Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το βιβλίο σε αναζήτηση του χαμένου χρόνου

Η υπουργός Πολιτισμού με τους βραβευμένους των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας και Λογοτεχνικής Μετάφρασης για το 2017

ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΣΑΪΤΑΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το βιβλίο σε αναζήτηση του χαμένου χρόνου

  • A-
  • A+

Δημόσια (αφού είχαν προσκληθεί και δημοσιογράφοι) αλλά την ίδια στιγμή κι «από κοντά, πρόσωπο με πρόσωπο», όπως είπε η ίδια, η υπουργός Πολιτισμού Μυρσίνη Ζορμπά δέχτηκε χθες το πρωί στην Μπουμπουλίνας μια μεγάλη παρέα από τον κόσμο του βιβλίου (συγγραφείς, μεταφραστές, εκδότες, καθηγητές πανεπιστημίου, κριτικούς). Οχι μόνο για να «γιορτάσουν» τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας και Μετάφρασης του 2017 –οι βραβευθέντες, άλλωστε, μαζί με τα μέλη των δύο κριτικών επιτροπών, ήταν οι περισσότεροι– αλλά και για μια «πρώτη συζήτηση» για το βιβλίο, τα προβλήματά του και τη νέα πολιτική που πρέπει να ακολουθήσει το ΥΠΠΟ.

Βέβαια, η Μυρσίνη Ζορμπά τον χώρο τον ξέρει πολύ καλά –δύο μάλιστα από τους βραβευθέντες, ο Διονύσης Καψάλης και ο Παντελής Μπουκάλας, υπήρξαν, όπως είπαν γελώντας, «υπάλληλοί» της στον «Οδυσσέα»–, ενώ είναι γνωστό ότι προετοιμάζεται νομοσχέδιο για την ίδρυση ενός νέου Οργανισμού Βιβλίου και Πολιτισμού. Ετσι, έστω και χωρίς ιδιαίτερη προετοιμασία και «ημερήσια διάταξη», η συζήτηση ανέδειξε πολλά από τα προβλήματα, λύσεις έπεσαν στο τραπέζι και το κλίμα προθερμάνθηκε εν όψει επόμενων συναντήσεων.

Η υπουργός Πολιτισμού συνεχάρη τους βραβευθέντες, δήλωσε ότι «ως αναγνώστρια νιώθει δικαιωμένη» και υποσχέθηκε «μια πιο ευχάριστη τελετή απονομής», αν και δεν την προσδιόρισε χρονικά. Και τούτο γιατί έχει στο μυαλό της μήπως τελικά τα καταφέρουν οι κριτικές επιτροπές να ολοκληρώσουν σύντομα και τα Κρατικά Βραβεία του 2018 (για την παραγωγή του 2017) και απονεμηθούν όλα μαζί στην ίδια τελετή.

Αυτή η πρωτοφανής απόσταση μεταξύ βραβείων και λογοτεχνικής παραγωγής είναι ένα πρόβλημα που το έχει κληρονομήσει η Μυρσίνη Ζορμπά. Το έθιξε και η πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής Μαριλίζα Μητσού, αναρωτώμενη: «Πώς θα κερδίσουμε τον χαμένο χρόνο; Η δουλειά είναι τρομαχτική. Είχαμε να ξεχωρίσουμε και να κρίνουμε γύρω στα 2.300 βιβλία». Υπάρχουν, πάντως, τρόποι να ξεπεραστεί το πρόβλημα, με βάση την ξένη αλλά και την ελληνική εμπειρία.

Η υπουργός αναρωτήθηκε και πάνω σε κάποιες άλλες πλευρές του θεσμού των Κρατικών Λογοτεχνικών Βραβείων (και της Μετάφρασης), που αν και έχει αποδειχτεί «ανθεκτικός» και διαρκώς εξελισσόμενος, τα έχει τα προβληματάκια του (για παράδειγμα, γιατί να υπάρχει όριο για το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα τα 35 χρόνια ηλικίας;). Κάποιες άλλες επισημάνσεις έγιναν από τους παρευρισκομένους, με πιο συχνά επαναλαμβανόμενη την επιτακτική ανάγκη επιδότησης μεταφράσεων και εκδόσεων ελληνικής λογοτεχνίας στο εξωτερικό, ένα μέτρο που δεν υπάρχει μικρή ή μεγάλη ευρωπαϊκή χώρα που να μη διαθέτει.

Αλλωστε χάρη σ’ αυτό οι δικοί μας εκδότες βγάζουν πολλά ξένα λογοτεχνικά έργα και, μάλιστα, από γλώσσες ακόμα μικρότερες από τη δική μας. Δεν είναι καθόλου τυχαίο που το Βραβείο Μετάφρασης Εργου Ξένης Λογοτεχνίας, όπως τόνισε ο Βίκτορας Ιβάνοβιτς (κριτική επιτροπή μετάφρασης), πήγε δικαίως στον Ευρυβιάδη Σοφό, που μετέφερε από τα καταλανικά το αριστουργηματικό και μεγάλων απαιτήσεων «Confiteor» του Ζάουμε Καμπρέ (εκδ. Πόλις).

Η Μυρσίνη Ζορμπά επανέλαβε ότι σύντομα θα επανέλθει «με νέα μορφή» το παλιό πρόγραμμα του ΕΚΕΒΙ «Φράσις» (επιχορήγηση μεταφράσεων) με μία επιπλέον έγνοια: την αξιολόγηση των ξένων εκδοτικών οίκων – αν δηλαδή κάνουν καλά τη δουλειά τους και προωθούν όντως στην αγορά τα έργα που βγάζουν, διότι δεν φτάνει να τυπωθεί από μικρό οίκο του εξωτερικού ένα ελληνικό βιβλίο και να μην κυκλοφορεί πουθενά.

Η υπουργός υποσχέθηκε και την επανεξέταση της πολιτικής εκθέσεων, αναφέροντας συγκεκριμένα τη «σύγκριση κόστους και οφελών», αφού τέθηκε στο τραπέζι και αυτό το θέμα. Ο καθένας, ανάλογα με τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα και την ειδικότητά του, πρόσθετε και άλλα.

Ο Διονύσης Καψάλης (Μεγάλο Βραβείων Γραμμάτων) στάθηκε στην «αναγκαιότητα αναβάθμισης των ανθρωπιστικών σπουδών», κάτι το οποίο, από μια άλλη πλευρά, έθιξε και ο Παντελής Μπουκάλας («Πώς θα ξαναγαπήσουμε τους αρχαίους συγγραφείς, μακριά από την πρόστυχη καπηλεία των μεταφράσεων που προχωρούν σε προσθήκες και παρεμβάσεις;»).

Ακόμα και το θέμα επιβίωσης των επαγγελματιών του χώρου, κυρίως των μεταφραστών, που χτυπιούνται από τη βαριά φορολογία τέθηκε.

Η Μυρσίνη Ζορμπά σημείωνε. Δεν έκρυψε, άλλωστε, για ακόμα μία φορά πόσο ο σύγχρονος πολιτισμός (και μέσα σε αυτόν το βιβλίο) είναι εξαιρετικά ριγμένος στο ΥΠΠΟ («από τους 6.000 υπαλλήλους του, μόνο 160 ασχολούνται με αυτόν»). Γι’ αυτό και ρίχνει μεγάλο βάρος (και στηρίζει ελπίδες) στην Περιφερειακή Πολιτισμική Πολιτική για τον Σύγχρονο Πολιτισμό, που προωθεί από καιρό και σύντομα θα φτάσει ολοκληρωμένη στη Βουλή.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Οι υποψήφιοι για τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας
Το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού ανακοίνωσε τις βραχείες λίστες για τα Κρατικά Λογοτεχνικά Βραβεία του 2017. Η κριτική επιτροπή σημείωσε μεταξύ άλλων ότι η παραγωγή λογοτεχνικών βιβλίων το 2016 παρέμεινε...
Οι υποψήφιοι για τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Λαϊκή ψήφος για το Χρυσό Μπούκερ
Ετσι, η φετινή 50ή επέτειος από την ίδρυσή του γιορτάζεται με πλήθος εκδηλώσεων, οι οποίες κινητοποιούν το κοινό, βάζοντας και το ίδιο στο παιχνίδι. Διότι με λαϊκή ψήφο, ηλεκτρονική φυσικά, θα αναδειχθεί το...
Λαϊκή ψήφος για το Χρυσό Μπούκερ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Tζ. M. Κουτσί και νέο αίμα
Η σφαγή των μεγάλων ονομάτων και η ανατροπή όλων των προγνωστικών συνέβη στη μακρά λίστα (long list) του περίφημου λογοτεχνικού βραβείου Man Booker για το 2016. Εξω ο Ιαν ΜακΓιούαν, έξω ο Τζούλιαν Μπαρνς με το...
Tζ. M. Κουτσί και νέο αίμα
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Τόπο στους νέους συγγραφείς
Δύο μόνο συγγραφείς από τη Μεγάλη Βρετανία κατάφεραν να μπουν στη βραχεία λίστα των έξι υποψηφίων για το βραβείο Man Booker, που ανακοινώθηκε χθες. Και είναι η δεύτερη μόλις χρονιά που το κορυφαίο βρετανικό...
Τόπο στους νέους συγγραφείς
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Οι Αμερικανοί ξεπέρασαν τους Βρετανούς
Η αντίστροφη μέτρηση για το Man Booker του 2015 άρχισε χθες με την ανακοίνωση των 13 μυθιστορημάτων της μακράς λίστας, που για δεύτερη χρονιά, δεν περιλαμβάνει μόνο Αγγλους συγγραφείς αλλά είναι ανοιχτή σε...
Οι Αμερικανοί ξεπέρασαν τους Βρετανούς
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Να μη βραβεύονται οι μεταφράσεις από μεταφράσεις
Ενα μείζον θέμα ανακινείται στο νέο τεύχος του «Τhe Athens Review of books», που μόλις κυκλοφόρησε. Δύο αρθρογράφοι του αναδεικνύουν ως «σκάνδαλο» την πρόσφατη βράβευση του Γιώργου Μπλάνα με το Κρατικό Βραβείο...
Να μη βραβεύονται οι μεταφράσεις από μεταφράσεις

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας