• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    33°C 31.6°C / 34.8°C
    4 BF
    32%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 30.2°C / 34.1°C
    3 BF
    50%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    35°C 34.0°C / 37.6°C
    3 BF
    35%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 33.9°C / 33.9°C
    3 BF
    29%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 30.9°C / 32.4°C
    3 BF
    45%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 29.6°C / 36.8°C
    0 BF
    53%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    31°C 28.4°C / 33.1°C
    2 BF
    59%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    36°C 35.7°C / 35.7°C
    2 BF
    25%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 27.8°C / 31.0°C
    5 BF
    52%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.9°C / 31.8°C
    5 BF
    39%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.8°C / 28.4°C
    5 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    30°C 30.1°C / 30.1°C
    3 BF
    67%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.9°C / 29.9°C
    0 BF
    58%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    33°C 33.4°C / 33.4°C
    1 BF
    25%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 31.5°C / 34.9°C
    2 BF
    35%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 29.3°C / 29.8°C
    4 BF
    45%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    34°C 32.5°C / 35.0°C
    3 BF
    20%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 29.4°C / 30.3°C
    2 BF
    65%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    30°C 30.3°C / 32.8°C
    3 BF
    61%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    32°C 32.4°C / 32.4°C
    1 BF
    46%

Αποψη της έκθεσης | Δεξιά, Ναυσικά Πάστρα, Βιέννη, 1963

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η «περίοδος αθωότητας» μιας μεγάλης γλύπτριας

  • A-
  • A+
Στην γκαλερί Καλφαγιάν φιλοξενείται για ελάχιστες ημέρες ακόμα έκθεση με τα πρώιμα έργα της μεγάλης αλτρουίστριας δημιουργού Ναυσικά Πάστρα που αναγνωρίστηκε διεθνώς.

«Αν καταφέρω στη ζωή μου να προσφέρω κάτι σε έναν άνθρωπο που θα μπορούσε να τον κάνει καλύτερο, θα είμαι ευχαριστημένη» μας είχε πει πριν από περίπου δυο δεκαετίες, στη μοναδική ίσως συνέντευξή της («Ελευθεροτυπία» 8/8/2001) η διεθνής Ελληνίδα γλύπτρια Ναυσικά Πάστρα (1921-2011).

Μας είχε μυήσει στον κόσμο της, τα έργα-κατασκευές που έκρυβαν μαθηματικές σχέσεις, σύμβολα και έννοιες, έργα βραβευμένα στο εξωτερικό, που μπορούσαν να αναπτυχθούν επ’ άπειρον, να μεγαλώσουν δηλαδή σε διαστάσεις, λόγω της αναλογίας -χρυσής τομής που είχε βρει και χρησιμοποιούσε. Εργα για τα οποία είχε γραφτεί πως είναι ένας «γάμος αγάπης μεταξύ των ευθειών ενός τετραγώνου και των καμπυλών του κύκλου».

Μας είχε εντυπωσιάσει η σεμνότητά της απέναντι στη δημοσιότητα αλλά και ο ανθρωποκεντρισμός στα λόγια της παρά τη γεωμετρικότητα των δημιουργημάτων της: «Η τέχνη θα ήθελα να είναι ανθρώπινη, να αναπτύσσει ο άνθρωπος την πνευματική και ψυχική του πλευρά, αυτοί είναι οι θησαυροί που έχει, γιατί να τους αφήσει;», έλεγε. Κι ακόμη: «Πρέπει να πιστέψουμε ξανά στον άνθρωπο, επειδή αξίζει καλύτερα πράγματα από αυτό που του κάνουν: τον υποχρεώνουν να χάσει όλες του τις αξίες για να επιζήσει. Γι’ αυτό και μέσα στην τέχνη θα ήθελα να έμπαινε ο άνθρωπος. Να καθρεπτίζει η τέχνη τις ανθρώπινες αξίες. Να τους θυμίζουμε ότι υπάρχει και αυτό…». Τούτες τις μέρες η έκθεση «Ναυσικά Πάστρα: Τα χρόνια της Βιέννης», στην γκαλερί Καλφαγιάν μας αποκαλύπτει ακριβώς αυτή την ανθρωποκεντρική πλευρά της εικαστικού, από την περίοδο που έζησε και εργάστηκε στη Βιέννη (1956-1963), μία περίοδο την οποία η ίδια η καλλιτέχνις ανέφερε ως «περίοδο αθωότητας». Πρόκειται για έργα που δημιούργησε σε πηλό́, γλυπτά́ μελέτης της ανθρώπινης φιγούρας ως προς τους εσωτερικού́ς νόμους της ισορροπίας του σώματος μέσα στον χώρο και τα μετέφερε στη συνέχεια σε γύψο, σε τσιμέντο και σε μπρούτζο με χαρακτηριστικό τους τη λιτότητα και την αφαίρεση, προτού αναπτύξει την προσωπική της πλαστική γλώσσα η οποία εστιάζει στις μαθηματικές σχέσεις και στις διασταυρώσεις του τετράγωνου με τον κύκλο...

Από ένα δημιούργημά της με τον αρχέγονο τρόπο της αρχαίας κεραμικής που είχε διδαχθεί, πριν από τη σχολή, από τον γλύπτη Ewald Mataré τo 1956 στα καλοκαιρινά μαθήματα (Sommerakademie) στο Ζάλτσμπουργκ, σε έργα με λιγότερο και περισσότερο δουλεμένες μορφές, η έκθεση φωτίζει τα πρώτα βήματα μιας από τις σημαντικότερες Ελληνίδες εικαστικούς της μεταπολεμικής γενιάς με έντονο διεθνές αποτύπωμα.

Τα έργα που παρουσιάζονται στην γκαλερί Καλφαγιάν φωτίζουν αυτήν τη δημιουργική περίοδο έρευνας και πειραματισμού. Αν και σε πρώιμη μορφή βρίσκονται εδώ όλα αυτά που την απασχόλησαν στη μετέπειτα δημιουργική της πορεία, ο όγκος και η ισορροπία σε σχέση με τον χώρο, τα θεμέλια της καλλιτεχνικής της εξέλιξης με άξονες την ιδέα της αναγκαιότητας και της φύσης.

Οπως λέει και η ίδια η Ναυσικά Πάστρα, στο τελευταίο της δημοσιευμένο κείμενο στα «Νέα της Τέχνης» (2010):

«Τα έργα μου αυτής της περιόδου τα θεωρώ σημαντικά και αποκαλυπτικά γιατί φέρουν μέσα τους εν δυνάμει, ήδη, αυτά που αργότερα, ύστερα από μια πολυετή και μεγάλη καλλιτεχνική διαδρομή πείρας, σκέψης και πραγματοποιήσεων, έγιναν συνειδητή και υπεύθυνη τοποθέτηση και πηγή για συνεχείς εξελίξεις.

»Δεν με απασχολούσε η εξωτερική εμφάνιση της ανθρώπινης φιγούρας, με απασχολούσε, αντίθετα, στα γλυπτά-μελέτες μου, η θέση μέσα στον χώρο των όγκων που έδειχναν τις κατευθύνσεις της ισορροπίας στις διαφορετικές στάσεις του ανθρώπινου σώματος.

»Θα αναφέρω τις δυο πρωταρχικές και καθοριστικές πεποιθήσεις επάνω στις οποίες στηρίζεται εδώ και πολλά χρόνια η συλλογιστική εξέλιξη της καλλιτεχνικής μου διαδικασίας: στην ιδέα της αναγκαιότητας και στην πηγή διαβεβαίωσης και στήριξης αυτής της ιδέας που είναι η φύση. [...] Ο καλλιτέχνης –ο εν δυνάμει δημιουργός– (όλοι οι καλλιτέχνες δεν είναι εν δυνάμει δημιουργοί), φέρει μέσα του προσωπικές ιδιότητες που δεν θα βρεθούν ποτέ σε άλλους. Τις αποκαλώ Ανάγκες οι οποίες όταν εκφραστούν –και μόνο αυτές– ίσως τότε είναι δυνατόν να κάνουν το έργο του καλλιτέχνη δημιούργημα. Δημιούργημα σημαίνει ότι κανείς άλλος δεν θα μπορέσει να ξανακάνει αυτό το έργο. Μίλησα για Ανάγκες. Η λέξη είναι απόλυτη. Αυτές οι ιδιότητες, οι ιδιότυπες επιθυμίες, οι ιδιορρυθμίες που έχει ο καλλιτέχνης, ο εν δυνάμει δημιουργός, ανήκουν μόνο στον ίδιο, δεν τις έχει κανείς άλλος καλλιτέχνης και δεν μπορεί ούτε ο ίδιος να προσθέσει ή να αφαιρέσει τις ανάγκες αυτές από μέσα του. Τις αποκαλώ Ανάγκες γιατί, όπως έχω καταλήξει, συνειδητά πλέον σήμερα στην πεποίθησή μου, η ιδέα της αναγκαιότητας είναι πρωταρχική για τον καλλιτέχνη. Και όταν μιλάω για αναγκαιότητα εννοώ την απλή και αυτονόητη ανάγκη να συντηρήσεις την ύπαρξή σου. Ενα μεγάλο παράδειγμα για τη λιτότητα και το αυτονόητο των αναγκών είναι η φύση, που τρέφει η ίδια τα δημιουργήματά της. Τους δίνει αυτό που εκείνη την ώρα χρειάζονται σε σχέση πάντα με τις άλλες εκάστοτε εξωτερικές συνθήκες. Εχω ήδη ξαναπεί ότι ο μεγάλος μου δάσκαλος είναι η φύση, το πιστεύω και θα έλεγα ότι είναι η πηγή για καινούργιες σκέψεις και ιδέες. Πηγή για μεγαλύτερη κατανόηση των δικών μου αναγκών. Παρατηρώντας τη φύση και υπακούοντας στις πρωταρχικές ανάγκες της εκάστοτε δημιουργίας της, ανασυγκροτώ σήμερα εν δυνάμει όλα όσα καταθέτω σαν πεποίθηση μετά από τόσα χρόνια εμπειρίας, δουλειάς, σκέψης και έρευνας». Την έκθεση όπως και τον κατάλογο «Ναυσικά Πάστρα, Τα χρόνια της Βιέννης» επιμελήθηκε ο ομότιμος καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης Εμμανουήλ Μαυρομμάτης.


Info: Kalfayan Galleries, Χάρητος 11, Κολωνάκι, τηλ: 2107217679. Μέχρι 30 Απριλίου. Ωρες λειτουργίας: Τρίτη-Παρασκευή 11.00-19.00, Σάββατο 11.00-15.00

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Συστήνοντας τον Ιβάν Κλιούν και τα ιπτάμενα γλυπτά του στον 21ο αιώνα
Η έκθεση στη Μονή Λαζαριστών μας επιτρέπει να ανατρέξουμε στην εποχή και στη ζωή του Ιβάν Κλιούν καθώς αξιοποιεί μεγάλο μέρος της συλλογής Κωστάκη που περιλαμβάνει 383 έργα τέχνης, πίνακες και σχέδια.
Συστήνοντας τον Ιβάν Κλιούν και τα ιπτάμενα γλυπτά του στον 21ο αιώνα
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Με τα φτερά της υπέρβασης
«Με τα φτερά του μύθου και της πίστης» είναι ο τίτλος της νέας έκθεσης (window exhibition) της Αφροδίτης Παπαδουλή.
Με τα φτερά της υπέρβασης
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Πλάθοντας το άυλο» στον ορίζοντα του Αιγαίου
Σχεδόν πενήντα χρόνια δημιουργίας καλύπτει η αναδρομική έκθεση για την Αλεξάνδρα Αθανασιάδη, που θα παρουσιαστεί σαν μια ενιαία εικαστική εγκατάσταση στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στη Χώρα της Ανδρου, από 3...
«Πλάθοντας το άυλο» στον ορίζοντα του Αιγαίου
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Η τέχνη της νεοελληνικής γλυπτικής στο Μουσείο Αλεξ Μυλωνά
Η έκθεση στο Μουσείο Αλεξ Μυλωνά επιχειρεί να δώσει μια ολοκληρωμένη εικόνα της καλλιτεχνικής δημιουργίας από τη σύλληψη ενός έργου μέχρι την υλοποίησή του, εισάγοντάς μας στα «άδυτα» του εργαστηρίου.
Η τέχνη της νεοελληνικής γλυπτικής στο Μουσείο Αλεξ Μυλωνά
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Μια ματιά στη ζωή μας
Έφηβοι πρόσφυγες, οι οποίοι διαβιούν σε δομές για ασυνόδευτους ανήλικους της οργάνωσης «Κοινωνικό ΕΚΑΒ», εκθέτουν τα έργα τους τούτες τις μέρες υπό τον τίτλο «Μια ματιά στη ζωή μας» στα πλαίσια της 14ης...
Μια ματιά στη ζωή μας
ART - ΝΕΑ
Ο άγιος μύθος των αντιθέσεων: Χαλεπάς για τους χαλεπούς μας καιρούς
Η έκθεση «Γιανούλης Χαλεπάς: Δούναι και Λαβείν» στο Τελλόγλειο Ιδρυμα Τεχνών του ΑΠΘ μας επανασυστήνει τη μοναδική αυτή μορφή του καλλιτέχνη, επιτρέποντας στο έργο του να αναδειχθεί.
Ο άγιος μύθος των αντιθέσεων: Χαλεπάς για τους χαλεπούς μας καιρούς

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας