Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Δεν βρίσκω μέσα μου καινούργιους πόθους...»

Η Εύα Νικολαΐδου κρατάει τον κύβο των αναμνήσεων

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Δεν βρίσκω μέσα μου καινούργιους πόθους...»

  • A-
  • A+
Πώς η δημοσιογράφος και συγγραφέας Εύα Νικολαΐδου συνάντησε την κορυφαία Γαλλίδα διανοούμενη στο Παρίσι, πριν από 30 χρόνια, και όσα της εξομολογήθηκε για τη σχέση της με τον Ζαν-Πολ Σαρτρ, την επιτυχία και το τίμημα της δημοσιότητας.

Το βιβλίο «Δεύτερο Φύλο», που εκδόθηκε το 1949, αποτελεί το έπος του φεμινισμού. Φέτος συμπληρώνονται 70 χρόνια από την έκδοσή του. Μέσα από τις σελίδες του αναλύεται με τρόπο απλό, κατανοητό όχι μόνο η ανατομία του γυναικείου κορμιού αλλά και της ψυχής.

Με αφορμή αυτή την επέτειο, θυμήθηκα τη συνάντησή μου με τη συγγραφέα του βιβλίου, Σιμόν ντε Μποβουάρ, στο Παρίσι πριν από 30 χρόνια. Είχε εκδοθεί τότε ένα βιβλίο μου από τις εκδόσεις «ΑΛΚΥΩΝ» με τίτλο «Το άβατο της Σιμόν ντε Μποβουάρ». Ανοιξε το σπίτι της για πρώτη φορά σε δημοσιογράφο, ενώ σε όλη της τη ζωή είχε δώσει δύο συνεντεύξεις.

Στη Γερμανίδα δημοσιογράφο Αλις Σβάιτσερ και σ’ εμένα. Θυμάμαι όταν την πρωτοαντίκρισα ότι είχε μια εύθραυστη ομορφιά που η ζωή και ο χρόνος την πολιόρκησαν. Αγγιξα κάποια στιγμή τα χέρια της σαν να ήθελα κάτι να αποκαλύψω. Ηταν πανέμορφα. Διέκρινα έναν αντιφατικό χαρακτήρα. Αλλοτε ήταν ευδιάθετη, άλλοτε σοβαρή, άλλοτε σιωπηλή. Είχε όμως το θάρρος του ηττημένου, εκείνου που τίποτα πια δεν ελπίζει. Του ελεύθερου. Αλλά και τη σοφία, το καταστάλαγμα της ζωής. Στόχος μου ήταν με αυτή τη συνάντηση να αναστήσω μια εποχή. Μεγάλωσαν γενιές με τα βιβλία της. Δύσκολος ο ρόλος μου. Ολη η σκέψη της και οι συλλογισμοί της περιστρέφονταν γύρω από τον σύντροφό της, Ζαν Πολ Σαρτρ.

«Μέσα σε περισσότερα από 30 χρόνια», μου έλεγε, «δεν κοιμηθήκαμε παρά μόνο ένα βράδυ χωριστά. Αυτή η μακροχρόνια εποχή δεν ελάττωνε το ενδιαφέρον των συζητήσεών μας. Εχουμε πίσω μας ένα αδιαίρετο απόθεμα από αναμνήσεις, γνωριμίες, εικόνες. Διαθέτουμε τα ίδια εργαλεία για να συλλάβουμε τον κόσμο, τα ίδια σχήματα, τα ίδια κλειδιά.

Συχνά ο ένας τελειώνει τη φράση που άρχισε ο άλλος. Αν μας θέσουν μια ερώτηση, μας συμβαίνει να δίνουμε συγχρόνως πανομοιότυπες απαντήσεις. Μετά από μια λέξη, μια αίσθηση, μια σκιά, διατρέχουμε έναν ίδιο εσωτερικό δρόμο και καταλήγουμε ταυτόχρονα σε ένα συμπέρασμα, μια ανάμνηση, μια σύγκριση, τελείως απρόσμενη για έναν τρίτο. Δεν μας εκπλήσσει που πια συναντιόμαστε ακόμα και στα γραπτά μας».

Για τη δημοσιότητα και την προβολή των βιβλίων της σχολιάζει: «Είμαι ευαίσθητη στις μομφές και στους επαίνους. Η αμεριμνησία χάθηκε από τη μέρα που γίναμε διάσημα πρόσωπα και που έγινε αναγκαίο να λάβουμε υπόψη μας αυτό το αντικειμενικό γεγονός. Πάει πια η τυχοδιωκτική πλευρά των παλιών ταξιδιών μας. Επρεπε να απαρνηθούμε την περιπλάνηση και την αλητεία. Για να προστατεύσουμε την ιδιωτική μας ζωή, χρειάστηκε να υψώσουμε φράχτες, να εγκαταλείψουμε το ξενοδοχείο, το καφέ, και αυτή η στέρηση μου κόστισε εμένα που τόσο μου άρεσε να ζω μέσα στον κόσμο. Συναντώ πολλούς ανθρώπους, αλλά οι περισσότεροι πια δεν μου μιλάνε όπως στον καθένα, οι σχέσεις μου μαζί τους έχουν κάτι το ψεύτικο. Διατρέχω τον κίνδυνο να καταλαβαίνω όλο λιγότερο τους ανθρώπους γιατί δε συμμερίζομαι πια τη μοίρα τους.

»Ομως εκείνο που μου προξενεί την πιο μεγάλη λύπη περισσότερο από αυτές τις στερήσεις είναι ότι δεν βρίσκω μέσα μου καινούργιους πόθους. Μαραίνονται πριν γεννηθούν μέσα σε αυτόν τον καιρό, τον δικό μου, που έχει γίνει σπάνιος. Αλλοτε οι μέρες γλιστρούσαν χωρίς βιασύνη, έτρεχα πιο γρήγορα από αυτές μαζί με τα σχέδια που με παρασύρανε. Τώρα οι πολύ σύντομες ώρες με οδηγούν καλπάζοντας στον τάφο μου.

Αποφεύγω να σκέφτομαι: σε δέκα χρόνια, σ’ ένα χρόνο. Οι αναμνήσεις εξαντλούνται. Οι μύθοι ξεφτίζουν, τα σχέδια πνίγονται πριν γεννηθούν. Είμαι εδώ και τα πράγματα είναι εδώ. Αν αυτή η σιωπή πρόκειται να διαρκέσει, πόσο μακρύ φαίνεται το βραχύ μου μέλλον! Και τι απειλές περικλείει! Το μόνο καινούργιο και σημαντικό συγχρόνως πράγμα που μπορεί να μου συμβεί είναι η δυστυχία. Ή θα δω τον Σαρτρ νεκρό ή θα πεθάνω πριν από αυτόν. Είναι φρικτό να μην είναι κανείς παρών για να παρηγορήσει κάποιον απ’ τον πόνο που του προξενεί αφήνοντάς τον. Είναι φρικτό να σ’ εγκαταλείψει και να σιωπά. Εκτός από την πολύ απίθανη τύχη, να σημάνει πρώτη η δική μου ώρα.

»Σκέφτομαι με μελαγχολία όλα τα βιβλία που διάβασα, τα μέρη που επισκέφθηκα, τις γνώσεις που σύναξα και που θα σβήσουν. Ολη η μουσική, όλη η ζωγραφική, όλη η κουλτούρα, τόσοι τόποι και ξαφνικά τίποτα πια. Πόσα πράγματα έχω γνωρίσει! Αλλά αυτό το μοναδικό σύνολο, η δική μου εμπειρία με την τάξη του και τις συγκυρίες του, την Οπερα του Πεκίνου, τους αμμόλοφους του Ελ-Ουέντ, τις αυγές της Προβηγκίας, την Τίρυνθα, τον Κάστρο να μιλά σε 500.000 Κουβανούς, έναν ουρανό από θειάφι πάνω από μια θάλασσα νεφών, τις κόκκινες οξιές, τις λευκές νύχτες του Λένινγκραντ, τις καμπάνες της απελευθέρωσης, την πορτοκαλόχρωμη σελήνη πάνω από τον Πειραιά, έναν κόκκινο ήλιο να υψώνεται πάνω από την έρημο, τη Ρώμη, όλα αυτά τα πράγματα για τα οποία μίλησα κι άλλα για τα οποία δεν είπα τίποτα- πουθενά δεν θα βρουν αυτά την Ανάσταση».

Εμείς αναστήσαμε στην «Εφ.Συν.» ψηφίδες της σκέψης της, μνήμες από τη ζωή της και μια φράση της που λέει: «Κατέχουμε στην αιωνιότητα μονάχα τους φίλους που αποχωριστήκαμε».

ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Από τα τραύματα του Εμφυλίου στα σημερινά υπαρξιακά αδιέξοδα
Ο βραβευμένος συγγραφέας, Ηλίας Μαγκλίνης, στο τέταρτο βιβλίο του «Είμαι όσα έχω ξεχάσει» σκύβει με τόλμη πάνω στη δολοφονία του παππού του από την ΟΠΛΑ τον Ιανουάριο του 1944. Ξεσκονίζει επώδυνα οικογενειακά...
Από τα τραύματα του Εμφυλίου στα σημερινά υπαρξιακά αδιέξοδα
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Βικτόρια Χίσλοπ: «Εχω συγγραφική εμμονή με την Ιστορία της Ελλάδας»
Η δημοφιλής Βρετανίδα συγγραφέας που μας επισκέπτεται τακτικά -μάλιστα έχει σπίτι στα Πατήσια- περιγράφει πώς μια απογευματινή βόλτα στο Σούνιο της έδωσε έμπνευση για το νέο της βιβλίο, που μόλις κυκλοφόρησε...
Βικτόρια Χίσλοπ: «Εχω συγγραφική εμμονή με την Ιστορία της Ελλάδας»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Λογοτεχνική βραδιά
Σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη βραδιά εξαιτίας της εξόντωσης των Κούρδων που επιχειρείται στη Ροζάβα, η γκαλερί Αγριλίδες, το Σάββατο 12  Οκτωβρίου, 8.00 μ.μ., παρουσιάζει τα βιβλία του Κούρδου συγγραφέα και...
Λογοτεχνική βραδιά
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Οπτικός αλφαβητισμός για όλους
Η νέα γενιά των graphic novels εφαρμόζει μια νέα γραμματική στη σχέση λόγου και εικόνας που καταργεί την πρωτοκαθεδρία του γραπτού κειμένου και οδηγεί την εικονογράφηση σε μια στοχαστική στροφή.
Οπτικός αλφαβητισμός για όλους
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Επιλογές αναμενόμενες, αλλά και τολμηρές
Κρατικά Λογοτεχνικά Βραβεία 2018:Στην καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας του ΑΠΘ, Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου απονεμήθηκε το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων. Η Σώτη Τριανταφύλλου κέρδισε το πρώτο βραβείο της μακριάς...
Επιλογές αναμενόμενες, αλλά και τολμηρές

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας