Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Βία και σεξουαλικότητα στην «Γκερνίκα»
AP Photo

Βία και σεξουαλικότητα στην «Γκερνίκα»

  • A-
  • A+

Ογδόντα χρόνια πριν, το 1937, ο Πάμπλο Πικάσο ζωγράφιζε στο Παρίσι τον πιο διάσημο, ίσως, πίνακά του, το αντιπολεμικό αριστούργημα «Γκερνίκα», με αφορμή τον βομβαρδισμό μικρού βάσκικου χωριού από τη ναζιστική Γερμανία, που στήριζε τον Φράνκο στον Εμφύλιο.

Το Μουσείο Ρέινα Σοφία της Μαδρίτης, όπου εκτίθεται ο πίνακας από το 1992 έπειτα από μια περιπετειώδη πορεία ανά τον κόσμο, δεν πρόκειται να αφήσει την επέτειο να περάσει έτσι.

Οργανώνει τον Απρίλιο μια μεγάλη, όσο και τολμηρή στη σύλληψή της έκθεση με τίτλο «Pity and terror in Picasso» («Ελεος και τρόμος στον Πικάσο»), που θα έχει μεν στο κέντρο της την «Γκερνίκα», αλλά πλαισιωμένη από πολλά άλλα αριστουργήματα από μεγάλα μουσεία του κόσμου (ΜοΜΑ, Mουσείο Πικάσο στο Παρίσι, Tate Modern, Κέντρο Πομπιντού, Μετροπόλιταν Ν. Υόρκης κ.ά.) έτσι ώστε να ξαναϊδωθεί με νέο βλέμμα.

Γιατί, όπως τονίζουν οι επιμελητές της έκθεσης, «ελπίζουν να ξεφύγουν από τη βολική, παλιά θέση στην ιστορία της τέχνης», που έχει κερδίσει ο πίνακας.

Με άλλα λόγια η έκθεση θα εξετάζει τις ρίζες τής «Γκερνίκα» σε εικόνες, θέματα και εμμονές του Πικάσο τα προηγούμενα χρόνια, δηλαδή την περίοδο μετά το 1925.

Τότε που ο ζωγράφος άρχισε να δημιουργεί ξέφρενες και εκστατικές σκηνές, συχνά με δόσεις βίας: άγριους χορούς, απειλητικές αντιπαραθέσεις καλλιτέχνη και μοντέλου, τερατώδεις σεξουαλικές πάλεις σε ακρογιαλιές, γυμνές γυναίκες σε πολυθρόνες με τα στόματά τους ανοιχτά, σε κραυγή.

Ο Πικάσο έχει πει ότι η πολυθρόνα στα γυναικεία γυμνά του είναι ο θάνατος, που περιμένει να υποδεχτεί την ομορφιά, ενώ κάποτε σχολιάζοντας την αγωνία και τη θλίψη που χαρακτηρίζουν τα πορτρέτα που έκανε στην Ντόρα Μαρ του είχε «ξεφύγει», αυτού τού μάλλον μισογύνη, η φράση «η γυναίκα είναι μια μηχανή πόνου».

Οπως γράφουν οι επιμελητές της έκθεσης, μπορείς να βρεις σ’ αυτή τη δήλωση συμπόνοια, μπορείς να βρεις και αυταρέσκεια.

«Πιστεύουμε, όμως, ότι στην ‘‘Γκερνίκα’’ αυτό που κυριαρχεί είναι μόνο η συμπόνοια», συνεχίζουν. «Είναι αξιοσημείωτο ότι σ’ αυτόν τον πίνακα η βία δεν είναι συστατικό του χορού των φύλων, στον οποίο η επιθετικότητα και η υποταγή γίνονται ένα με την επιθυμία και την ηδονή. Στο έργο, όμως του Πικάσο αυτή η μίξη συμβαίνει πολύ συχνά. Ετσι αυτή η έκθεση θα εξερευνήσει τη βαθιά αμφιθυμία στον τρόπο που ο ζωγράφος χειρίζεται τα θέματα της βίας και της σεξουαλικότητας».

Να θυμίσουμε την πορεία τής «Γκερνίκα». Πρωτοεκτέθηκε το 1937 στο Παρίσι και δύο χρόνια μετά στην Whitechapel Gallery του Λονδίνου.

Την ίδια χρονιά ο Πικάσο εμπιστεύτηκε το έργο του στη φροντίδα του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης.

Στη διάρκεια της δεκαετίας του ’40 η «Γκερνίκα», ολοένα και πιο διάσημη, περιόδευσε σε ΗΠΑ, από το 1953 έως το 1956 βρέθηκε στο Μεξικό και το 1957 επέστρεψε στο MoMA, όπου και παρέμεινε για 24 χρόνια.

Παραδόθηκε στην Ισπανία το 1981, τοποθετήθηκε στo Πράντο και το 1992 μεταφέρθηκε στο νεοσύστατο μουσείο Ρέινα Σοφία.

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ο αναγεννησιακός και ο βιντεο-άρτιστ
Τραβηγμένη ή όχι από τα μαλλιά, η νέα μεγάλη έκθεση στη Royal Academy of Arts στο Λονδίνο, που ξεκίνησε πριν από λίγες μέρες, πάει για μεγάλο μπλοκμπάστερ, αλλά και για αφορμή θυελλωδών συζητήσεων. Διότι...
Ο αναγεννησιακός και ο βιντεο-άρτιστ
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Αγιοι και ήρωες του Νίκου Κούνδουρου
Ηταν ένα από τα τελευταία πράγματα που θέλησε και περίμενε στη ζωή του ο Νίκος Κούνδουρος: να γίνει στο Ιστορικό Αρχείο-Μουσείο Υδρας μια έκθεση ζωγραφικής του. Η ιδέα, που πρωτόπεσε στο τραπέζι το 2015, να...
Αγιοι και ήρωες του Νίκου Κούνδουρου
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Σας αρέσει ο Ρενουάρ;
Εμπρός, παραδεχτείτε το. Πόσες φορές έχετε προσπεράσει τρέχοντας αίθουσες μουσείων μουρμουρίζοντας «όχι άλλον Ρενουάρ»; Ο Γάλλος ιμπρεσιονιστής είναι πανταχού παρών και στην εποχή μας μπορεί το έργο του να...
Σας αρέσει ο Ρενουάρ;
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Επιχείρηση CSI για έναν Ρέμπραντ
Από σήμερα, ο πίνακας του Ρέμπραντ «Σαούλ και Δαβίδ» επιστρέφει στο Μουσείο Mauritshuis στη Χάγη και κανείς πια δεν θα τολμάει να αμφισβητήσει τη γνησιότητά του. Το περίφημο αυτό έργο είχε αποσυρθεί για οκτώ...
Επιχείρηση CSI για έναν Ρέμπραντ
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Το μεγαλείο της ομορφιάς
Το έργο του διάσημου Ισπανού ζωγράφου Ντιέγο Βελάθκεθ παρουσιάζεται για πρώτη φορά στη Γαλλία, στο Μουσείο Grand Palais, με ένα εντυπωσιακό αφιέρωμα, που περιλαμβάνει πίνακες από όλο το φάσμα της δημιουργίας...
Το μεγαλείο της ομορφιάς
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Μονοκοντυλιές για μια ιστορική μάχη
Ο Αλκης Πιερράκος, στα 95 του χρόνια, δίνει ακόμη δυνατά έργα. Με δυνατές μονοκοντυλιές από μαύρη σινική μελάνη, ο Πιερράκος, αφού μπορεί να στηρίζει το χέρι του και να οδηγεί το πινέλο, όπως μας είπε,...
Μονοκοντυλιές για μια ιστορική μάχη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας