Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Φοβάμαι ότι θα ξυπνήσω ένα πρωί και θα δω το Ισραήλ να έχει γίνει σαν το Ιράν...
Μάριος Βαλασόπουλος
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Φοβάμαι ότι θα ξυπνήσω ένα πρωί και θα δω το Ισραήλ να έχει γίνει σαν το Ιράν...

  • A-
  • A+

«Τα βάζετε με την Ντόριτ; Είναι σαν να τα βάζετε μαζί μας». Και οι τρεις μαζί, οι άγιοι και κορυφαίοι της ισραηλινής λογοτεχνίας αλλά και του Κινήματος για την Ειρήνη, ο Αβραάμ B. Γεοσούα, ο Αμος Οζ και ο Νταβίντ Γκροσμάν, πήραν αρχές του 2016 σβάρνα τηλεοράσεις, ραδιόφωνα και εφημερίδες του Ισραήλ για να υπερασπιστούν μια νέα συγγραφέα, την Ντόριτ Ραμπινιάν.

«Σαν να ήταν σωματοφύλακές μου, οι μεγαλύτεροι αδελφοί μου», μας λέει. Της έστειλε γράμμα μέχρι και η Μέρκελ, συγχαίροντάς την και ενθαρρύνοντάς την να συνεχίσει.

Μα τι είχε κάνει η μικροκαμωμένη, υπερταλαντούχα, εκρηκτική και αντισυμβατική Ντόριτ, που έγινε αμέσως και πρώτη είδηση στις λογοτεχνικές σελίδες των πιο μεγάλων και σοβαρών εφημερίδων, από τους «Νιου Γιορκ Τάιμς» μέχρι την «Γκάρντιαν»;

Το μυθιστόρημά της «Ζωή στα όρια» είχε εξοργίσει τον υπουργό Παιδείας του Ισραήλ, που έσπευσε να το αφαιρέσει από το πρόγραμμα των Λυκείων, ρίχνοντάς την έτσι στους λύκους της θρησκόληπτης Δεξιάς ως «εχθρό του έθνους». Γιατί είχε το θράσος να κλείσει σε ένα σπουδαίο μυθιστόρημα, που κυκλοφόρησε στη χώρα μας από τον εκδοτικό οίκο Λιβάνη, μια υπέροχη, αλλά και δύσκολη ερωτική ιστορία μεταξύ της Ισραηλινής Λιάτ από το Τελ Αβίβ και του Παλαιστίνιου Χίλμι από τη Ραμάλα.

Δεν υπήρχε, λοιπόν, περίπτωση να περάσει η Ντόριτ Ραμπινιάν από τα μέρη μας, Θεσσαλονίκη και Αθήνα, για να παρουσιάσει το βιβλίο της και να μην τρέξουμε να τη συναντήσουμε.

Το είχαμε, φυσικά, πρώτα απολαύσει. Μια γνήσια ερωτική, γυναικεία λογοτεχνία, τόσο όμως απαιτητική, βαθιά, σύνθετη και πολιτική σαν τη νέα γυναίκα που είχαμε απέναντί μας.

Συνέντευξη

● Πώς ξεκίνησε το βιβλίο; Είχατε ζήσει εσείς η ίδια ή είχατε παρακολουθήσει κάποια ερωτική ιστορία ανάμεσα σε Εβραία και Αραβα;

Το βιβλίο αρχίζει με μια αφιέρωση. Στον Χάσαν Χουράνι (1973-2003). Ηταν ένας Παλαιστίνιος, πολύ ταλαντούχος καλλιτέχνης, που γνώρισα τον χειμώνα του 2002 στη Νέα Υόρκη. Γίναμε ζευγάρι. Εχασε τη ζωή του με τον ίδιο περίπου τρόπο με τον Χίλμι του βιβλίου μου. Και τότε συνειδητοποίησα ότι ήμουν μάρτυρας των τελευταίων μηνών της ζωής του.

Ενιωσα ότι, εφόσον είμαι συγγραφέας-αφηγητής ιστοριών, είχα μια αποστολή: να τον φέρω πίσω στη ζωή, να τον σώσω έτσι ώστε να συνεχίσω μαζί του τον διάλογο που είχαμε στη Νέα Υόρκη.

● Θα μπορούσατε να κάνετε απλώς το πορτρέτο ενός Παλαιστίνιου καλλιτέχνη. Διαλέξατε να γράψετε, με πολλή τόλμη και ίσως προσωπική έκθεση, μια ερωτική ιστορία. Γιατί;

Στην αρχή ούτε που είχα σκεφτεί ότι κάνω κάτι τολμηρό, ότι μπορεί το βιβλίο να προκαλέσει. Ισως γιατί ενηλικιώθηκα τη δεκαετία του ‘90, τότε που υπήρχε η Συνθήκη του Οσλο και η ειρηνευτική διαδικασία και ο Ράμπιν με τον Αραφάτ έκαναν διάλογο. Η γενιά μου διαμορφώθηκε να πιστεύει στη συνύπαρξη και την επικοινωνία με τους Παλαιστίνιους.

● Αν ήμουν Ισραηλινός πολιτικός ηγέτης, θα έλεγα «αυτό το βιβλίο πρέπει να το διαβάσουν όλοι οι νέοι της χώρας». Και ένας μόνο Ισραηλινός αναγνώστης να κλάψει για τον Χίλμι, τι μεγάλο κέρδος...

Ξέρετε πόσοι Ισραηλινοί μου είπαν το ίδιο, και όχι μόνο μέσα από τον δικό μου χώρο, το Κίνημα Ειρήνης. Πήρα γράμματα από δεξιούς, υπερορθόδοξους, ακόμα και από εποίκους στη Δυτική Οχθη, που είναι οι πιο θρήσκοι και ακραίοι! «Κλάψαμε για τον ήρωά σας», μου έγραφαν.

Ακόμα και οι πολιτικοί αντίπαλοί μου αναγνώρισαν ότι το βιβλίο είναι πλημμυρισμένο με αγάπη για όλους τους ανθρώπους που ζουν σ’ αυτή την περιοχή, με αγάπη για το φυσικό και πνευματικό τοπίο της.

Ξέρετε, δεν είναι τόσο εύκολο στο Ισραήλ να είσαι εκλεπτυσμένο, φιλελεύθερο πνεύμα. Είμαστε «προγραμματισμένοι», φέρνουμε πάνω μας το αποτύπωμα των προκαταλήψεων μέσα στις οποίες μεγαλώσαμε.

Ετσι, όταν την 1η Ιανουαρίου του 2016 βγήκε στην τηλεόραση ο υπουργός Παιδείας, Ναφτάλι Μπένετ, και ανακοίνωσε ότι το βιβλίο μου βγαίνει από το πρόγραμμα των Λυκείων, ήταν απλώς το κερασάκι στην τούρτα.

Κι ας έγινε η ζωή μου δύσκολη, κι ας έρχονταν έξω από το σπίτι μου νταήδες της Δεξιάς να με απειλήσουν, κι ας με έφτυναν στον δρόμο.

● Για τι ακριβώς σας κατηγόρησε;

Οτι είμαι εχθρός του έθνους γιατί περιγράφω τους στρατιώτες μας σαν σαδιστές.

● Μα η ηρωίδα σας αγαπάει πολύ την πατρίδα της, είναι ταυτισμένη με την τύχη της, δεν την αρνείται. Αλλωστε η συνύπαρξή της με τον Παλαιστίνιο αγαπημένο της δεν είναι καθόλου εύκολη.

Αυτός είναι ο λόγος, πιστεύω, που απαγορεύτηκε το βιβλίο. Γιατί δείχνει ότι μόνο με την αγάπη οδηγείσαι στη συμφιλίωση. Η υπερορθόδοξη θρησκευτική Δεξιά τρέμει με την ιδέα της αφομοίωσης, με τη σκέψη ότι το εβραϊκό DNA μας μπορεί να αναμιχθεί με το αραβικό.

Ενας ακόμα λόγος που βρήκαν το βιβλίο επικίνδυνο για την «εβραϊκή ταυτότητα» ήταν επειδή ο Χίλμι είναι αξιαγάπητος και μπορείς να ταυτιστείς μαζί του, δηλαδή μας μοιάζει.

● Ο Χίλμι είναι ακριβώς το αντίθετο από όλα τα κλισέ που έχουμε στο μυαλό μας για τους Παλαιστίνιους. Είναι μεσοαστός, άθεος, ανησυχεί όταν η μητέρα του το ρίχνει στη θρησκεία, δεν μισεί τους Εβραίους, ξέρει απέξω όλη τη ροκ και την τζαζ...

... είναι συναισθηματικός, ευαίσθητος, ανθρωπιστής, αγαπάει τη ζωή. Ξέρετε τι μου έκανε εντύπωση όταν συνάντησα αυτή την ομάδα Παλαιστίνιων καλλιτεχνών και διανοουμένων στο Μπρούκλιν;

Οχι φυσικά ότι περίμενα να δω τίποτα δαίμονες ή αδαείς, όπως οι Ισραηλινοί μαθαίνουμε να πιστεύουμε. Αλλά με εντυπωσίασε που ήταν φανατικά κοσμικοί, δεν είχαν ούτε στο ελάχιστο σαγηνευτεί από το ισλάμ, μπορούσαν να είναι κριτικοί μαζί του.

● Αυτά το 2002. Μήπως σήμερα η επίδραση της θρησκείας ακόμα και σε τέτοιους κύκλους είναι μεγαλύτερη;

Οι άνθρωποι σαν αυτούς ήταν πάντα μια μειονότητα. Κάτω από τη φτώχεια και την ισραηλινή κατοχή, οι Παλαιστίνιοι βρίσκουν βέβαια καταφύγιο στη θρησκεία και έτσι αυτή η μειονότητα γίνεται συνεχώς περισσότερο μειονότητα.

Αλλά και μόνο που υπάρχει αυτό το μικρό, καταπιεσμένο ρεύμα στην κοινωνία τους, αποτελεί μια ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον. Είναι η παλαιστινιακή ελίτ στην οποία μπορούμε να υπολογίζουμε.

● Εντάξει στη Νέα Υόρκη. Υπάρχει και στη Ραμάλα;

Προφανώς υπάρχει κυρίως στη διασπορά. Στη Ραμάλα, όπου επισκέπτομαι την οικογένεια του Χάσαν, στα γενέθλιά του και στην επέτειο του θανάτου του, κάνω παρέα με κόσμο, κυκλοφορώ, απολαμβάνω τη νυχτερινή ζωή, τα καφενεία της.

Μπορώ να αισθανθώ την προοπτική της ελπίδας, τον σπόρο της λογικής μέσα στο χάος. Από αυτόν θα ξεπηδήσει στο μέλλον μια ολοένα και πιο δυνατή ομάδα ανθρώπων που θα μπορούν να επικοινωνήσουν μαζί μας.

Υπάρχει κίνημα για την ειρήνη και στις δυο πλευρές, όσο κι αν οι πολιτικές ηγεσίες και των δυο μας επωφελούνται από τον εθνικισμό. Αλλά αυτό είναι πια παγκόσμιο φαινόμενο, η πίστη στη φυλή σηκώνει κεφάλι σε όλο τον κόσμο.

● Μπορούν οι Παλαιστίνιοι να διαβάσουν το βιβλίο σας;

Τώρα μεταφράζεται στα αραβικά, αλλά το διαβάζουν σε αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά, γερμανικά. Μου έρχονται πολλά μηνύματα από αυτούς. Ενας μου έγραψε, παραφράζοντας τη φράση του Φλομπέρ «Η μαντάμ Μποβαρί είμαι εγώ», «Ο Χίλμι είμαι εγώ». «Το γεγονός ότι τα δάχτυλα που έγραψαν τον Χίλμι ήταν εβραϊκά, σιωνιστικά, δεν έβλαψε την αυθεντικότητα ενός Παλαιστίνιου πιστού στο DNA του».

Του απάντησα ότι το οφείλω στη μούσα μου, η έμπνευση που μου έδωσε ο Χάσαν ήταν τόσο μεγάλη.

● Γιατί κρατήσατε ένα τόσο άσχημο τέλος; Γιατί να μη μείνει η ιστορία του Χίλμι και της Λιάτ ανοιχτή, με μια ελπίδα ότι ίσως να μπορούν να μείνουν μαζί;

Το βιβλίο γράφτηκε λόγω αυτού του τέλους. Αν ο Χάσαν δεν είχε πεθάνει, δεν θα το είχα γράψει. Αλλά στο βιβλίο μου ο θάνατος του Χίλμι, που πνίγεται στη θάλασσα του Τελ Αβίβ, παίρνει άλλες διαστάσεις.

Η Λιάτ δεν άντεχε στη σκέψη ότι μπορεί να μοιραστεί μαζί του τη ζωή της. Της αρκούσε να τον φαντάζεται υγιή και ευτυχισμένο στη δική του μεριά κι αυτή να είναι στη δική της, σε μια γωνιά της θάλασσας του Τελ Αβίβ.

Κι όμως ο Χίλμι έρχεται στη μεριά της. Και γίνεται με τον θάνατό του μέρος του τοπίου, μέρος του υποσυνείδητου της εβραϊκής ισραηλινής ζωής.

Τώρα η θάλασσα του Τελ Αβίβ ανήκει και σ’ αυτόν. Είναι μια θάλασσα κι ένας ορίζοντας συνύπαρξης και αμοιβαιότητας.

● Τι ενώνει και τι χωρίζει τους Εβραίους από τους Παλαιστινίους;

Νομίζω ότι έχουμε περισσότερα κοινά παρά διαφορές. Οι Μεσανατολίτες, που έχουμε ανατραφεί κάτω από τον ίδιο ήλιο, σκιασμένο όμως από την κουρτίνα της διαμάχης, γινόμαστε τελικά περισσότερο πολίτες της ίδιας της... σύγκρουσης παρά μιας χώρας. Μας σημαδεύουν τα ίδια ιστορικά γεγονότα.

Το νιώθω όταν Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι συναντιόμαστε σε ένα κεμπάμπ της Ευρώπης, μια κρύα νύχτα του χειμώνα. Αναγνωρίζουμε αμέσως ο ένας τον άλλο. Εχουμε την ίδια γλώσσα σώματος. Χαιρετιόμαστε, λέμε από πού είμαστε, ανατριχιάζω όταν το σκέφτομαι, είναι τόσο συγκινητικό, βλέπεις την κουρτίνα να ανοίγει και σου αποκαλύπτονται τα παιδιά που ίσως είχαν μεγαλώσει στη διπλανή σου πόρτα χωρίς ποτέ σου να τα δεις.

● Αλλά στο Ισραήλ δεν υπάρχουν τέτοιες «συγκινητικές» συναντήσεις.

Α, όχι. Αν η Λιάτ και ο Χίλμι ζούσαν στο Ισραήλ, θα είχαν συναντηθεί μόνο σε ένα σημείο ελέγχου, αυτή στρατιώτης κι αυτός να περιμένει να πάρει άδεια να περάσει μέσα από την Πράσινη Γραμμή.

Ούτε ποτέ θα μπορούσε αυτή να περάσει στη Δυτική Οχθη - κι εγώ κρυφά μπαίνω όταν θέλω να πάω στη Ραμάλα.

● Με τους Αραβες του Ισραήλ τι σχέσεις έχετε;

Είναι το 20% του πληθυσμού μας, Ισραηλινοί όπως κι εγώ, απλώς με παλαιστινιακές ρίζες και κληρονομιά. Μιλάμε την ίδια γλώσσα, σπουδάζουμε στα ίδια πανεπιστήμια, πηγαίνουμε στα ίδια νοσοκομεία.

Οι Παλαιστίνιοι στη Γάζα και στη Δυτική Οχθη είναι αυτοί που δεν απολαμβάνουν τα προνόμια που εγώ και οι Αραβες του Ισραήλ απολαμβάνουμε.

Γι’ αυτό και η φετινή, 70ή επέτειος της ανεξαρτησίας του Ισραήλ είναι μια καλή ευκαιρία να θυμηθούμε τους Παλαιστίνιους, ότι δεν έχουν, για παράδειγμα, ελευθερία κινήσεων.

● Για λόγους ασφαλείας, φαντάζομαι.

Τα πάντα στο Ισραήλ δικαιολογούνται από τον φόβο και τους «λόγους ασφάλειας». Δεν το καταγγέλλω, αλλά και δεν το υποστηρίζω. Ομως τη μέρα που θα δοθεί στους Παλαιστίνιους το προνόμιο να έχουν τη δική τους σημαία, τον δικό τους εθνικό ύμνο, τη δική τους κυβέρνηση, τον δικό τους στρατό και το δικό τους εκπαιδευτικό σύστημα, τότε κι εμείς θα μπορούμε να χαιρόμαστε τις δικές μας ελευθερίες. Γιατί δεν θα καθορίζουμε πια εμείς το μέλλον τους.

Αλλά πρέπει να τονίσω κάτι που συνήθως αποσιωπάται. Το είπα πρόσφατα σε συνέδριο συγγραφέων και οι συνάδελφοι από Αίγυπτο, Ιράκ, Ιορδανία μου έκαναν «σσσσσσς μην το λες», γιατί φοβούνται την αλήθεια.

Η παραδοσιακή πολιτική ηγεσία των Παλαιστινίων βολεύεται με τη διαιώνιση των προσφυγικών στρατοπέδων - σαν να είναι θεσμοί και σύμβολα. Δεν είναι μόνο ο σιωνισμός που κρατάει τους ηττημένους στον πόλεμο Παλαιστίνιους χωρίς κράτος.

Τι κάνουν οι κυβερνήσεις του Λιβάνου, της Συρίας, της Ιορδανίας;

● Συνηθίζουμε να πιστεύουμε ότι το Ισραήλ είναι ένα κοσμικό, δημοκρατικό κράτος με ελευθερία Τύπου, έκφρασης κ.λπ. Μήπως όμως τα πράγματα κάτω από την επίδραση της θρησκευτικής Δεξιάς και της κυβέρνησης Νετανιάχου αλλάζουν;

Δεν είμαστε πια τόσο πολύ αυτό που νομίζετε. Δεν θα σας πω πώς τα υπουργεία Πολιτισμού και Παιδείας στοχοποιούν καλλιτέχνες και βιβλία.

Θα εστιάσω στην καινούργια και πιο σοβαρή αγωνία της αριστερής πτέρυγας του Κινήματος για την Ειρήνη.

Το υπουργείο Δικαιοσύνης θέλει να περιορίσει την ελευθερία και τη δυνατότητα του Ανώτατου Δικαστηρίου να ελέγχει το κυβερνητικό και νομοθετικό έργο.

Στην ουσία θα είναι ένας περιορισμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ένα καίριας σημασίας και αδίστακτο βήμα, που θα αλλάξει από τη μια μέρα στην άλλη την εικόνα μας ως φιλελεύθερου κράτους δικαίου. Να ένας λόγος να μην κοιμόμαστε τα βράδια.

Οι πολιτικοί δεν έχουν δικαίωμα να παίζουν με τη δημοκρατία, η εξουσία τους έχει όρια.

Να ξέρει ο Νετανιάχου, αυτός ο μάγος της χειραγώγησης του πλήθους, που δηλητηριάζει συνεχώς το μυαλό των Ισραηλινών με φόβο και ψέματα και τους έχει καταντήσει ανόητους, πως η εξουσία του βασίζεται στις τρεις σφαίρες που σκότωσαν τον Γιτζάκ Ράμπιν.

● Η θρησκεία τι ρόλο παίζει;

Ο κ. Μπένετ, ο υπουργός Παιδείας που απαγόρευσε το βιβλίο μου, φοράει το κοστούμι του δημοκράτη, αλλά στην πραγματικότητα πολύ θα ήθελε οι νόμοι στο Ισραήλ να είναι σύμφωνοι με τη Βίβλο.

Μου ανεβαίνει η πίεση αν σκεφτώ ότι το Ισραήλ μπορεί να γίνει ένα θρησκευτικό κράτος. Ανατράφηκα από δυο Ιρανούς μετανάστες και πάντα με εντυπωσίαζε πόσο κοσμοπολίτικο, μοντέρνο, κοσμικό, ανοιχτό στον κόσμο ήταν το Ιράν πριν από την ισλαμική επανάσταση και πού κατάντησε τώρα.

Και κανείς δεν το υποπτευόταν το βράδυ πριν από την επανάσταση.

Με στοιχειώνει η ιδέα ότι θα ξυπνήσω ένα πρωί και θα δω το Ισραήλ μου να έχει γίνει σαν το Ιράν, που δήθεν είναι ο χειρότερος εχθρός μας, το τέρας των τεράτων.

● Θα λέγατε ότι η σοσιαλιστική, κοσμική, δημοκρατική παράδοση του Ισραήλ δεν άφησε και πολλά πίσω της;

Οχι, εμείς οι κοσμικοί, οι αριστεροί, είμαστε ακόμα εκεί. Κάθε Σάββατο βράδυ θα με δείτε να κρατάω ένα μεγάφωνο και να διαδηλώνω.

Οι συνάδελφοί μου με μαλώνουν ότι το έχω παρακάνει με την πολιτική. Ξυπνήστε, τους λέω, είστε τόσο κακομαθημένοι και μέσα στα προνόμια, το να κάνεις τέχνη δεν αρκεί.

Τα θεμέλια της ελευθερίας μας τρίζουν. Ακόμα κι αν σας φαίνομαι παρανοϊκή και νευρωτική, αυτό δεν σημαίνει ότι τίποτα δεν απειλεί τις ελευθερίες στο Ισραήλ.

Και ναι, το Τελ Αβίβ είναι μια προστατευμένη όαση ελευθερίας, ένας παράδεισος για να ξεφεύγεις από την πραγματικότητα.

Αλλά ξυπνάς ένα πρωί μετά από ένα ξενύχτι με ποτό, ανοίγεις την εφημερίδα και θυμάσαι ότι το μέρος όπου βρίσκεσαι γίνεται όλο και περισσότερο το γλυκύτερο όνειρο του Νετανιάχου.

● Ποια είναι η γνώμη σας για τη «Μεγάλη Πορεία της Επιστροφής» που οργανώνουν οι Παλαιστίνιοι της Γάζας, με αποτέλεσμα νεκρούς και τραυματίες από την αντίδραση του ισραηλινού στρατού;

Η Γάζα είναι διαφορετική ιστορία από τη Δυτική Οχθη. Κατανοώ 100% τους κατοίκους της, που είναι υπό πολιορκία, για ακόμα έναν λόγο: είναι εξίσου αιχμάλωτοι από το διεφθαρμένο καθεστώς της Χαμάς.

Στην πλειονότητά τους είναι καλοί άνθρωποι. Οι διαδηλώσεις όμως αυτές έχουν στα μάτια μου κάτι το τραγικό, η απελπισία των Παλαιστινίων ανεβαίνει ξανά και ξανά στη σκηνή.

Η καρδιά μου σπαράζει γιατί οι πέτρες, οι μολότοφ, οι χαρταετοί και τα μπαλόνια με φωτιά είναι τόσο αδύναμα όπλα.

Αν μπορούσα να τους στείλω ένα μήνυμα, θα τους έλεγα: «Γιατί το κάνετε αυτό; Το μόνο που καταφέρνετε είναι να σκοτώνονται παιδιά, δεν κερδίζετε τίποτα».

Δεν θα έπρεπε να διαδηλώνουν εναντίον του Ισραήλ, αλλά εναντίον της Χαμάς.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ισραηλινοί εναντίον Ισραήλ ή, αλλιώς, Αναρχικοί ενάντια στο Τείχος
Με ένα παγκόσμιο εργαστήρι πολλαπλών λειτουργιών, όπου λανσάρονται τακτικές -όπως μέθοδοι καταστολής και παρακολούθησης αλλά και το δόγμα της μόνιμης κατάστασης έκτακτης ανάγκης- πριν φτάσουν στη Δύση,...
Ισραηλινοί εναντίον Ισραήλ ή, αλλιώς, Αναρχικοί ενάντια στο Τείχος
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Με τη γλώσσα του ξένου σε ξένο τόπο
Η νουβέλα «Μαύρο Νερό», ένα σκληρό ηπειρώτικο sci-fi για έναν τόπο που πεθαίνει από άγνωστη αρρώστια, ο Μιχάλης Μακρόπουλος μετέτρεψε -δικαίως- σε λογοτεχνικό φαινόμενο έναν γνωστό μεταφραστή.
Με τη γλώσσα του ξένου σε ξένο τόπο
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Γιεγιέδες, μεγαλοεκδότες και πράκτορες στη δίνη των Ιουλιανών
Ο Θεσσαλονικιός συγγραφέας στο νέο του μυθιστόρημα «Casa Μπιάφρα», που παίρνει το όνομά του από το πρώτο κοινόβιο της πόλης, στήνει έναν πολύχρωμο κόσμο που μπλέκεται το καλοκαίρι του 1965 σε πολιτικές...
Γιεγιέδες, μεγαλοεκδότες και πράκτορες στη δίνη των Ιουλιανών
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ενας σέξι, πανέξυπνος και ηθικός «Φρανκενστάιν» στο Λονδίνο του 1982
Ο Ιαν ΜακΓιούαν βρέθηκε αυτή την εβδομάδα στην Ελλάδα για μια διάλεξη στο Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος. Ευκαιρία και για μίνι διακοπές στην Κέρκυρα. Ευκαιρία και για μας να μιλήσουμε μαζί του για το νέο του...
Ενας σέξι, πανέξυπνος και ηθικός «Φρανκενστάιν» στο Λονδίνο του 1982
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες μοιάζουν με δυστοπία»
Η κορυφαία Καναδέζα συγγραφέας Μάργκαρετ Ατγουντ, μετά την τρελή παγκόσμια επιτυχία της τηλεοπτικής σειράς «Ιστορία της θεραπαινίδας», που βασίστηκε σε μυθιστόρημά της του 1985, έγραψε τη συνέχειά του. Το «The...
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες μοιάζουν με δυστοπία»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Η πολιτική και συναισθηματική ερημιά ενός τρομοκράτη
Με δύο συλλογές διηγημάτων που αμέσως ξεχώρισαν («Αντρας που πέφτει» και «Γυναίκα με ποδήλατο») και οι δύο από τις εκδόσεις «Πόλις», ο Νικόλας Σεβαστάκης, καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ, μας...
Η πολιτική και συναισθηματική ερημιά ενός τρομοκράτη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας