Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μια Ελληνίδα στην Κόκκινη Συνοικία του Αμστερνταμ

Η Αργυρώ Μαντόγλου στο Αμστερνταμ, την εποχή, που έγραφε το μυθιστόρημα

Μια Ελληνίδα στην Κόκκινη Συνοικία του Αμστερνταμ

  • A-
  • A+

Ξεκινάς να γράψεις κάτι που να αφορά την ελληνική κρίση, μια ομολογουμένως περιθωριακή, αλλά σοκαριστική εκδήλωσή της, δηλαδή την ξαφνική αύξηση των Ελληνίδων που εκδίδονται στην περίφημη Κόκκινη Συνοικία του Αμστερνταμ.

Και παραδίδεις ένα εντελώς διαφορετικό μυθιστόρημα, που χωράει ανάμεσα στους -πολλούς- ήρωές τους ακόμα και τον Ρέμπραντ.

Που «μιλάει για το ελληνικό σήμερα, αποκαλύπτοντας, όμως, μια συναρπαστική ιστορία από το παρελθόν», όπως λέει η Αργυρώ Μαντόγλου για το βιβλίο της «Σώμα στη βιτρίνα» (εκδόσεις Μεταίχμιο).

«Ναι, για την κρίση ήθελα να γράψω, αλλά δεν το άντεχα, δεν μπορώ να γράψω για κάτι που ζω», λέει.

Ευτυχώς. Γιατί πώς αλλιώς θα γεννιόταν ένα μυθιστόρημα πλούσιο, φιλόδοξο και τολμηρό και -πάνω από όλα- η χαρά του αναγνώστη εκείνου που δεν υποτιμά την πλοκή, τις ανατροπές και το μυστήριο.

Στις σελίδες του συναντιούνται η Ελληνίδα Νατάσσα, πόρνη της βιτρίνας στο Αμστερνταμ, με τη μικρή Δανέζα Ελσε Κρίστενς, που φτάνει από το χωριό της στην ίδια πόλη το 1664, για να ζήσει μέσα στην εξαθλίωση, να ποζάρει για τον Ρέμπραντ και να βρει τον θάνατο.

Συναντιούνται και δυο ακόμα σύγχρονα πρόσωπα, που παίζουν σπουδαίο ρόλο στο ξετύλιγμα της ιστορίας, στην ολοκλήρωση του παζλ.

«Μικρή είχα ζήσει στη Χάγη», εξηγεί η συγγραφέας. «Εχω φίλους στην Ολλανδία και πηγαίνω συχνά. Αλλά την τελευταία φορά που περνούσα τυχαία από την Κόκκινη Συνοικία, είδα μια κοπέλα που μου φάνηκε Ελληνίδα. Μου έκανε εντύπωση, άρχισα να παρακολουθώ τις “βιτρίνες” και είδα ότι άλλαξαν οι συσχετισμοί. Ενώ πριν από μερικά χρόνια κυριαρχούσαν οι κοπέλες από το ανατολικό μπλοκ, τώρα έβλεπα Ισπανίδες, Ιταλίδες, Ελληνίδες. Λόγω κρίσης! Επαθα σοκ. Να που δεν φεύγουν από την Ελλάδα μόνο τα καλύτερα μυαλά ή το εργατικό δυναμικό, αλλά και 17χρονες και 19χρονες για πορνεία».

Το θέμα την έκαιγε, της ήταν αδύνατον να το αφήσει, κι ας μην ήξερε τι ακριβώς θα το έκανε.

Ρεπορτάζ; Διήγημα; Μυθιστόρημα; «Αρχισα να γράφω για μια Ελληνίδα πόρνη, τη Νατάσσα», λέει. «Κατάφερα, δηλώνοντας ότι κάνω έρευνα για ένα βιβλίο, να πάρω άδεια για να δω από κοντά, από τα μέσα, τις “βιτρίνες” με τις πόρνες. Ηθελα να βιώσω την αίσθηση του να είσαι σε ένα κουβούκλιο και να περνάνε οι άνδρες να σε κοιτάνε».

Η Κόκκινη Συνοικία, στην οποία πηγαινοερχόταν, τελικά της επιβλήθηκε. Αρχισε να ψάχνει την ιστορία της.

«Λειτουργεί πέντε αιώνες, ήταν πάντα εκεί, ό,τι και να συνέβαινε, ακόμα και στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η απαρχή της ήταν ένα μεγάλο σπίτι-φυλακή, ιδιοκτησία της Εκκλησίας, όπου κατά τον 15ο αιώνα έκλειναν τις γυναίκες που είχαν παραστρατήσει.

Αυτές κεντούσαν και ύφαιναν και απέξω οι άνδρες, πληρώνοντας κι ένα εισιτήριο, τις χάζευαν, αυνανίζονταν, δεν ξέρω τι κάνανε...

Διπλό κέρδος για τους μοναχούς, που είχαν επινοήσει αυτή τη μέθοδο: και τιμωρία και εκμετάλλευση των γυναικών.

Κάτι ανάλογο δεν γίνεται και σήμερα; Η Κόκκινη Συνοικία είναι τουριστική ατραξιόν, τόσο που όλα πρέπει να καλύπτονται, το ότι βρίσκονται γυναίκες πνιγμένες και δολοφονημένες, το ότι υπάρχουν ανήλικες πόρνες και θύματα του τράφικινγκ».

Η συγγραφέας ήταν συγκλονισμένη, όπως λέει, «από τη βαρβαρότητα του κέρδους με επίκεντρο τη γυναίκα και το κορμί της».

Και τότε, εντελώς τυχαία, ανακαλύπτει την αδελφή ψυχή της Ελληνίδας πόρνης Νατάσσας.

Σε μια αναδρομική του Ρέμπραντ, στο Λονδίνο, βλέπει το σκίτσο «Γυναίκα στην αγχόνη» και μαθαίνει όσα πιο πολλά μπορεί από τα αρχεία της πόλης για τη νεαρή Δανέζα Ελσε Κρίστενς, ιστορικό πρόσωπο, που κρεμάστηκε το 1664 για φόνο.

Αλλη μια συναρπαστική, αλλά και δύσκολη, περιπέτεια για τη συγγραφέα.

«Επρεπε να φανταστώ την εποχή εκείνη και κυρίως πώς μπορεί να ζούσε, τι κυνηγούσε και ονειρευόταν πριν πέσει θύμα εκμετάλλευσης μια όμορφη μετανάστρια από φτωχό χωριό της Δανίας.

Σκέφτηκα ότι υπάρχουν πολλές ομοιότητες ανάμεσα στις δύο εποχές.

Το Αμστερνταμ του 1644 μόλις είχε αρχίσει να παίρνει τα πάνω του μετά το πρώτο κραχ της Ιστορίας, όταν έσκασαν οι ‘’φούσκες’’ με τις τουλίπες και καταστράφηκαν άνθρωποι και περιουσίες».

Πρέπει να διάβασε πολύ. «Κανονικό διδακτορικό έκανα πάνω στην εποχή, πάνω στα τελευταία χρόνια του Ρέμπραντ, στη μανία της Ολλανδίας με τη ζωγραφική -όλοι ζωγράφιζαν ή αγόραζαν πίνακες, στο χρηματιστήριο αξιών η τέχνη ήταν πολύ ψηλά».

Και όσο κι αν η περίοδος της έρευνας είναι, όπως λέει, «η χαρά» της, η περίοδος της γραφής ήταν μακριά («πέντε χρόνια, ένα κομμάτι από τη ζωή μου») και επίπονη.

«Είχα ένα γενικό πλάνο, ήξερα τι θέλω να κάνω και από ’κεί και πέρα προσπαθούσα να συνδυάσω τα στοιχεία, να βρω τρόπους να μπει το ένα μέσα στο άλλο.

Είχα βάλει άλλωστε κι ένα στοίχημα: να γράψω ένα μυθιστόρημα με θέμα που να αφορά τους περισσότερους αναγνώστες, να σχολιάσω το σήμερα μέσα από ένα ταξίδι στον ιστορικό χρόνο, αλλά, ταυτόχρονα, να δώσω απόλαυση».

ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Συμπάθεια για νεαρό ναζί
Οταν κυκλοφόρησε, Μάιο του 2014, το μυθιστόρημα του Αντονι Ντόερ «All the Light We Cannot See», ο εκδοτικός του οίκος Scribner τύπωσε 60 χιλιάδες αντίτυπα. Μέχρι σήμερα έχει πουλήσει πάνω από 920 χιλιάδες...
Συμπάθεια για νεαρό ναζί
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Η ιστορία του Ιούδα είναι το Τσερνόμπιλ του αντισημιτισμού
Ο κορυφαίος συγγραφέας, Αμος Οζ, μας μιλά για το νέο του τολμηρό βιβλίο, τον «Ιούδα». Είναι γραμμένο με άπειρη αγάπη για τον Ιησού και τον «προδότη» μαθητή του. Είναι ένα μυθιστόρημα που δίχασε, αλλά και...
Η ιστορία του Ιούδα είναι το Τσερνόμπιλ του αντισημιτισμού
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Γράφω γιατί η εποχή μας με πληγώνει
Καθημερινοί, αναγνωρίσιμοι άνθρωποι, που φοράνε την απώλεια κατάσαρκα. Αυτοί εμπνέουν τα διηγήματα της συλλογής της «Μόνο ο αέρας ακουγόταν». Η πραγματικότητα συγκλονίζει και κλονίζει την συγγραφέα Ευγενία...
Γράφω γιατί η εποχή μας με πληγώνει
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Η Ερση Σωτηροπούλου υποψήφια για Femina
Το «Ce qui reste de la nuit» (εκδόσεις Stock, μετάφραση Ζιλ Ντεκορβέ) μπήκε στην πρώτη λίστα για το Femina, ένα από τα τρία μεγάλα γαλλικά λογοτεχνικά βραβεία, μαζί με 14 ξένα και 18 γαλλικά μυθιστορήματα (το...
Η Ερση Σωτηροπούλου υποψήφια για Femina
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Εγραφε για μύθους, πέρασε στον μύθο
Πέθανε στα 91 του ο μεγάλος συγγραφέας Μισέλ Τουρνιέ. Είχε σταματήσει να γράφει από την αρχή του ΄90, αλλά ο θάνατός του, έτσι γίνεται πάντα, ξανάφερε ορμητικά στη μνήμη τα αριστουργήματα που τον είχαν κάνει...
Εγραφε για μύθους, πέρασε στον μύθο
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ο Σοστακόβιτς και ο Στάλιν
Ο Μπαρνς μάς έδωσε ένα μυθιστόρημα με μεγάλη δύναμη, ένα συμπυκνωμένο αριστούργημα που χαράζει τον αγώνα της συνείδησης ενός ανθρώπου, της τέχνης ενός ανθρώπου με τις αφόρητες απαιτήσεις του ολοκληρωτισμού. To...
Ο Σοστακόβιτς και ο Στάλιν

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας