κοτζιά
Σε ηλικία 75 χρονών πέθανε τα ξημερώματα της Μεγάλης Τρίτης η Μάγδα Κοτζιά, κυρίως γνωστή ως η ιδρύτρια του εκδοτικού οίκου «Εξάντα» μετά από μακροχρόνια προβλήματα υγείας. Ευαίσθητη, ευγενική και ανυπόμονη...
«Έφυγε» από τη ζωή η εκδότρια του «Εξάντα» Μάγδα Κοτζιά
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ο Τσάπλιν, ο Χίτλερ και «Ο μεγάλος δικτάτορας»
Οταν ο φίρερ αντέγραψε την εμφάνιση του «ανθρωπάκου» για να εμπνεύσει στο πλήθος συμπάθεια και πώς ο θρυλικός ηθοποιός τον διακωμώδησε στην κορυφαία ταινία του.
Ο Τσάπλιν, ο Χίτλερ και «Ο μεγάλος δικτάτορας»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ενα βιβλίο που διευρύνει τις γνώσεις μας
Θα έγραφα, έτσι κι αλλιώς, για το βιβλίο του Ιάσονα Χανδρινού με μαρτυρίες για την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Μόλις το διάβασα με συγκίνησε, διεύρυνε τις γνώσεις μου, με αναπτέρωσε. Ομως ακόμη ένας λόγος που...
Ενα βιβλίο που διευρύνει τις γνώσεις μας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας