Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Ποιητικά κατοικεί ο άνθρωπος»

Η Μαεστά («μεγαλειότητα» στα ιταλικά) αποτελεί το ζωγραφικό μοτίβο της ένθρονης Παρθένου με τον Ιησού βρέφος στα πόδια της, ενώ περιβάλλεται από αγγέλους. Είναι μια ενιαία, αυτοτελής μυθιστορία, με αναφορές σε μύθους και αξίες από όλο τον κόσμο

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Ποιητικά κατοικεί ο άνθρωπος»

  • A-
  • A+

Είναι παρήγορο το ότι φτάνουν στα χέρια μας όλο και περισσότερες ποιητικές συλλογές. Ο Χάιντεγκερ με αφορμή τη διάσημη ποιητική φράση του Χέλντερλιν «ποιητικά κατοικεί ο άνθρωπος…» είχε γράψει:

«Εμείς κατοικούμε ποιητικά; Πιθανώς κατοικούμε πέρα για πέρα αντιποιητικά. Αν είναι έτσι, άραγε ψεύδεται ο ποιητής και δεν λέει την αλήθεια; Οχι. Η αλήθεια των λόγων του επιβεβαιώνεται με τον πιο τρομερό τρόπο. Διότι αντιποιητικό μπορεί να είναι ένα κατοικείν, όταν στην ουσία του είναι ποιητικό. Για να τυφλωθεί ένας άνθρωπος, πρέπει κανονικά, σύμφωνα με την ουσία του, να βλέπει.

»Ποτέ δεν μπορεί να τυφλωθεί ένα κομμάτι ξύλου. Οταν όμως τυφλώνεται ο άνθρωπος, τότε πάντα τίθεται το ερώτημα αν η τύφλωσή του είναι αποτέλεσμα έλλειψης και απώλειας ή αν εδράζεται στην υπερβολή ή στην υπέρβαση του μέτρου. Ισως, τότε, το αντιποιητικό κατοικείν μας, η αδυναμία του να λάβει το μέτρο, να προέρχεται από μια παράξενη υπέρβαση του μέτρου, ως αποτέλεσμα της μανίας μας για μέτρηση και υπολογισμό...».

Με τη σκέψη αυτή του Χάιντεγκερ κρατώ λοιπόν πρώτο το ποιητικό βιβλίο με τον τίτλο

Μικρά, ζεστά και στοχαστικά ποιήματα που φαίνεται να βγήκαν από την παρατήρηση των ανθρώπων που έζησαν και ζουν στην ανάλγητη οικονομική κρίση.

Οπως αυτό που αφιερώνει ο ποιητής στην Ευδοκία: «Καλύτερα με τη φτώχεια σου,/με τις ώρες που 'σαι μικρό παιδί/ καθισμένο σ' ένα πεζούλι/τρώγοντας κάτι που κατάφερες/να εξασφαλίσεις με κάποια λεφτουδάκια./Είναι ωραία σ' αυτή την εσοχή του χρόνου,/δεν περιμένεις τίποτα. Βρίσκεσαι εκεί συνήθως από μεγάλη λύπη/που σ' έχει ακολουθήσει σαν άγαλμα/ φεύγοντας απ' το μουσείο./Δεν είναι απελπισία, όχι./Είναι που πρέπει, ακόμα και τότε,/ένα κομμάτι ψωμί να το δώσεις στον εαυτό σου». Ο Αργύρης Παλούκας είναι γεννημένος το 1975, βλέπω στο βιογραφικό σημείωμα.

Στην ίδια ηλικία είναι και η ποιήτρια Τσαμπίκα Χατζηνικόλα που πρόσφατα κυκλοφόρησε η ποιητική της συλλογή «Ακροδάχτυλα»(Πόλις). Ποιήματα εσωτερικά, με μια γενναία θηλυκή υπαρξιακή γραφή που σε κάθε ένα από αυτά γίνεται με τρόπο εξομολογητικό: «Αρχιτεκτονική της εγκατάλειψης/το σώμα μου/μετά από κάθε μάχη του/με το δικό σου./Το ίδιο σώμα/ που κάποτε ονόμασες/ της Ισιδος Σαμβύκης,/πλοίο ιερό/για τη δική σου/αέναη παλιότερη σωτηρία».

Ιδιαίτερη εντύπωση μου έκανε η ποιητική γραφή μιας ακόμη πιο νέας γυναίκας και ποιήτριας, της Σοφίας Κουκουλά, που μας συστήνεται με την ποιητική συλλογή «Θερινή ώρα» (Εναστρον).

Ενδεικτικά αναφέρω ένα απόσπασμα από το ποίημα «Το κορίτσι της Δρέσδης»: «Ενοικος απήχθη μυστηριωδώς./Σημάδια πάλης δεν βρέθηκαν. Μια τρύπα μόνο στην πλάτη της πολυθρόνας./Η τηλεόραση δείχνει χιόνια πατημένα,/από αρβύλες κι αίμα που έχει στάξει./Πιο κει παιδιά στην άκρη μπρούμυτα·/ μεγάλωσαν κι έγιναν πεθαμένοι ενήλικες».

Με την τέταρτη ποιητική συλλογή του «Φτηνό κρεβάτι»(Πόλις) έφτασαν στα χέρια μου και τα ποιήματα του Δημήτρη Αθηνάκη. Ποιήματα, μικρά διηγήματα, μιας καθημερινότητας άλλοτε σκληρής και άλλοτε τρυφερής.

Το υποδόριο χιούμορ του Δ. Αθηνάκη αρκετές φορές θα σας κάνει να χαμογελάσετε, ίσως μερικές φορές πικρά. Οπως στο ποίημα «Μπαμπάς»: «-και πάλι βγήκα ο ηττημένος/πάλι φάνηκα ο ηττημένος/ πάντα εγώ ο ηττημένος/ αλλά ρε μπαμπά εσύ γιατί δεν παίρνεις θέση/είσαι με το γιο σου ή με τον ηττημένο;/-πώς με βλέπεις σήμερα;-/διότι εγώ σε αποκαλώ μπαμπά/κι εσύ με λες Δημήτρη/ και δεν ξέρω αν αυτό το όνομα είναι για τον γιο σου /ή για τον ηττημένο…».

Τέλος, με μεγάλο θαυμασμό στέκομαι απέναντι στο ποιητικό έργο «Μαεστά» (εκδόσεις Γαβριηλίδη) της Αγγελικής Κορρέ. Ενα σύγχρονο ποιητικό έπος που αξίζει μεγάλη προσοχή. Τόσο για την ίδια την ποιητική του ουσία όσο και για την πλούσια γλωσσική του αξία.

Η Μαεστά («μεγαλειότητα» στα ιταλικά) αποτελεί το ζωγραφικό μοτίβο της ένθρονης Παρθένου με τον Ιησού βρέφος στα πόδια της, ενώ περιβάλλεται από αγγέλους. Είναι μια ενιαία, αυτοτελής μυθιστορία, με αναφορές σε μύθους και αξίες από όλο τον κόσμο.

Ενδεικτικά αναφέρω ένα απόσπασμα: «Μπορώ ν' ακούσω τους άβαθους λαιμούς όσων μιλούν για εφήμερα, αυτών που έχουν τη μόνη γνώση και ξέρουν του κόσμου τους κρουνούς να ανοίγουν ώς τα όρια, που κάποιους τους φοβίζουν κι άλλους τους τρελαίνουν, για να μπορούν να κάνουν κάποιους άλλους βασιλείς.

»Απ' τις αρθρώσεις των δαχτύλων στάζουμε αρώματα, αίματα της ομορφιάς, λούζονται τις χαίρεσαι των νεαρότερων αλόγων μου, στου Απρίλη τον άρρωστο ήλιο και στου Νοέμβρη τον πέτρινο αχό, τα ζώα μου ρωμαλέα, ξανθά ή εβένινα·δεν ξέρω τι είμαι, ξέρω όμως πόσος είμαι: πολύ μεγάλος για τους δρόμους και το βήμα μου, πολύ μικρός για των περιπλανήσεων τους χάρτες τους ανύπαρκτους…».

Από αυτές αλλά και από άλλες αφίξεις ποιητικών συλλόγων, στις οποίες θα αναφερθούμε σε επόμενα κείμενα, φαίνεται πως μια νέα γενιά ποιητών ξεπηδά μέσα από τα μπετονένια σπλάχνα των πόλεων.

Μια ποιητική γενιά με δυναμικό και ισχυρό αποτύπωμα. Ο χρόνος θα δείξει αν θα υπάρχει και συνέχεια στο ποιητικό τους έργο. Εμείς τους το ευχόμαστε.

 

ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Αγνωστα έργα του Σάλιντζερ στο φως
Ο γιος του Τζ. Ντ. Σάλιντζερ, Ματ, επισημαίνει ότι ο πατέρας του δεν σταμάτησε ποτέ να γράφει και ένας μεγάλος όγκος δουλειάς είναι έτοιμος σύντομα να δει το φως της δημοσιότητας. Λεπτομέρειες για τις ιστορίες...
Αγνωστα έργα του Σάλιντζερ στο φως
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Μόλις ανακοινώθηκαν, αφορούν βιβλία του 2016
Τα περισσότερα από τα βιβλία στα οποία απονέμονται τα «φετινά» Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας, μπορεί να μην υπάρχουν καν στα ράφια των βιβλιοπωλείων (για τις προθήκες, ούτε λόγος). Κι αυτό, όχι γιατί η Κριτική...
Μόλις ανακοινώθηκαν, αφορούν βιβλία του 2016
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Στο βιβλιοπωλείο των Χριστουγέννων για δώρα
Ποιος είπε ότι δεν έχουν φτιαχτεί ακόμα μηχανές του χρόνου; Υπάρχουν, λέγονται βιβλία κι εκεί ταξιδεύεις στο παρελθόν και στο μέλλον. Κατά παράδοση, στην ομορφότερη εποχή του χρόνου, τα Χριστούγεννα, ψάχνουμε...
Στο βιβλιοπωλείο των Χριστουγέννων για δώρα
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Σημαντικά ονόματα κι αποχωρήσεις
Στις 12 Ιουνίου, στο Μουσείο Μπενάκη της Πειραιώς θα απονεμηθούν τα Λογοτεχνικά Βραβεία «Αναγνώστη» 2018, τα οποία πέραν του κύρους τους έχουν και μια χρονική αμεσότητα. Αφορούν, δηλαδή, τη βιβλιοπαραγωγή του...
Σημαντικά ονόματα κι αποχωρήσεις
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Το τελευταίο «δώρο» του Φίλιπ Κερ
«Greeks Bearing Gifts» (Δαναοί δώρα φέροντες) είναι ο τίτλος του βιβλίου του Φίλιπ Κερ, που κυκλοφόρησε μόλις λίγες μέρες μετά το θάνατό του στις 23 Μαρτίου 2018. Για την ακρίβεια, το βιβλίο αυτό είναι το...
Το τελευταίο «δώρο» του Φίλιπ Κερ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Λαϊκή ψήφος για το Χρυσό Μπούκερ
Ετσι, η φετινή 50ή επέτειος από την ίδρυσή του γιορτάζεται με πλήθος εκδηλώσεων, οι οποίες κινητοποιούν το κοινό, βάζοντας και το ίδιο στο παιχνίδι. Διότι με λαϊκή ψήφο, ηλεκτρονική φυσικά, θα αναδειχθεί το...
Λαϊκή ψήφος για το Χρυσό Μπούκερ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας