• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.8°C / 14.7°C
    3 BF
    45%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    11°C 8.6°C / 13.3°C
    1 BF
    49%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.6°C / 14.0°C
    2 BF
    70%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 5.9°C / 8.8°C
    2 BF
    44%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 10.2°C
    3 BF
    62%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    11°C 8.5°C / 11.5°C
    1 BF
    48%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    7°C 7.4°C / 7.9°C
    2 BF
    34%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.6°C / 11.6°C
    1 BF
    57%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.3°C / 15.8°C
    2 BF
    57%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 12.3°C
    3 BF
    62%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 13.4°C / 13.8°C
    3 BF
    48%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 11.8°C / 13.7°C
    2 BF
    47%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    3 BF
    55%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 10.0°C
    0 BF
    61%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.5°C / 13.5°C
    1 BF
    45%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    3 BF
    37%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.7°C / 15.0°C
    2 BF
    26%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.3°C / 11.6°C
    4 BF
    48%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.7°C / 12.2°C
    2 BF
    52%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    8°C 7.7°C / 7.7°C
    2 BF
    49%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο καλλιτέχνης που προειδοποιεί για την πολιτική του χρήματος

  • A-
  • A+
«Ενέχυρο, καταπίστευση και το αόρατο χέρι» είναι ο τίτλος της έκθεσής του, από αύριο, στο Ινστιτούτο Γκέτε, με 20 χαρακτικά που αφηγούνται τη διαδικασία μετατροπής των επιχειρήσεων λαϊκής ιδιοκτησίας της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας σε ιδιωτικές κεφαλαιουχικές εταιρείες της επανενωμένης Γερμανίας.

Τον χειμαρρώδη λόγο του θα ζήλευαν οι καλύτεροι οικονομικοί αναλυτές, η έρευνά του πάει εκεί που τα διεθνή ΜΜΕ σιωπούν, η τέχνη του έχει τη δύναμη του ακτιβισμού, η οπτική του γλώσσα την ένταση του συνθήματος. Οι εκθέσεις του, σε όλο τον κόσμο, που αποκαλύπτουν το πατρονάρισμα της λήψης πολιτικών αποφάσεων από οικονομικές δομές εξουσίας θέτουν ερωτήματα, προκαλούν συζητήσεις, αντιδράσεις - μάλιστα η ενότητα για το μονοπώλιο των σπόρων με τίτλο «In the stomach of the predators...» λογοκρίθηκε όταν παρουσιάστηκε στην Ουκρανία και κατέβηκε σε μία μέρα!

Ο Βερολινέζος καλλιτέχνης Andreas Siekmann βρίσκεται στην Αθήνα για την έκθεσή του που εγκαινιάζεται την Πέμπτη 5 Μαΐου στο Ινστιτούτο Γκέτε με τίτλο «Ενέχυρο, καταπίστευση και το αόρατο χέρι» και θέμα τη διαχείριση της δημόσιας περιουσίας, και μας εξηγεί τα πώς και τα γιατί.

Πρόκειται για μια σειρά 20 χαρακτικών με την αισθητική του πολιτικού κονστρουκτιβισμού της δεκαετίας του 1920 και κειμενικά στοιχεία μεταφρασμένα στα ελληνικά. Με τα χαρακτηριστικά «ανθρωπάκια» του περιγράφει τη διαδικασία μετατροπής των επιχειρήσεων λαϊκής ιδιοκτησίας της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας σε ιδιωτικές κεφαλαιουχικές εταιρείες της επανενωμένης Γερμανίας.

Ως κέντρο συντονισμού αυτής της μεγάλης κλίμακας διαδικασίας ιδιωτικοποίησης –μέσα σε τριάμισι χρόνια ιδιωτικοποιήθηκαν ή έκλεισαν συνολικά 13.500 ανατολικογερμανικές επιχειρήσεις– ιδρύθηκε η λεγόμενη Treuhandanstalt. Η μετατροπή τους σε κεφαλαιουχικές εταιρείες θεωρήθηκε στην ουσία ως ένα ενέχυρο, μια προϋπόθεση ώστε το αόρατο χέρι της οικονομίας της αγοράς να φέρει ένα νέο οικονομικό θαύμα. Ηταν, όμως έτσι;

«Υπήρξα μάρτυρας των ιστορικών εξελίξεων μετά την επανένωση στη Γερμανία, οι οποίες περιλάμβαναν όχι μόνο μια πρωτοφανή ιδεολογική απαξίωση του σοσιαλιστικού τρόπου ζωής αλλά και μια απαλλοτρίωση των επιχειρήσεων λαϊκής ιδιοκτησίας στην Ανατολική Γερμανία. Αυτό σήμαινε και μια απαλλοτρίωση γνώσης, μορφών συνεργασίας και εργασιακών κεκτημένων. Εκείνη την εποχή, κάναμε λόγο για ένα είδος “αποικισμού”, ο οποίος εκτυλίχθηκε βέβαια και σε πολλά άλλα κράτη του πρώην Ανατολικού Μπλοκ, που σήμερα είναι γνωστός με τον όρο της αναμόρφωσης ή του δόγματος του σοκ, που η Ναόμι Κλάιν καθιέρωσε στο διάσημο βιβλίο της για τη νεοφιλελεύθερη ανάληψη εξουσίας σε πολλά κράτη και τις ιστορικές της ρίζες», μας λέει ο Siekmann.

«Μαζί με μένα, μάρτυρες αυτών των εξελίξεων ήταν πολλοί άλλοι καλλιτέχνες και ακτιβιστές της δεκαετίας του 1990. Για όλους εμάς σημασία είχε να βρούμε μια εικαστική γλώσσα, μια μέθοδο ώστε να συλλάβουμε –τόσο θεωρητικά, όσο και οπτικά– αυτή την ανάληψη εξουσίας και τον μηχανισμό της, με απώτερο στόχο να μπορέσουμε να αντισταθούμε στη συγκεκριμένη οικονομική και ιδεολογική εξουσία».

Για τους «οπτικούς κώδικες» ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 άντλησε από τη γλώσσα των πικτογραμμάτων, που ανέπτυξε η Kölner Progressive, μια αναρχοσυνδικαλιστική ομάδα καλλιτεχνών της δεκαετίας του 1920. Ηταν γραφιστικά στοιχεία, που ενημέρωναν για τους πολιτικούς και οικονομικούς συσχετισμούς, συνοπτικά σε πίνακες. Αυτή η «εικονοστατιστική μέθοδος» ήταν κομμάτι της πολιτικής παιδείας του διεθνούς εργατικού κινήματος. Συνδεόταν με την πεποίθηση πως έτσι οι πολιτικοί αγώνες θα παντρεύονταν με την πολιτική αισθητική.

Ο φημισμένος Γερμανός καλλιτέχνης πιστεύει ότι το οικονομικό μοντέλο της ιδιωτικοποίησης είναι εδραιωμένο και εκτεταμένο στη σημερινή εποχή, «αποτελεί απ’ ό,τι φαίνεται το μοναδικό εργαλείο με το οποίο αντιμετωπίζονται πλέον πόλεμοι, πανδημίες και η κλιματική αλλαγή, δηλαδή με μια ξεκάθαρη πολιτική του χρήματος, στην οποία υπάρχει η πεποίθηση πως όλα μπορούν να γίνουν εμπορεύσιμα ως τιμές / χρηματικές αξίες / αξιολόγηση και, στην περίπτωση του πολέμου, η καταφυγή σε κυρώσεις», τονίζει, ενώ προβλέπει ένα δυσοίωνο μέλλον:

«Το 2011, όταν η νεο-αποικιοκρατική πολιτική του χρέους επέστρεψε στην Ευρώπη σαν μπούμερανγκ, θα μπορούσε να πιστέψει κανείς ότι η δημιουργία χρεών, η χρηματιστικοποίηση των χρεών των κρατών, των συνταξιούχων, των ιδιοκτητών σπιτιών, της ζωής κάθε ατόμου θα είναι ένα πολιτικό-οικονομικό μοντέλο με μεγάλη διάρκεια. Τώρα όμως, που βιώνουμε καθημερινά τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, το μοντέλο της χρηματιστικοποίησης αποκαλύπτεται πως είναι μια χίμαιρα, η οποία θα διαλυθεί λόγω της πραγματικής βίας και της πραγματικής έλλειψης, για παράδειγμα σε δαρβινικούς πολέμους επιβίωσης του ισχυρότερου (Survival of the Fittest). Δεν ξέρω τι θα επακολουθήσει μετά την εποχή της χρηματιστικοποίησης... Πιθανότατα πόλεμοι σαν αυτούς που βιώνουμε τώρα...».

Κλείνοντας τον ρωτάμε αν πιστεύει πως ο καλλιτέχνης πρέπει να είναι πολιτικό ον και η τέχνη του πολιτική. «Πιστεύω πως όλοι οι άνθρωποι είναι πολιτικά όντα και ότι μπορούν να ενεργούν ως τέτοια», μας απαντά. «Στις εκθέσεις και στην καθημερινή ζωή συναντώ ανθρώπους που έχουν έντονη πολιτική δράση. Στόχος μου δεν είναι να δίνω μάθημα στους ανθρώπους. Πιο πολύ μαθαίνω εγώ από αυτούς, από το ενδιαφέρον τους και από την ιδιότητά τους ως μαρτύρων της εποχής. Στόχος μου είναι τόσο εγώ όσο και το κοινό μου να μπορέσουμε να διαπιστώσουμε ότι υπάρχει μια γλώσσα, ότι υπάρχουν εικόνες πέρα από την κυρίαρχη ιδεολογία, ότι μπορεί κανείς να επιχειρηματολογήσει με αυτές, αλλά και ότι καθένας μας έχει μέσα του κάτι που του δίνει τη δυνατότητα της αντίστασης. Δεν εννοώ αποκλειστικά μια άμεση δράση, αλλά τη δυνατότητα να έχει κανείς μια συνείδηση που αντιστέκεται και να μπορεί χάρη σε αυτήν να επικοινωνήσει και να ανταλλάξει απόψεις με άλλους. Οσο έχει κανείς μια γλώσσα, μπορεί να αντισταθεί!».


📌 ΙNFΟ:  Goethe-Institut Athen, Ομήρου 14-16, Τηλ. 210 36 61 000. Εγκαίνια της έκθεσης παρουσία του καλλιτέχνη, 5/5 στις 16:00. Διάρκεια έως 30 Ιουνίου. Eπιμέλεια: Μαρίνα Φωκίδη.

*Ευχαριστούμε την Πελαγία Τσινάρη για τη μετάφραση των απαντήσεων του καλλιτέχνη από τα γερμανικά.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ο συλλέκτης που έγινε ζωγράφος
Ο Βλάσης Φρυσίρας στα 77 του χρόνια παρουσιάζει την πρώτη του ατομική έκθεση στην Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων με τίτλο «Ενα θέμα» και επίκεντρο τη γυναικεία μορφή.
Ο συλλέκτης που έγινε ζωγράφος
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Γενέθλια με μια εικαστική εγκατάσταση
Οι δυο εικαστικοί καλλιτέχνες και ερευνητές, Ινώ Βαρβαρίτη και Γιάννης Δελαγραμμάτικας, ξεψάχνισαν τις περισσότερες από 40 κούτες του Ινστιτούτου Γκαίτε για τις ανάγκες της εγκατάστασης «Τόπος εύρεσης: Γκαίτε,...
Γενέθλια με μια εικαστική εγκατάσταση
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Δυναμική επιστροφή με καινοτομίες
Επειτα από δύο χρόνια αναγκαστικής απουσίας λόγω της πανδημίας, η φουάρ δίνει πάλι το «παρών» με ρεκόρ συμμετοχών -παίρνουν μέρος 80 χώροι τέχνης από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Δυναμική επιστροφή με καινοτομίες
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Ο από μηχανής θεός» των εικαστικών
Η ομαδική έκθεση με τίτλο «Deus ex machina» έχει σκοπό να πυροδοτήσει μια ανοιχτή συζήτηση περί υπερφυσικών θεμάτων, θρησκευτικών κατασκευών, οιονεί επιστήμης και αρχιτεκτονικής του αρχαίου ελληνικού θεάτρου.
«Ο από μηχανής θεός» των εικαστικών
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Κάθε φορά που ο Καβάφης «επέστρεφε» στον καμβά
Η νέα έκθεση του Ανδρέα Γεωργιάδη με τίτλο «Επέστρεφε» γεννήθηκε μέσα στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη, διαβάζοντας Καβάφη και ανακαλύπτοντας υλικό από τη ζωή και το έργο του ποιητή.
Κάθε φορά που ο Καβάφης «επέστρεφε» στον καμβά
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Εχω μάθει να είμαι ανοιχτός σε βιώματα»
Ο διάσημος εικαστικός Τζεφ Κουνς ετοιμάζεται για την έκθεσή του στην Υδρα που θα αντανακλά την αγάπη του για την αρχαία ελληνική γλυπτική αλλά και τη φιλοσοφία, ιδιαίτερα του Πλάτωνα.
«Εχω μάθει να είμαι ανοιχτός σε βιώματα»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας