• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 29.9°C / 33.5°C
    4 BF
    32%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 31.6°C / 36.9°C
    4 BF
    30%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    35°C 33.7°C / 35.0°C
    0 BF
    34%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 30.9°C / 30.9°C
    2 BF
    20%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 32.9°C / 33.5°C
    5 BF
    27%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    33°C 32.9°C / 34.0°C
    3 BF
    25%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.5°C / 30.4°C
    3 BF
    13%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    35°C 34.6°C / 34.6°C
    4 BF
    15%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.4°C / 31.5°C
    4 BF
    52%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.9°C / 31.8°C
    2 BF
    48%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.2°C / 28.8°C
    5 BF
    61%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.0°C / 29.7°C
    2 BF
    51%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    35°C 34.9°C / 34.9°C
    1 BF
    23%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 31.8°C / 33.9°C
    3 BF
    17%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    33°C 31.7°C / 33.8°C
    3 BF
    23%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 28.2°C / 28.8°C
    4 BF
    69%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.0°C / 33.0°C
    4 BF
    21%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 32.7°C / 33.3°C
    4 BF
    31%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 31.7°C / 33.9°C
    3 BF
    28%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    31°C 30.7°C / 30.7°C
    0 BF
    28%

«Μεγάλο γυμνό», 1912-1930. Λάδι σε καμβά. Κληροδοσία αντί Φόρου Κληρονομίας Νικολάου Παρθένη, Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου | Δεξιά: Κωνσταντίνος Παρθένης

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η οραματική Ελλάδα ενός κοσμοπολίτη και υπερβατικού ζωγράφου

  • A-
  • A+
Η πολυαναμενόμενη και πιο ολοκληρωμένη αναδρομική έκθεση του περίφημου καλλιτέχνη Κωνσταντίνου Παρθένη έμελλε να είναι το κύκνειο άσμα της Μαρίνας Λαμπράκη-Πλάκα ● Εγκαινιάζεται χωρίς την εμπνεύστριά της στις 5 Ιουλίου από την υπουργό Πολιτισμού

Η πιο ολοκληρωμένη αναδρομική έκθεση για τον Κωνσταντίνο Παρθένη με 150 έργα ζωγραφικής και 70 σχέδια και τεκμήρια από τις συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης καθώς και από άλλες δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές - αρκετά από αυτά για πρώτη φορά σε κοινή θέα. Η έκθεση που έμελλε να είναι το κύκνειο άσμα της Μαρίνας Λαμπράκη-Πλάκα, καθώς η είδηση του θανάτου της έφτασε όταν ο πολυτελής κατάλογος που τη συνοδεύει ήταν ήδη στο τυπογραφείο και τα εγκαίνια αναβλήθηκαν.

Μια έκθεση αφιερωμένη στη μνήμη της μακροβιότερης διευθύντριας της Εθνικής Πινακοθήκης με τίτλο «Κωνσταντίνος Παρθένης (1878-1967). Η ιδανική Ελλάδα της ζωγραφικής του» έρχεται να αναδείξει τη σύνθετη και βαθιά ελληνική δημιουργία του, τον συνεχή διάλογο με τα ρεύματα του μοντερνισμού, αλλά και το δέος του μπροστά στο υπερφυσικό. Εργα τέχνης αναπόσπαστα μιας διαδρομής κοσμοπολίτικης που ξεκίνησε από την Αλεξάνδρεια, με σταθμούς τη Βιέννη, το Παρίσι και στο τέλος την Κέρκυρα και την Αθήνα.

«Ο Παρθένης κατέχει μια ξεχωριστή θέση στο ομαδικό ασυνείδητο του μέσου Ελληνα. Είναι ταυτισμένος με μια οραματική Ελλάδα, που αγκαλιάζει έναν εξαϋλωμένο χώρο, ενοικημένο από τον μύθο και την ιστορία του», σημειώνει η Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα στον πολυσέλιδο κατάλογο της έκθεσης, αποσπάσματα του οποίου μας διάβασε χθες η Εφη Αγαθονίκου, διευθύντρια Συλλογών, Καλλιτεχνικού και Μουσειολογικού Προγραμματισμού, και στη συνέχεια μας ξενάγησε στην έκθεση που επιμελείται η Ζίνα Καλούδη.

Η κ. Αγαθονίκου υπογράμμισε τη «δύναμη» που χαρακτήριζε την εκλιπούσα διευθύντρια, «καθώς δούλευε ώς την τελευταία στιγμή» και διευκρίνισε πως η εκθεσιακή πολιτική της ήταν μια περιοδική έκθεση από το εξωτερικό, όπως η «Τέχνη του πορτρέτου στις συλλογές του Λούβρου», που ολοκληρώθηκε πρόσφατα, και μια έκθεση για Ελληνα καλλιτέχνη ή για την ελληνική δημιουργία.

Ετσι, κατέληξε στον Κωνσταντίνο Παρθένη, Ελληνα της διασποράς, που γεννήθηκε στην πολυπολιτισμική Αλεξάνδρεια από μητέρα Ιταλίδα και πατέρα Ελληνα, πολύγλωσσος, με ελληνική παιδεία και μουσικές γνώσεις. Σπούδασε στη Ρώμη και στη Βιέννη όπου συμμετείχε στο κίνημα της Secession (βιεννέζικη εκδοχή της αρ νουβό) και μαθήτευσε στο κοινόβιο του θεοσοφιστή ζωγράφου Ντίφενμπαχ, χωρίς να εγκαταλείψει την «εξεζητημένα επιμελημένη εικόνα του αστού καλλιτέχνη», που τον χαρακτήριζε ώς το τέλος. Παντρεύτηκε την όμορφη μεγαλοαστή Κεφαλονίτισσα μουσικό Ιουλία Βαλσαμάκη και απέκτησαν δύο παιδιά. Στο Παρίσι γνώρισε τα μεταϊμπρεσιονιστικά και τα πρωτοποριακά ρεύματα, ήρθε σε επαφή με το έργο του Σεζάν και του Πικάσο.

Οταν αργότερα εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, «η φιλία του με ισχυρούς παράγοντες της πολιτικής και καλλιτεχνικής ζωής, όπως ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου και ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου, θα του εξασφαλίσει το 1929 τον διορισμό του στη Σχολή Καλών Τεχνών». Ωστόσο οι καινοτομίες στη διδασκαλία του «που περιγράφονται με διορατικό και διεισδυτικό τρόπο από τον μαθητή του Γιάννη Τσαρούχη, αλλά και η ενδιάθετη υπεροψία του, που απέρρεε από το λανθάνον αίσθημα υπεροχής», δημιούργησαν ένα εχθρικό κλίμα, οδηγήθηκε σε παραίτηση και απομονώθηκε. Είχε ωστόσο αποκτήσει φήμη και αναγνώριση, ενώ το 1938 εκπροσώπησε την Ελλάδα στην Μπιενάλε της Βενετίας.

Ο Παρθένης πίστευε ότι ο καλλιτέχνης έχει προορισμό «να σμίγει εις τον συνηθισμένο κόσμο έναν κόσμο υπερφυσικό». Ετσι, η έκθεση δεν θα μπορούσε παρά να ανοίγει με τον υποβλητικό, μεγάλων διαστάσεων πίνακά του «Χριστός-Ανθρωπότης» και με το υπερβατικό «Ανω σχώμεν τας καρδίας». Το βιεννέζικο πορτρέτο της γυναίκας του, υπέροχα τοπία της Κέρκυρας, η Ακρόπολη που λάμπει κάτω από χρυσό φως, η «Αποθέωση του Αθανασίου Διάκου», οι «Λουόμενες», οι «Ορφέας και Ευρυδίκη», μορφές καμπυλόγραμμες, χορευτικές, μα και γεωμετρικές, ψυχρά και θερμά χρώματα, παραστάσεις οραματικές, αλληγορικές και συμβολικές διατρέχουν το εκθεσιακό αφιέρωμα.

«Η ζωγραφική του Παρθένη βρίσκεται σε διαρκή δημιουργικό διάλογο, πάντα με προσωπικό ύφος, με τα εικαστικά ρεύματα του μοντερνισμού, ενώ οι εικονογραφικές αναφορές στην αρχαιότητα και στη βυζαντινή τέχνη διαμορφώνουν ένα προσωπικό ζωγραφικό ιδίωμα, που εξελίσσεται σταθερά μέχρι το τέλος της ζωής του μέσα από μια πληθώρα έργων», σημειώνει η Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα.

«Η καλλιτεχνική δημιουργία του Παρθένη χαρακτηρίζεται από συνεχείς πρωτεϊκές μεταμορφώσεις. Μόνο ο Πικάσο μπορεί να παραβληθεί μαζί του σε αυτόν τον τομέα. Αλλωστε ο Ελληνας μοιράζεται με τον Ισπανό ομότεχνό του και ένα άλλο σπάνιο προνόμιο: ότι και οι δύο καλλιτέχνες καταφέρνουν να διατηρούν μια στιλιστική σταθερά, έναν ευανάγνωστο γενετικό κώδικα, ένα άμεσα αναγνωρίσιμο ύφος που διαπερνά και ενοποιεί τις πολύτροπες αναζητήσεις τους. Αυτό που χαρίζει στο έργο του Παρθένη τη μοναδική ατομικότητά του είναι ο τρόπος που αντιμετωπίζει την καλλιτεχνική δημιουργία, ως καθαρά πνευματική υπόθεση, ως cosa mentale, όπως την όρισε ο Λεονάρντο ντα Βίντσι».

📍Ιnfo: Την έκθεση θα εγκαινιάσει η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη στις 5 Ιουλίου. Διάρκεια από 6/7 έως 28/11.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Κάθε φορά που ο Καβάφης «επέστρεφε» στον καμβά
Η νέα έκθεση του Ανδρέα Γεωργιάδη με τίτλο «Επέστρεφε» γεννήθηκε μέσα στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη, διαβάζοντας Καβάφη και ανακαλύπτοντας υλικό από τη ζωή και το έργο του ποιητή.
Κάθε φορά που ο Καβάφης «επέστρεφε» στον καμβά
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Πλάθοντας το άυλο» στον ορίζοντα του Αιγαίου
Σχεδόν πενήντα χρόνια δημιουργίας καλύπτει η αναδρομική έκθεση για την Αλεξάνδρα Αθανασιάδη, που θα παρουσιαστεί σαν μια ενιαία εικαστική εγκατάσταση στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στη Χώρα της Ανδρου, από 3...
«Πλάθοντας το άυλο» στον ορίζοντα του Αιγαίου
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Η αντανάκλαση ενός «άθικτου κόσμου σε σπασμένα τζάμια»
Στην έκθεσή του, που θα φιλοξενείται μέχρι και τις 12 Μαρτίου στην γκαλερί «Εκφραση», ο γνωστός ζωγράφος παρουσιάζει καινούργια έργα που συμπυκνώνουν «το στοιχείο του τραγικού και τη στιγμή της έκστασης».
Η αντανάκλαση ενός «άθικτου κόσμου σε σπασμένα τζάμια»
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Θέλω η εικαστική γλώσσα μου να απευθύνεται σε όλους, να είναι δημοκρατική»
Κεντρική θέση στη δουλειά του Μαρκ Χατζηπατέρας κατέχει η διερεύνηση των μορφών και των αρχέγονων στοιχείων τους, επιλογή που τοποθετεί την καλλιτεχνική δημιουργία μέσα στη σύγχρονη...
«Θέλω η εικαστική γλώσσα μου να απευθύνεται σε όλους, να είναι δημοκρατική»
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
21 ζωγράφοι αναζητούν τη Νέα Ελληνική Ζωγραφική
Mια μεγάλη έκθεση για το παρόν της ελληνικής ζωγραφικής εγκαινιάζεται στις 3 Δεκεμβρίου στη Δημοτική Πινακοθήκη και Αρχαιολογικό Μουσείο Αγίου Νικολάου, στο Λασίθι, και έχει τη σφραγίδα της επιμελητικής ομάδας...
21 ζωγράφοι αναζητούν τη Νέα Ελληνική Ζωγραφική

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας